Donderdag 12/12/2019

Verenigde Staten

Trump zegt dat hij "het absolute recht" heeft om zichzelf amnestie te verlenen, maar experts zijn niet akkoord

Beeld AFP

"Ik heb het absolute recht om mezelf amnestie te verlenen, tal van rechtsgeleerden hebben dat al duidelijk gemaakt. Maar waarom zou ik dat doen als ik absoluut niets verkeerds gedaan heb?" Dat schrijft Donald Trump op zijn Twitter-profiel. De Amerikaanse president voegt er nog fijntjes aan toe dat de "heksenjacht onder leiding van dertien bijzonder kwade Democraten (en anderen) blijft voortduren". Rechtsgeleerden zijn het er echter niet over eens dat Trump dat recht heeft.

Speciaal aanklager Robert Mueller heeft aangegeven Trump te willen horen. Hij onderzoekt onder meer of campagnemedewerkers van de president in de aanloop naar de verkiezingen samengespannen hebben met de Russen.

Trump uit nu stevige kritiek op zijn aanstelling. "De benoeming van de speciale aanklager is volledig ongrondwettelijk!", schreef Trump. "Desondanks spelen we het spelletje mee omdat ik – in tegenstelling tot de Democraten – niets misdaan heb."

Trumps advocaat Rudy Giuliani liet eerder al noteren dat Trump "waarschijnlijk het recht heeft om zichzelf een straf kwijt te schelden". Hij voegde er echter meteen aan toe dat zoiets vanuit politiek oogpunt ondenkbaar zou zijn. 

De president blikte ook terug op zijn eerste vijfhonderd dagen in het Witte Huis. "We hebben veel bereikt. Volgens velen zelfs meer dan eender welke andere president in zijn eerste vijfhonderd dagen", concludeerde Trump. Wat hij dan onder meer tot zijn wapenfeiten rekent? "De belastingverlagingen, het terugdringen van de bureaucratie, de grenzen die beter beveiligd zijn en de beste economie en werkgelegenheid ooit."

De Amerikaanse grondwet vermeldt niet of de president het recht heeft om zichzelf gratie te verlenen. Volgens sommige advocaten betekent dat Trump inderdaad gelijk heeft. "Als er grenzen zijn aan de macht, dan moet het in de grondwet staan", zegt Samuel Morison, een voormalige advocaat bij het Amerikaanse ministerie van Justitie dat gratieverzoeken behandelt. "Het staat nergens in de grondwet."

Maar niet iedereen is het daarmee een. Andrew Wright, een voormalige raadgever van het Witte Huis onder Obama, zegt dat Trump de fundamentele principes van het Amerikaanse rechtssysteem met de voeten treedt als hij zichzelf gratie zou verlenen. "Een van de basisregels is dat geen enkel man een rechter is in zijn eigen zaak", aldus Wright, professor aan de Savannah Law School.

Indien Trump echt zou proberen om zichzelf gratie te verlenen, dan zal de zaak zo goed als zeker voor het Amerikaanse hooggerechtshof worden gebracht. "Het hooggerechtshof zal in dat geval hoogstwaarschijnlijk in het nadeel van Trump oordelen", zegt Jeffrey Cramer, een voormalig openbaar aanklager die twaalf jaar voor het ministerie van Justitie werkte. "Wat is het alternatief? Dat het hooggerechtshof zegt dat de president boven de wet staat?"

"Een congreslid staat niet boven de wet", voegde hij eraan toe. "Een rechter van het hooggerechtshof staat niet boven de wet. De uitvoerende tak is een gelijkwaardige tak van de overheid. Hij dwingt de wet af, maar dat betekent niet dat de president boven de wet staat. Dit is een juridische vraag die alles  doorsnijdt en ons land raakt in het hart."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234