Zaterdag 18/01/2020

Tsjechische conservatieven afgestraft bij verkiezingen

Beeld UNKNOWN

De regerende conservatieve partij in Tsjechië, de Burgerdemocraten (ODS) van premier Mirek Topolanek, heeft bij gedeeltelijke senaatsverkiezingen zware klappen moeten incasseren.

Vorige week had de ODS bij regionale verkiezingen reeds een flink pak op de broek gekregen. En net als vorige week komen de oppositionele sociaaldemocraten (CSSD) als grote winnaar uit de bus. De stoel van Topolanek wankelt.

Eén op drie senaatszitjes
Op het spel stond één derde van de zitjes in de senaat. Van die 27 toe te wijzen mandaten gingen er niet minder dan 23 naar de CSSD en eentje naar de communisten. De ODS moest zich tevreden stellen met drie mandaten.

In het district Kladno zorgde de voormalige minister van Buitenlandse Zaken Jiri Dienstbier voor een politieke comeback. Bij de eerste stemronde voor de senaat, vorig weekend, was enkel de sociaaldemocraat Radek Susil rechtstreeks verkozen geraakt.

Dramatische gevolgen
De stembusgang heeft zijn -dramatische- gevolgen voor de regering-Topolanek. De ODS is immers haar meerderheid (41 van de 81 zetels) in de senaat kwijt, en moet op zoek naar een coalitiepartner. In het parlement is het Burgerforum afhankelijk van de steun van christendemocraten en Groenen. Woensdag had de regering nog nipt een vertrouwensstemming in de Kamer overleefd.

Poten afgezaagd
Naar verluidt is de leidersstoel van Topolanek bij de ODS uiterst wankel geworden; met name burgemeester Pavel Bem van Praag zaagt duchtig aan de poten, dit met hulp van staatspresident Vaclav Klaus. Bem eiste een speciaal partijcongres om zich over de precaire toestand te beraden.

Topolanek zelf geeft als verklaring voor zijn electorale opdoffers onvrede van de Tsjechen over zijn (vrije-)marktgerichte, sociale uitgaven besparende "hervormingen". Rivaal Jiri Paroubek van de CSSD had het dan weer over een "fenomenale zege" van zijn sociaaldemocraten en eiste vervroegde parlementsverkiezingen.

Heikele thema's
In Tsjechië moet het parlement zich de volgende maanden over enkele heikele thema's buigen, met name 'Lissabon' (het Europees hervormingsverdrag) en het stationeren van een deel van het Amerikaanse raketschild op Tsjechische bodem. Tegen dat laatste is een grote meerderheid van de Tsjechen gekant. Wat het eerste betreft, de ODS geldt als "eurosceptisch", president Klaus voorop.

Overigens volgt Tsjechië op 1 januari Frankrijk op als EU-voorzitter, tenzij de hypothese hard wordt gemaakt dat Frankrijk, in casu Nicolas Sarkozy, wat langer de plak mag zwaaien "gegeven de precaire financiële toestand" van de wereld. (belga/edp)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234