Woensdag 08/12/2021

vluchtelingen

Turkije opent vuur op vluchtelingen

Inwoners van de Turkse grensstad Kilis vluchten voor Syrisch raketvuur. De nabijgelegen stad Azaz, waar 100.000 vluchtelingen strandden, wordt aangevallen door het Syrische regeringsleger en dreigt tegelijk onder de voet te worden gelopen door IS. Beeld STRINGER / AFP
Inwoners van de Turkse grensstad Kilis vluchten voor Syrisch raketvuur. De nabijgelegen stad Azaz, waar 100.000 vluchtelingen strandden, wordt aangevallen door het Syrische regeringsleger en dreigt tegelijk onder de voet te worden gelopen door IS.Beeld STRINGER / AFP

Turkse grenswachters openden zondagnacht het vuur op een groep Syrische vluchtelingen die de grens wilden oversteken. Daarbij vielen meerdere doden, onder wie ook vrouwen en kinderen. Het dodelijke incident zet de discussie over de Europees-Turkse vluchtelingendeal nog meer op scherp.

Zondagnacht probeerde een groep Syrische vluchtelingen nabij de noordwestelijke stad Azaz via een bergpad de grens met Turkije over te steken. Op enkele tientallen meters van de grens namen Turkse militairen de groep onder vuur. Volgens de Britse krant The Times vielen daarbij zeker acht doden, vooral vrouwen en kinderen.

Er waren ook gewonden. Op een foto die met een smartphone werd genomen, is te zien hoe een achtjarige meisje met kogels in beide benen door een man wordt weggedragen. Op het filmpje vertelt een andere gewonde dat hij zowel op de vlucht is voor het Syrische leger als Islamitische Staat.

Tussen hamer en aambeeld

Abdmunem Kashkash, een advocaat uit Aleppo die deel uitmaakte van de groep, slaagde er wel in om de Turkse grens over te steken. Hij getuigt hoe zijn groepje dagenlang wachtte om de oversteek te wagen en daarbij regelmatig onder vuur werd genomen door Turkse grenswachters. "Ze doden onschuldige mensen. Er was een meisje dat geraakt werd door een kogel. Een oude man en zijn vrouw zijn vermist, ook zij werden waarschijnlijk gedood."

De Amerikaanse mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch bevestigt dat er een dodelijk schietincident was, maar kan het aantal slachtoffers voorlopig niet bevestigen.

De groep vluchtelingen was afkomstig uit de ontheemdenkampen in de buurt van Azaz. Die stad wordt niet enkel aangevallen door het Syrische regeringsleger maar dreigt ook onder de voet te worden gelopen door Islamitische Staat. De vluchtelingen bevinden zich tussen hamer en aambeeld.

Uit meerdere bronnen blijkt dat het niet de eerste keer is dat Turkse grenswachters Syriërs onder vuur nemen. Volgens het in Londen gevestigde Syrian Observatory for Human Rights kwamen bij zulke schietpartijen sinds december 2015 zeker twintig vluchtelingen om het leven. Amnesty International zegt dat Turkije op deze manier Syrische vluchtelingen wil afschrikken.

In tegenstelling tot wat de autoriteiten in Ankara beweren, laat Turkije geen Syriërs meer binnen. "De opengrenzenpolitiek waarbij Turkije Syrische vluchtelingen gastvrij ontvangt, geldt al een hele tijd niet meer", zegt Amnesty-expert Andrew Gardner. "De grensposten zijn gesloten, alleen zwaargewonde Syriërs mogen nog door."

Human Rights Watch verklaart dat Turkse grenswachters vorige week ook al vluchtelingen met geweervuur afschrikten. Uit een recent rapport van de organisatie blijkt dat Syriërs meermaals hard werden aangepakt en dat Turkse militairen soms honderden vluchtelingen tegelijk terug de oorlogszone in duwen.

Het harde Turkse grensbeleid heeft ook te maken met het recente vluchtelingenakkoord met de Europese Unie. Turkije, dat momenteel al 2 miljoen Syriërs opvangt, engageerde zich om door Europa afgewezen asielzoekers op te nemen. Om te vermijden dat er nog meer Syriërs zouden komen, sloot Ankara de grensposten en bouwde op strategische punten van de 900 kilometer lange grenzen hoge muren. De Turks-Syrische grenszone is tegenwoordig ook militair gebied.

Een gsm-beeld toont een man die een meisje van acht wegdraagt. Zij is in beide benen geschoten. Beeld rv
Een gsm-beeld toont een man die een meisje van acht wegdraagt. Zij is in beide benen geschoten.Beeld rv

Smalle bergpaden

Gevolg hiervan is dat Syrische vluchtelingen steeds meer risico's moeten nemen om Turkije te bereiken. Omdat ze enkel nog via smalle bergpaden naar Turkije kunnen, zijn ze meer dan ooit afhankelijk van mensensmokkelaars. Die laatsten vertienvoudigden hun prijs. Enkele maanden geleden kostte een passage 50 euro, nu is dat 500 euro.

Ondertussen wordt de situatie rond de stad Azaz almaar chaotischer. Deze week sloegen meer dan 40.000 mensen op de vlucht voor een Syrische-Russisch offensief op de stad Aleppo. Volgens Artsen Zonder Grenzen bevinden zich nu zeker 100.000 vluchtelingen aan de grens met Turkije. Het feit dat zowel het Syrische regeringsleger als Islamitische Staat de regio probeert in te palmen, maakt dat het te gevaarlijk is voor humanitaire ngo's om hulp te bieden aan de vluchtelingen. "Voor de zoveelste keer worden we geconfronteerd met tienduizenden mensen die gevangenzitten in dit bloedige en brutale conflict", zegt Muskilda Zancada, AZG-verantwoordelijke voor Syrië.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234