Zaterdag 15/08/2020

OpiniePaul Krugman

Trump versus Covid-19: een recept voor een pandemische depressie

Beeld EPA

Paul Krugman is Nobelprijshouder economie en columnist bij The New York Times.

De officiële cijfers bevestigden wat we al wisten: amper enkele maanden na het begin van de Covid-19-crisis kennen de VS een werkloosheid zoals tijdens de Grote Depressie. Maar dat betekent niet dat we in een depressie zitten – dat zullen we pas weten als deze extreem hoge werkloosheid lang aanhoudt, zeg maar een jaar of meer. Jammer genoeg doen president Trump en zijn bondgenoten alles wat ze kunnen om het risico van een echte depressie groter te maken.

Een werkloosheidsgraad van 14,7 procent is al griezelig genoeg, en een opmerking bij de statistieken zegt dat het cijfer waarschijnlijk een onderschatting is en de echte werkloosheid bijna 5 procentpunt hoger zou kunnen liggen. Als dat klopt, komen we in de buurt van 20 procent. Slechts in twee van alle jaren van de Grote Depressie was het nog erger.

De vraag is nu hoe snel de economie zich kan herstellen. Als we het coronavirus onder controle krijgen, kan dat heel snel gaan. Maar ‘onder controle krijgen’ betekent niet ‘de curve afvlakken’ – dat hebben we al gedaan, we zijn erin geslaagd de verspreiding van Covid-19 voldoende te vertragen om de ziekenhuizen niet te laten overspoelen. Het betekent wel de curve ‘onderdrukken’: de besmettingsgraad sterk verlagen en dan grootschalig testen om nieuwe gevallen snel op te sporen, hun contacten te vinden en potentieel blootgestelde mensen in quarantaine te plaatsen.

Daar hebben we echter eerst een streng regime van social distancing voor nodig, dat we zo lang moeten volhouden als nodig is om het aantal nieuwe besmettingen laag te houden. Vervolgens moeten we voldoende test- en opsporingscapaciteit hebben om alle burgers te beschermen.

New York

De curve onderdrukken is niet gemakkelijk, maar het kan. Veel landen, van Zuid-Korea tot Nieuw-Zeeland en zelfs Griekenland, hebben het al gedaan. De besmettingsgraad naar omlaag krijgen, is veel eenvoudiger voor landen die snel hebben ingegrepen om het coronavirus in te perken voor het zich ruim kon verspreiden, in plaats van het gevaar wekenlang te ontkennen. 

Maar zelfs plaatsen met ernstige uitbraken kunnen het, op voorwaarde dat ze volhouden. Kijk naar de stad New York, het oorspronkelijke epicentrum van de pandemie in de VS, waar de aantallen dagelijkse gevallen en overlijdens slechts een kleine fractie meer zijn van enkele weken geleden.

Maar je moet volhouden. En dat is wat Trump en zijn partij niet willen doen. Heel even zag het ernaar uit dat de president eindelijk bereid was om Covid-19 ernstig te nemen. Midden maart voerde de regering richtlijnen voor social distancing in, zonder evenwel federale voorschriften uit te vaardigen. Maar de jongste dagen horen we van het Witte Huis alleen dat we de economie weer moeten opstarten, ook al zijn we nog lang niet in een situatie waarin we dat kunnen zonder een tweede besmettingsgolf te riskeren.

Paul Krugman.Beeld THE NEW YORK TIMES

Tegelijkertijd lijken Trump en zijn bondgenoten fel gekant tegen de financiële steun die de mensen in staat zou stellen om social distancing vol te houden zonder in grote geldproblemen te komen. De uitgebreide werkloosheidsuitkeringen tot na 31 juli verlengen? “Over mijn lijk”, zei senator Lindsey Graham. De staten en de lokale besturen helpen, die al een miljoen mensen hebben ontslagen? Volgens Mitch McConnell, de Republikeinse meerderheidsleider in de Senaat, is dat “een reddingsoperatie voor de staten waar de Democraten het voor het zeggen hebben”.

Nieuwe uitbraak

Trump is geen volhouder. In plaats van zijn werk te doen en maatregelen te nemen om de pandemie uit te roeien, gooit hij de handdoek in de ring. Zijn gebrek aan verantwoordelijkheidszin zal niet alleen duizenden levens kosten. Het dreigt ook de Covid-recessie in een depressie te veranderen.

Dat zou zomaar kunnen gebeuren: in de volgende weken stoppen veel Republikeinse staten met het beleid voor social distancing, luisteren de mensen naar Trump en Fox News en beginnen ze zich onverantwoordelijk te gedragen. Dat zal dan tot een kortstondige daling van de werkloosheid leiden. Maar het zal vrij snel duidelijk worden dat Covid-19 opnieuw uit de hand loopt. En de mensen zullen zich weer thuis opsluiten, wat Trump en de Republikeinse gouverneurs ook mogen zeggen.

En dan zijn we weer bij af in economische termen – en er slechter dan ooit aan toe in epidemiologische termen. Zo blijft de extreem hoge werkloosheid, die na enkele maanden voorbij had kunnen zijn, duren en duren en duren.

Kortom, Trumps hoop op een gemakkelijke oplossing en zijn gebrek aan geduld en volharding om de pandemie in te dijken, kunnen een ernstige maar tijdelijke recessie in een echte depressie doen omslaan.

© The New York Times 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234