Vrijdag 15/11/2019

Turkije probeert plooien met Europa glad te strijken

Wordt 2018 het jaar van de politieke dooi tussen de EU en Turkije? Het geïsoleerd geraakte land is alleszins begonnen met een charmeoffensief. Het eerste station was Parijs gisteren, vandaag volgt Duitsland.

President Erdogan lunchte gisteren met zijn Franse collega Macron in het Elysée. Zijn minister van Buitenlandse Zaken, Mevlüt Çavuşoğlu, landt vandaag in Duitsland, waar zijn collega Sigmar Gabriel hem ontvangt in zijn geboorteplaats Goslar. "Mijn persoonlijke vriend", noemde hij Çavuşoğlu.

Ook in Parijs deden de twee leiders hun best om vriendschappelijkheid uit te stralen in woord en daad. Het meest concrete resultaat van de ontmoeting lijkt de officiële bevestiging van de in november gemaakte afspraak om samen te werken op het gebied van luchtafweer. Frankrijk en Turkije willen samen investeren in afweerraketten die in Turkije zullen worden opgesteld.

"We moeten het aantal vijanden verkleinen en het aantal vrienden vergroten", zei de Turkse president eind vorig jaar. Turkije is geïsoleerd geraakt in de anderhalf jaar die volgden op de coup van juli 2016 en de daaropvolgende afbraak van de Turkse democratie. Ergens in het afgelopen najaar lijkt dat besef ook tot Erdogan te zijn doorgedrongen.

Misschien omdat ook de betrekkingen met de VS in hoog tempo zijn bekoeld. De beslissing van Trump om de Amerikaanse ambassade in Israël van Tel Aviv naar Jeruzalem te verplaatsen, markeerde vorige week het vriespunt.

Ook economisch is Turkije sterk van Europa afhankelijk, met name van Duitsland, de grootste buitenlandse investeerder in de Turkse economie. Minister Çavuşoğlu sprak voorafgaand aan zijn reis naar Goslar alvast de hoop uit dat Duitse toeristen binnenkort weer zullen zonnebaden in Turkse badplaatsen. Deze zomer deden ze dat nauwelijks omdat minister Gabriel het reisadvies had aangepast, met de woorden: "Elke Duitser kan in Turkije zonder reden worden gearresteerd."

Het negatieve reisadvies was maar één trede op de lange wenteltrap van escalatie die de Duits-Turkse betrekkingen vorig jaar af zijn gedenderd. In het voorjaar beschuldigde Erdogan Merkel van 'nazipraktijken' omdat ze Turkse ministers had verboden campagnebijeenkomsten te organiseren voor de Turks-Duitse gemeenschap.

Desondanks is de vorige Duitse regering is steeds blijven benadrukken dat de EU Turkije nodig heeft, in de eerste plaats voor het in stand houden van de zogenaamde 'vluchtelingendeal', als NAVO-partner en bij het bestrijden van islamitisch terrorisme.

Bravoure

Macron stak zijn kritiek op Erdogan niet onder stoelen of banken. Nog vlak na zijn beëdiging zei hij dat het niet zo 'cool' is om president van Frankrijk te zijn omdat "ik dan elke tien dagen met Erdogan moet telefoneren". Na een half jaar presidentschap leek van deze bravoure weinig overgebleven. Toch blijft het maar de vraag hoeveel van de goede intenties het einde van het jaar zullen halen. Hoe inhoudelijker de persconferentie werd, hoe duidelijker de onenigheden naar voren kwamen.

Zoals verwacht wilden de presidenten over het thema mensenrechten weinig kwijt. Macron noemde kort het 'meningsverschil' over het zomaar gevangennemen van journalisten, om daarna snel over te schakelen naar de volgens hem zeer succesvolle gezamenlijke terrorismebestrijding.

De Duits-Turkse journalist Deniz Yücel van de krant Die Welt is al bijna een jaar in voorarrest op verdenking 'hulp aan een terroristische organisatie.' Voor Duitsland is de kwestie een halszaak.

Het zal van de voortgang in die zaak afhangen, hoeveel speelruimte er is om te praten over de Turkse toetreding tot de EU. Toen Erdogan het in Parijs aanstipte, reageerde Macron Oost-Indisch doof. Waarschijnlijk omdat hij weet dat zijn electoraat er faliekant tegen is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234