Woensdag 11/12/2019

Turkije

Turkse Wolven: folklore volgens de een, fascistisch volgens de ander

Een deelnemer aan de optocht in Heusden-Zolder maakt het Grijze Wolven-gebaar Beeld rv

Een sp.a-schepen uit Heusden-Zolder ligt onder vuur na een optocht met vlaggen van het Turkse ultra-nationalistische MHP, inclusief kinderen in militair uniform en wolvengroeten. Maar de meningen over de optocht zijn verdeeld. 

Op het internet circuleren beelden van de optocht die op zondag 29 april over de Koolmijnlaan door Heusden-Zolder trok. Achter een Belgische en Turkse vlag stapte een kleurrijke fanfare in Ottomaanse traditionele kledij, maar er waren ook vlaggen van de Turkse nationalistische partij MHP en verschillende deelnemers aan de optocht maakten met hun hand een wolventeken. 

Op de beelden staan ook kinderen van lagere schoolleeftijd in militair uniform. Ze salueren en zwaaien met vlaggen.

Taner Ikiz (36) uit Heusden-Zolder heeft Turkse roots en was naar de stoet gaan kijken. Volgens hem moeten we niet bang zijn dat de kinderen militaire training zouden krijgen. "Ik zie het als een uiting van trots en steun aan Turkse militairen die onder meer in Syrië strijden."

Ikiz zegt dat hij de organisatoren van de stoet op voorhand had gewaarschuwd dat het voor commotie zou zorgen, maar dat die daar niet naar luisterden. "M
isschien omdat ze wisten dat de kinderen veel aandacht zouden trekken." 

Ook Dirk Rochtus, hoofddocent internationale politiek aan de KU Leuven, campus Antwerpen, ziet de kinderen in militaire kleding vooral als typisch Turks nationalisme.  "Maar ik begrijp dat bepaalde mensen zich erdoor bedreigd voelen. Deze stoet draagt bij tot polarisering, ook binnen de Turkse gemeenschap in ons land, waar je ook Alevieten hebt, Koerden en Gülenisten."

(Lees verder onder de video.)

Grijze wolven

Verschillende deelnemers aan de optocht maakten met hun hand een wolventeken. Dat symbool doet denken aan de Grijze Wolven, een paramilitaire organisatie die onofficieel vasthangt aan MHP en in de jaren 70, 80 en 90 verantwoordelijk voor honderden moorden.

"Ze viseerden journalisten, Koerden, seculieren en Armeniërs en zijn daar ook juridisch voor vervolgd", zegt Dirk Rochtus. "De laatste jaren wordt die nationalistische agressie politiek gekanaliseerd via de MHP, maar ook de AKP van president Erdogan."

De AKP gaat voor de komende verkiezingen zelfs een alliantie aan met MHP. Hoewel Erdogan zijn eigen handgebaar heeft, de rabia, maakte hij bij een manifestatie in maart de wolvengroet.

"Mijn linkse vrienden maken het gebaar ook soms en ik heb foto's van mijzelf als kind waarop ik hetzelfde doe", zegt Alper Gel (26), hoofdredacteur van nieuwssite De Jonge Turken. "Dit heeft niets te maken met de Grijze Wolven die destijds voor zoveel problemen zorgden in Turkije", zegt ook Taner Ikiz.

Volgens hen gaat het gebaar om vaderlandsliefde en mythologie. Het verwijst naar een mythe over een wolvin die het Turkse volk redde. "Wie het wolventeken maakt, is niet per se een Grijze Wolf, maar toont op zijn minst wel zijn sympathie", zegt Rochtus. De vraag is of iedereen in de optocht zich daarvan bewust was.

"Als socialistisch mandataris wil ik mij volledig distantiëren van de Grijze Wolven, waarvoor ik geen enkele sympathie heb of die ik op geen enkele wijze steun", zegt Engin Ozdemir (sp.a). 

De sp.a-schepen

De sp.a-schepen in Heusden-Zolder liep voorop in de stoet, zo ontdekte Het Belang van Limburg. Het leverde Ozdemir zware kritiek op, vooral van de N-VA-staatssecretarissen Zuhal Demir en Theo Francken. 

"Democraat in Vlaanderen, fascist in Turkije", noemt Demir hem. 

(Lees verder onder de tweet.)

Peter Vanvelthoven, voorzitter van sp.a Limburg reageerde aanvankelijk onthutst dat een schepen van zijn partij meestapte, maar is bijgedraaid na informatie uit de Turkse gemeenschap.

"De conservatieve MHP is nog niet hetzelfde als de fascistische Grijze Wolven", zegt Vanvelthoven.

Ozdemir stapte naar eigen zeggen mee omdat hij als schepen van Feestelijkheden was uitgenodigd. De optocht was georganiseerd door een lokale vereniging, Ülkü Ocagi, om haar eerste verjaardag te vieren. De schepen wijst er fijntjes op dat het voltallige schepencollege de aanvraag voor de stoet had goedgekeurd, lees: inclusief N-VA.

Burgemeester Mario Borremans (ex-N-VA met ondertussen zijn eigen, lokale partij) was niet aanwezig bij die goedkeuring, maar begrijpt ze wel.

"We wisten niet dat het om politiek zou gaan, of dat kinderen zouden meestappen in militair uniform", zegt Borremans. "In de statuten van die vzw staat bovendien niets over een link met MHP."

Die link is nochtans niet vergezocht. De vzw in Heusden-Zolder heet Ülkü Ocagi, of Idealistische Haard. In heel België zijn dergelijke vzw's, gebaseerd op de lokale afdelingen van MHP in Turkije met exact dezelfde naam.

"Idealisten is een codewoord voor Turkse ultranationalisten", zegt Rochtus. 

Engin Ozdemir (links in beeld, omcirkeld) bij de optocht in Heusden-Zolder Beeld Heusden Zolder Ülkü Ocağı Facebook
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234