Donderdag 30/06/2022

NieuwsOekraïne

Turkije krijgt kans om te bemiddelen tussen Rusland en Oekraïne

De Turkse president Erdogan is de geschikte gastheer voor de bemiddeling: Turkije is een NAVO-land, maar het verzette zich tegen sancties voor Rusland. Beeld AFP
De Turkse president Erdogan is de geschikte gastheer voor de bemiddeling: Turkije is een NAVO-land, maar het verzette zich tegen sancties voor Rusland.Beeld AFP

Turkije heeft zich opgeworpen als bemiddelaar in de Oekraïne-crisis. De ongemakkelijke spagaat die het als NAVO-land daarvoor moet maken, deert Ankara niet. Donderdag ontvangt het een Russische en Oekraïense delegatie. Kan Turkije echt iets betekenen?

Rob Vreeken

Eindelijk heeft Turkije de rol in de Oekraïne-crisis die het al wekenlang ambieert, die van bemiddelaar. Het geeft president Recep Tayyip Erdogan de kans te stralen als de staatsman van internationale statuur die hij zo graag wil zijn. Wel in de tweede lijn, want het is zijn minister van Buitenlandse Zaken Mevlüt Çavusoglu die donderdag in Antalya zijn collega’s van Oekraïne en Rusland aan één tafel ontvangt.

Ruimschoots vóór de Russische invasie nodigde Erdogan de presidenten van Oekraïne en Rusland al uit te komen praten in Ankara. Het aanbod werd genegeerd. Daarna volgden nog enkele pogingen, waaronder één samen met de president van Azerbeidzjan Ilham Alijev.

Donderdag is het dan eindelijk zover, in de marge van een driedaagse diplomatieke conferentie in de badplaats Antalya die al lang op het programma stond, het Antalya Diplomacy Forum.

Çavusoglu noemt het een “driepartijenoverleg”, maar het is beter zijn rol te omschrijven als die van facilitator. Voor echte bemiddeling heeft Turkije in dit conflict te weinig gewicht. Bovendien hebben de partijen zich inhoudelijk zodanig ingegraven, dat een bemiddelaar weinig te bieden heeft aan brokjes mogelijke oplossing.

De Russische buitenlandminister Sergej Lavrov en diens Oekraïense collega Dmytro Kuleba moeten elkaar eerst maar eens één-op-één diep in de ogen kijken. Wie daarbij het eerste met de oogleden knippert, is de vraag. Vermoedelijk niemand.

Dat het overleg plaatsvindt in een NAVO-land is opmerkelijk, maar Turkije is in het bondgenootschap buitenbeentje genoeg om te voorkomen dat het voor Lavrov een knieval wordt. Daarbij heeft Turkije zich niet aangesloten bij de economische sancties tegen Rusland, noch heeft het zijn luchtruim gesloten voor Russische vliegtuigen. Dat maakt het geschikt als gastheer. Erdogan zei meteen na het uitbreken van de oorlog al dat Turkije goede banden wil houden met zowel Rusland als Oekraïne.

Relatie met Moskou

Daar doet Erdogan niet geheimzinnig over: voor Turkije staat veel op het spel. De helft van zijn energievoorziening komt van Russisch gas. Het heeft het luchtafweersysteem S-400 besteld in Moskou. De wederzijdse handel is groot, en normaliter wordt Turkije jaarlijks bezocht door vijf miljoen Russische toeristen.

Ook in Syrië kan Rusland de Turken het leven zuur maken. De door Turkije ingestelde bufferzone ten noorden van de enclave in handen van Koerdische strijders bestaat bij de gratie van instemming van Moskou.

Het is dus balanceren voor Ankara. Enerzijds blijven de Turken in de pas met de NAVO, hebben ze de Bosporus afgesloten voor Russische oorlogsschepen en hebben ze Oekraïne zelfs drones geleverd (“een louter lucratieve zet”), die nu met succes worden gebruikt tegen Russische tanks en legervoertuigen. Anderzijds willen ze Moskou te vriend houden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234