Dinsdag 25/01/2022

Griekenland

Tsipras zet eerste stap naar nieuwe ambstermijn

Premier Tsipras kan de verkiezingen met vertrouwen tegemoet zien, omdat er gewoon geen alternatief is Beeld © EPA .
Premier Tsipras kan de verkiezingen met vertrouwen tegemoet zien, omdat er gewoon geen alternatief isBeeld © EPA .

Dat Alexis Tsipras amper zes maanden na zijn aanstelling als premier nieuwe verkiezingen uitschrijft, lijkt op een zware gok. In werkelijkheid heeft hij zijn overwinning al op zak.

LIEVEN DESMET

Toegegeven, het is een boude stelling, maar Alexis Tsipras is niet de goklustige politicus die hij vandaag lijkt. Met de verkiezingen die hij uitschrijft voor 20 september, over exact een maand, lijkt het op een roekeloze zet. Maar het is veel beredeneerder dan het lijkt.

Tijdens zijn uiterst tumultueuze ambtstermijn heeft Tsipras als premier het land weer in een recessie gebracht, de schuldenlast nog groter gemaakt en zelfs de banken drie weken stilgelegd. Tsipras, verkozen op een belofte om een einde te maken aan het beleid van soberheid, veegde zonder schroom die belofte opzij in ruil voor een reddingsakkoord van 86 miljard euro, en dat slechts enkele weken nadat de Grieken massaal zijn pleidooi hadden opgevolgd om in een landelijk referendum een nieuwe Europese deal te verwerpen.

Nieuw referendum

Niettegenstaande die cowboypraktijken heeft de populariteit van Tsipras geen deuk gekregen. Uit een peiling van Metron Analyse van eind vorige maand bleek dat liefst 63 procent van de kiezers vond dat het bereiken van een akkoord met de Europese geldschieters de juiste zet was.

Het onderzoek peilde ook naar de kiesintenties. Daaruit bleek dat Syriza op zo'n 33,6 procent van de Grieken zou kunnen rekenen. De belangrijkste oppositiepartij, Nieuwe Democratie, bijt in het stof met slechts 17,8 procent.

Tsipras, inmiddels gepokt en gemazeld als politieke leider, heeft gretig gebruikgemaakt van een extern vijandbeeld, met de Duitse minister van Financiën Wolfgang Schaüble als makkelijk doelwit. De hardliner toonde weinig empathie voor de murw geslagen Grieken.

Een andere reden dat Tsipras en zijn ministers in staat bleken om het politieke toneel te domineren, was de oorverdovende afwezigheid van een overtuigend alternatief.

"Er is gewoon geen levensvatbare oppositiepartij die zou kunnen profiteren van Syriza", zegt Spyros Kosmidis, die politieke en internationale relaties doceert aan de Universiteit van Oxford, in een opiniestuk.

Yannis Palaiologos, journalist van de krant Kathimerini, heeft een gelijksoortige analyse. "Pasok wordt momenteel uitgespuwd in Griekenland, en wordt verantwoordelijk gesteld voor de diepe crisis. Nieuwe Democratie is intern nog op zoek naar zichzelf. De conservatieven hebben onlangs Vangelis Meimarakis als hun nieuwe leider aangesteld. Niet meteen iemand die heel sterk uitbreekt." Alexis Tsipras heeft de 'kopjes geteld'. "Hij wil afrekenen met de interne extreem linkse vleugel binnen Syriza, zodat hij zonder veel omzien zijn hervormingsprogramma kan uitvoeren, voor de hervormingen beginnen door te wegen op de bevolking en zijn populariteit aanvreten."

Deze verkiezingen zijn in feite een nieuw referendum. "De Grieken moeten nu beslissen of we hen moedig hebben vertegenwoordigd tegenover de schuldeisers", aldus Tsipras in zijn televisietoespraak, waarin hij zich verdedigde tegenover de kritiek uit zijn eigen partij. "We hebben niet het akkoord kunnen vrijwaren dat we wilden, maar we deden het best mogelijke onder deze omstandigheden", zo maakte hij zich sterk.

Door deze verkiezingen uit te schrijven kan hij ook de impliciete druk opvoeren op Europa om alsnog met een schuldverlichting op de proppen te komen. Met Tsipras weet Europa waar ze aan toe zijn, een tegemoetkoming om hem stevig in het zadel te houden kan dan geen kwaad.

De premier gaf een lange en emotionele speech voor hij zijn ontslag aankondigde. Tsipras vroeg alvast expliciet aan de Grieken om op hem te stemmen: "Ik vraag de stem van het Griekse volk om te regeren en om voort te gaan met alle aspecten van ons programma."

Interim-regering

Binnen de Europese Commissie is verheugd gereageerd op de aankondiging. Volgens Martin Selmayr, de rechterhand van Europees Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker, kunnen deze vroege verkiezingen gunstig uitpakken voor de in Griekenland omstreden Europese steunprogramma's. "Het kan een manier zijn om meer steun te krijgen voor het stabiliteitsplan", meldde Selmayr.

Desondanks dook de beurs van Athene met ruim 3,5 procent naar beneden, omdat de vrees voor een periode van instabiliteit aanbreekt. Bij het uitschrijven van vervroegde verkiezingen moet Tsipras van de grondwet terugtreden. Een opperrechter zal dan een interim-regering leiden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234