Vrijdag 30/07/2021

Tsunamialarm op dit moment weggegooid geld voor Azië

Belgische onderzoekers waarschuwen dat hulpnetwerk 'verkeerde prioriteiten' stelt

Brussel

Eigen berichtgeving

Marjan Justaert

Een jaar nadat de tsunami een spoor van vernieling door Zuidoost-Azië heeft getrokken, komt een Belgisch onderzoeksteam dat gefinancierd wordt door de Wereldgezondheidsorganisatie (WGO) tot de conclusie dat het internationale hulpnetwerk de verkeerde prioriteiten stelt door 53 miljoen dollar te pompen in een duur waarschuwingssysteem voor de Indische Oceaan, waar boeien via satellieten signalen uitzenden als er zich vloedgolven vormen. "Bij een test onder de overlevende tsunamislachtoffers in Tamil Nadu (India) zagen we dat slechts 14 procent van de inwoners het alarmsignaal daadwerkelijk ontving en dus actie kon ondernemen. Maar liefst 86 procent van de dorpelingen kon niet bereikt worden, ze hadden immers geen gsm's, televisietoestel of radio. De meesten van hen zijn straatarm en kunnen amper lezen of schrijven", zegt Debby Guha-Sapir, werkzaam in het Belgische Center for Research on the Epidemiology of Disasters (CRED) en professor volksgezondheid aan de Université Catholique de Louvain (UCL) aan De Morgen.

In samenwerking met de WGO trokken Guha-Sapir en haar collega's naar Banda Atjeh in Indonesië en Tamil Nadu in India. "Waarom geld uitgeven aan een duur alarmsysteem als je met de mensen die het grootste risico lopen, niet eens kunt communiceren?", vervolgt Guha-Sapir. "In plaats van een duur waarschuwingssysteem te bouwen, moeten we eerst focussen op een realistische manier om mensen te bereiken en op een duidelijk evacuatieplan."

Er is volgens haar ook dringend nood aan coherente hulpverlening. De experte pleit voor een grondige evaluatie van alle "kleine initiatieven die als paddestoelen uit de grond rezen". "Zowat alle publieke organisaties, hoe inefficiënt of corrupt ook, startten vlak na de tsunami een lokaal project, om het vervolgens aan zijn lot over te laten. Te veel geld kan een even verlammende werking hebben als te weinig geld." Eerst nadenken, dan doen, aldus Guha-Sapir. "De hulpverlening zou gebaseerd moeten zijn op de evidente, dagelijkse noden van de gewone mensen."

"We hebben het gul gedoneerde geld gebruikt voor grootscheepse epidemiepreventie, terwijl er na de tsunami niet eens diarree uitbrak. De voorspelde cholera- of malaria-epidemie is ook uitgebleven, dus dat bleek een verspilde post. Ten tweede zijn er miljoenen euro's gevloeid naar 'psychosociale hulp' omdat we zeker waren dat de slachtoffers hun trauma's moesten verwerken. Maar Aziaten zijn nu eenmaal geen mensen die graag met vreemden praten over een slechte ervaring uit het verleden."

Een laatste verkeerde inschatting betreft het profiel van de dodelijke slachtoffers. Gahu-Sapir: "In Tamil Nadu waren er tot drie keer meer vrouwen gestorven dan mannen. Vooral meisjes kwamen om het leven. Waarom? De verklaring ligt voor de hand: zij kunnen niet zwemmen. In die zin is de mens kwetsbaarder geworden voor natuurrampen. Met het vele geld dat voorhanden is, kunnen we beter lokale initiatieven opstarten die echt nuttig zijn, zoals zwemles geven aan meisjes."

Dat daarvoor een extra overkoepelende organisatie nodig zou zijn, bestrijdt de professor. "Nog meer bureaucratie lijkt ons niet aangewezen. De tsunamilanden snakken vooral naar intelligentie en efficiëntie." Om dat te bereiken plannen het CRED en de WGO in januari een persconferentie in Genève, met workshops voor de plaatselijke overheden.

Algemeen, pagina 8

n 'Liefst 86 procent van de dorpelingen kon bij een test niet bereikt worden'

n 'Te veel geld kan een even verlammende werking hebben als te weinig geld'

n 'Hulp moet lokaler, concreter en efficiënter'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234