Zondag 16/05/2021

"Turkse meetings toelaten of niet? Erdogan wint sowieso"

Een betoger kust een vlag met de beeltenis van Turks president Erdogan, gisteren voor het Nederlands consulaat in Istanboel. Beeld AP
Een betoger kust een vlag met de beeltenis van Turks president Erdogan, gisteren voor het Nederlands consulaat in Istanboel.Beeld AP

"Erdogan zit in een win-winsituatie. Slaagt hij erin zijn ministers in Europese landen stemmen te laten ronselen, dan verhoogt hij zijn kansen om het referendum te winnen. Worden die meetings in Europa verboden, dan kan hij zich in de slachtofferrol wentelen en stemmen ronselen als de verdediger van de democratie". David Criekemans, docent internationale politiek aan de Universiteit Antwerpen, legt de vinger op de wonde rond de pogingen van aanhangers van Turks president Erdogan om Turkse kiezers in Duitsland, Nederland en ook ons land warm te maken voor de grondswetswijziging te stemmen. Het Turkse referendum zou het parlementair stelsel vervangen door een presidentieel systeem en dus de macht van Erdogan nog vergroten.

Volgens de jongste polls in Turkije wordt het kantje-boordje voor Erdogan om het referendum op 16 april te winnen. "Daardoor worden de potentiële kiezers in West-Europa heel belangrijk voor Erdogan. Dat verklaart natuurlijk waarom er in landen met veel Turkse immigranten manifestaties worden gepland. Wanneer die manifestaties door de lokale overheden worden verboden, dan neemt Erdogan de slachtofferrol aan. Dan kan hij zichzelf voorstellen als de verdediger van de democratie en de vrije meningsuiting en wint hij ook kiezers".

Verkiezingen in Europa
Criekemans wijst erop dat een en ander ook moet gekaderd worden binnen de nakende verkiezingen in zowel Nederland, Duitsland als Frankrijk. "Het ziet ernaar uit dat de PVV van Geert Wilders in Nederland de grootste partij wordt, en dan zal Erdogan zeggen: "Zie je wel, extreemrechts is in opmars in Europa".

Nederland wil niet dat Turkse ministers in Nederland publiekelijk politiek campagne voeren. Het kabinet-Rutte trok zaterdag de landingsrechten van het vliegtuig van Turks buitenlandminister Mevlüt Çavusoglu in omdat de openbare orde en veiligheid in het geding zouden komen. "Nazi-overblijfselen en fascisten", zo beschreef president Erdogan de Nederlanders in een reactie op die beslissing. Zaterdag werd ook de Turkse minister van Familiezaken de toegang ontzegd tot het consulaat in Rotterdam en Nederland uitgezet. Erdogan noemde Nederland daarop een "bananenrepubliek" en riep op tot sancties tegen Nederland.
(lees verder onder de foto)

Aanhangers van president Erdogan demonstreerden het voorbije weekend voor het Turkse consulaat in Rotterdam, waar minister Fatma Betul Sayan Kaya van Familiezaken de toegang werd geweigerd. Beeld ANP
Aanhangers van president Erdogan demonstreerden het voorbije weekend voor het Turkse consulaat in Rotterdam, waar minister Fatma Betul Sayan Kaya van Familiezaken de toegang werd geweigerd.Beeld ANP

Vluchtelingendeal en Griekenland

Hoewel de vertegenwoordiger van de Europese Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid Federica Mogherini intussen belde met zowel de Nederlandse als de Turkse buitenlandministers, houdt de Europese Unie zich vooralsnog op de vlakte in de hele discussie.

Dat heeft volgens Criekemans alles te maken met de vluchtelingendeal die Europa vorig jaar sloot met Turkije.

"Volgens het Verdrag van Wenen kunnen de lidstaten zelf oordelen of de bezoeken van diplomaten of ministers al dan niet indruisen tegen de openbare orde. Dat is dan ook één van de weinige gronden waarop dergelijke bezoeken kunnen geweigerd worden".

"De Turkije-deal van de Europese Unie komt onder zware druk te staan, vraag is of die zal standhouden", meent Criekemans.

"De context is intussen ook veranderd, nu heel wat lidstaten eenzijdig hebben besloten de grenzen dicht te houden. Hoewel de vertegenwoordiger van de Europese Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid Federica Mogherini intussen belde met zowel de Nederlandse als de Turkse buitenlandministers, houdt de Europese Unie zich vooralsnog op de vlakte in de hele discussie. Dat heeft volgens Criekemans alles te maken met de vluchtelingendeal die de Europese Unie vorig jaar sloot met Turkije. De overeengekomen verdeling van 166.000 vluchtelingen onder de lidstaten is zoals bekend niet gelukt. Alles wijst erop dat Griekenland het land wordt dat de gevolgen zal moeten dragen".

"Vraag is of de Griekse regering de zware afbetalingen die de Griekse regering in juli moet maken zal overleven. Europa heeft de economische problemen van Griekenland, de aartsvijand van Turkije, te lang gezien en behandeld als een begrotings-technocratisch probleem en heeft te weinig oog gehad voor de geopolitieke dimensies".

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234