Zaterdag 19/10/2019

Trump in Azië

Trump vleit zijn Chinese vriend met maar één doel: een wonder verrichten in Noord-Korea

Beeld AFP

Onverwachts trakteert Donald Trump zijn gastheer op een motivatie-tactiek die zo in een reality-show kan. En dat doet Trump live, op het Engelstalige kanaal van de Chinese staatstelevisie: "Ik weet één ding over jullie president. Als hij ergens zijn schouders onder zet, gebeurt het. Geen twijfel mogelijk."

En zo zet de Amerikaanse president met één compliment zijn Chinese collega Xi Jinping onder druk tijdens een ceremonie waar zakencontracten worden ondertekend. Over een onderwerp van wereldbelang: de Noord-Koreaanse nucleaire dreiging.

"China kan dat probleem fixen, snel en met gemak." Alsof het een kwestie is van het simpel stopzetten van de Chinese olieleveranties aan Pyongyang of gewoon even een hartig woordje spreken tegen Kim en dat de Noord-Koreaanse atoomwapens dan vandaag nog verdwijnen.

De afgelopen dagen zinspeelde Trump tijdens zijn grote Azië-tournee in de hoofdsteden van zijn bondgenoten Japan en Korea op mogelijke doorbraken. Misschien kon er gepraat worden met Pyongyang. Misschien zou Xi Jinping met wat extra 'hulpvaardigheid' in de vorm van hardere sancties en druk op de Chinese bondgenoot Noord-Korea een wonder bewerkstelligen. "Xi helpt, we zullen snel zien hoe precies", zei Trump voordat hij in Seoel op het vliegtuig naar Beijing stapte. Daarmee schiep hij verwachtingen voor allerlei toezeggingen, die hij tot nu toe nog helemaal niet heeft gekregen.

Miljoenencontracten

In Bejing bestond het 'wonder' uit een sloot contracten ter waarde van 253 miljoen dollar - deals en vrijblijvende beloftes tot samenwerkingen. Trump gaat naar huis met een zak vol glimmende knikkers, maar het grote spel heeft hij niet gewonnen. Xi kwam met zijn vaste riedeltje over Noord-Korea: China is toegewijd aan een kernwapenvrij Koreaans schiereiland en doet daar al heel lang zijn uiterste best voor.

Xi weigert zich in het openbaar tot lid van Trumps "alliantie van beschaafde landen tegen Noord-Korea" te verklaren. Hij had ook geen wonderoplossing voor de kwestie. En dat nadat Trump hem zo had gevleid met opmerkingen als "een speciaal persoon", "vriend" en "de trots van het Chinese volk". Dat filmpje van kleindochter Arabella voor "lieve opa Xi", waarin de 6-jarige in een Chinees jurkje in keurig Mandarijn gedichtjes en liedjes voordraagt, vond Xi heel schattig. Helemaal de goede sfeer om een "snelle avondmaaltijd" in te gaan - een delicatessen-banket van twee uur op een keizerlijke locatie waar nooit eerder een Amerikaanse president werd gefêteerd. Maar die egostrelende pracht en praal hoort bij het Chinese ritueel van onberispelijke gastvrijheid. Die is niet te verwarren met daadwerkelijke concessies.

Beeld REUTERS

Inkopper

China is het beu altijd aangewezen te worden als het land dat Pyongyang tot de orde kan roepen. Peking vindt de crisis op het Koreaanse schiereiland vooral een Amerikaans probleem en dat heeft het al meerdere keren in niet mis te verstane bewoordingen te kennen gegeven. Toch aarzelde Trump niet om de Chinese president persoonlijk verantwoordelijk stellen voor het gebrek aan vooruitgang. Dat is vrij lomp, terwijl hij op een ander dossier juist enige verbale elegantie tentoonspreidde.

Het handelsoverschot van 327 miljard dollar en het gebrek aan toegang tot de Chinese markt voor Amerikaanse bedrijven: die oneerlijke situatie is, volgens Trump, niet de schuld van China, maar van zijn politieke voorgangers. "Ik neem het China niet kwalijk. Wie neemt het een land kwalijk als het misbruik maakt van de situatie in het belang van zijn eigen volk?" Na zo'n inkopper is een goed gesprek over de pijnpunten in de Chinees-Amerikaanse handelsrelatie te voeren. 

Beeld AFP

Niet gediend van het vingertje

Xi Jinping is onlangs op een partijcongres verheven tot de absolute, onaantastbare leider van supermacht China. Die "historische gebeurtenis" wil China kracht bijzetten met een topontmoeting met de leider van het vrije westen, op gelijke voet met Xi: ook dat is dan bij voorbaat een "historisch succes". In die context zijn Chinezen niet gediend van het vingertje waarmee Trump naar Xi wijst. Trumps adviseurs hebben hem bijgebracht dat Xi nu oppermachtig is, hetgeen nieuwe mogelijkheden kan scheppen voor een aanpak van Noord-Korea. Die aanpak heeft nog geen vruchten afgeworpen.

Nog geen uur na Trumps motiverende toespraakje gaven beide leiders een persconferentie. "Als we samen sterk staan - met anderen indien nodig - tegen degenen die onze beschaving bedreigen, zal die dreiging nooit tot uiting komen. Die heeft dan geen enkele kans." De energie waarmee Trump de "geweldige chemie" tussen hem en Xi de hele ochtend had geprezen, was verdampt. Hij noemde hij Noord-Korea maar weer eens "een moorddadig regime", om zich vervolgens moe en teleurgesteld van Xi af te keren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234