Zaterdag 31/10/2020

Trump president VS

Trumps imperium kan hem nekken

De Japanse premier Shinzo Abe werd in New York verwelkomd door Donald Trump, zijn dochter Ivanka en schoonzoon Jared Kushner.Beeld AFP

Kan Donald J. Trump als VS-president onafhankelijk beslissingen nemen over landen waar hij en zijn familie vastgoedbelangen hebben? Er rijzen in Washington grote ethische vragen omdat de grens tussen zijn familie-imperium en zijn politieke mandaat flinterdun blijft.

Donald J. Trump is nog niet beëdigd als 45ste VS-president maar het regent al beschuldigingen wegens verstrengeling van zijn diplomatieke en zakelijk contacten. Zo was de Amerikaanse pers vorige week niet uitgenodigd voor zijn ontmoeting met de Japanse premier Shinzo Abe in Trump Tower maar schoof dochter Ivanka wel aan. Zij werd door Trump aangeduid om de komende vier jaar zijn vastgoedimperium te leiden. Volgens de krant La Nacion gebruikte Trump ook een telefoontje met Argentijns president Mauricio Macri om een bouwvergunning in hoofdstad Buenos Aires te bespreken. Het Trump-transitieteam ontkende dat hij het daar over had maar dat ook Ivanka deelnam aan het telefoontje werd niet tegengesproken.

Voor Trump zijn de mogelijke valkuilen wegens belangenvermenging legio. Liefst 111 ondernemingen van het Trump-vastgoedimperium doen zaken in 18 landen in Zuid-Amerika, Azië en het Midden-Oosten, analyseerde de krant The Washington Post. Sommige van deze buitenlandse investeringen kunnen botsen met de nationale belangen van de VS die hij als president moet behartigen. Wat te denken van zijn vastgoed in Saudi-Arabië, Indonesië of China, als hij met die landen handels- of mensenrechtenkwesties moet gaan bespreken?

Turkije is nog een treffend voorbeeld. Onder president Obama staan de VS sinds de repressie van politieke dissidenten en journalisten na de mislukte staatsgreep van juli uiterst kritisch tegenover president Erdogan, die voor zijn propaganda kan rekenen op enkele bevriende uitgevers. Eén daarvan, Aydin Dogan, is naast eigenaar van de krant Hürriyet en enkele tv-zenders ook projectontwikkelaar van de Trump Towers in Istanbul. Sinds 2014 betaalde Dogan aan Trumps bedrijf al meer dan 10 miljoen dollar om de naam van de president elect boven de twee luxewolkenkrabbers te laten pronken.

Fraude

Tijdens de campagne verklaarde Trump weliswaar langs de neus weg "een klein belangenconflict te hebben in Turkije", maar hij ondernam sindsdien nog niets om het probleem op te lossen. En zo heeft hij nog wel enkele hoofdbrekens. In India overziet Trump minstens 16 vastgoedprojecten. Problematisch is de Trump Tower in Mumbai, een gebouw van 75 verdiepingen in de steigers waar appartementen tot 3 miljoen dollar gaan kosten. Trump ging hiervoor in zee met de groep van Mangal Prabhat Lodha, die naast bouwheer ook parlementslid is voor de regerende BJP. Zo'n zakelijke relatie met de nationalistische hindoepartij kan in Trumps nadeel spelen als hij met de president van India's aartsvijand Pakistan moet onderhandelen, over de Pakistaans-Indiase spanningen in Kashmir bijvoorbeeld.

Ook juridisch vormen zijn Indiase belangen een mijnenveld. Voor een vastgoedproject in de stad Pune werkte Trump samen met de broers Atul en Sagar Chordia, naar wie een gerechtelijk onderzoek loopt na een klacht dat ze de grond frauduleus verworven. Maar de twee broers bezochten vorige week nog vrolijk Trump Tower in New York. Ze mochten even op de foto met de verkozen president en hadden een ontmoeting met Ivanka.

"Ongebreidelde, onontkoombare conflicten"

De bezorgdheid dat de nieuwe president geen muur zal optrekken tussen zijn zaken en het Witte Huis wordt in de VS breed gedeeld. Een groep van ethische adviseurs, die zowel voor Republikeinse als Democratische presidenten werkten, luidde een publieke noodkreet. "U werd verkozen met de belofte om ongepaste zakeninvloed in Washington te bannen", schreven ze in een open brief. "Er is geen wijze waarop u uw campagnebeloftes aan het Amerikaanse volk - en zelfs uw hogere, ethische, plichten als hun president - kan verzoenen met de ongebreidelde, onontkoombare conflicten die uw presidentschap zullen overspoelen als u de banden met de Trump Organization behoudt."

Richard Painter, gewezen ethisch adviseur van president George W. Bush, waarschuwt onomwonden dat buitenlands geld dat via de achterdeur van zijn vennootschappen binnenkomt voor Trump "een groot probleem" kan worden. Het kan volgens hem een schending zijn van het grondwettelijke verbod voor VS-beleidsmakers om buitenlandse giften te ontvangen, wat een rechtsgrond kan vormen voor afzetting door het Congres.

Trump beloofde tijdens de campagne om zijn bedrijven - volgens zijn eigen aangifte gaat het om liefst 564 vennootschappen - over te dragen aan zijn kinderen. Maar omdat hij zonen Don Jr. en Eric, dochter Ivanka en vooral haar man Jared Kushner als politiek adviseurs een plek geeft in zijn transitieteam blijft de scheidslijn tussen het Oval Office en de Trump Organization flinterdun. De enige manier waarop Trump volgens de ethische experten problemen kan vermijden, is door een 'blinde stichting' op te richten, waar onafhankelijke bewindvoerders het beheer van zijn imperium overnemen.

De president elect maakt daar vooralsnog geen aanstalten toe. "Voor de verkiezing was het bekend dat ik globaal belangen heb in eigendommen", tweette hij gisteren verongelijkt. "Alleen de oneerlijke media maken hier ophef over!"

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234