Donderdag 20/02/2020

Trump president

Trumps nieuwe zet: catastrofe voor klimaat

► De benoeming van klimaat-negationist Scott Pruitt wordt vergeleken met 'een pyromaan aan het hoofd van de brandbestrijding'.Beeld REUTERS

Met Scott Pruitt plaatst Trump een klimaatnegationist en beschermeling van de fossiele energiesector aan het hoofd van het Amerikaanse milieu-agentschap (EPA), dat toeziet op de inperking van uitstoot. De gevolgen voor het Klimaatakkoord van Parijs kunnen rampzalig zijn.

Scott Pruitt (48) was tot nu Attorney General van Oklahoma, een ministerspost waarbij hij naast justitie ook de natuurlijke rijkdommen van zijn staat beheerde. In overleg met de olie- en steenkoolindustrie, die zijn verkiezingscampagnes financierde, gebruikte de Republikein zijn positie om maar liefst 28 processen aan te spannen tegen de strenge uitstootregels die worden afgedwongen door het Environmental Protection Agency (EPA), dat Pruitt nu mag leiden.

Omdat sommige processen nog lopen waarschuwt de Democratische oppositie nu al voor belangenvermenging. Er zijn ook nog andere bezwaren.

Pruitt is een klimaatnegationist, die niet gelooft dat de uitstoot van koolstofdioxide (CO2) van fossiele brandstoffen verantwoordelijk is voor klimaatverandering. Met hem komt volgens The Sierra Club, Amerika's oudste milieuvereniging, "een pyromaan aan het hoofd van de brandbestrijding".

De fossiele energiesector daarentegen juicht. Zij eisen nu waar voor hun geld, hun miljoenen dollars campagnegiften aan de Republikeinen. Zo werd Pruitt zelf de voorbije jaren gespijsd door de machtige Koch-broers, van het gelijknamige olie- en chemieconcern uit Kansas, maar ook door zijn lokale energiebedrijf Devon Energy wiens ere-CEO Larry Nichols adviseur werd van Trump.

Hoe nauw Pruitt met hun bedrijven verweven is bleek in 2014, toen werd onthuld dat lobbyisten van Devon Energy de pen vasthielden van brieven die hij schreef aan de EPA om te klagen over hun 'overschatting' van luchtvervuiling. Gevreesd wordt dat Pruitt het EPA nu naar de wensen van de fossiele energiesector vleugellam maakt.

Nog maar eerste stap?

Belgisch klimaatexpert Mathias Bienstman (BBL) vreest dat dit nog maar de eerste stap is van Trump om zich te onttrekken aan het Klimaatakkoord van Parijs (2015), waar de VS als 's werelds op één na grootste vervuiler beloofde om tegen 2025 zijn CO2-emissies te laten zakken om te helpen de globale opwarming binnen de perken te houden.

"Zonder EPA-controle zal Trump de inhoudelijke uitvoering verzwakken van het Parijs-akkoord, waar hij zelf ook dreigt uit te stappen", zegt Bienstman. "Deze evolutie is zeer destabiliserend, omdat het Parijs-akkoord gebouwd is op vertrouwen tussen de industriële grootmachten en groeilanden."

Het risico bestaat nu dat ook andere landen, zoals Rusland, hun laars zullen lappen aan het akkoord. Ook de 100 miljard dollar die aan de kwetsbaarste gebieden werd beloofd komt op losse schroeven te staan.

Bienstman ziet enkel een sprankel hoop omdat China, de grootste vervuiler, inzake klimaat nu alsnog een morele leidersrol ambieert naast de EU. "Als Trump op een volgende G20-top hierdoor geïsoleerd komt te staan bestaat misschien nog de kans dat hij matigt."

Ook de EU heeft drukkingsmiddelen. "De EU begint best na te denken over klimaatheffingen op VS-producten", zegt Bienstman. "Onder de WTO-regels is het toegestaan de koolstofprijs voor je binnenlandse producten evenredig te heffen op importgoederen, geld dat je kunt herinvesteren in klimaatvriendelijke maatregelen."

Maar de grootste druk op Trump zal volgens Bienstman vanuit zijn verdeelde staten moeten komen. "Milieutechnologische voorlopers zoals Californië zullen verder moeten gaan op hun ingeslagen weg om op lange termijn de klimaatstrijd te winnen. Staten die blijven inzetten op fossiele industrie, zoals Oklahoma, hinken nu al economisch achterop. Ik vergelijk het met de slavenhandel. Slaven hadden in de VS een economische waarde, sommige staten hadden er een burgeroorlog voor over, maar het werd een ander verhaal toen staten waar er geen slavenarbeid was sneller bleven groeien."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234