Zondag 25/08/2019

Verenigde Staten

Trump oog in oog met zelfzeker Azië

► In Japan was er protest tegen de komst van de Amerikaanse president. Beeld REUTERS

Donald Trump begint zondag in Japan zijn reis door Azië. Hij bezoekt ook Zuid-Korea, China, Vietnam en de Filipijnen. Centraal staat het dossier Noord-Korea. Kan hij de Aziatische wereld nog naar zijn hand zetten?

Donald Trump zal genoeg te twitteren hebben komende week. De ontmoetingen en uitjes en zakendeals die hem en Amerika te beurt zullen vallen tijdens zijn tiendaagse tocht langs vijf Aziatische landen, zullen volop aanleiding geven om over naar huis te schrijven. Trump krijgt een potje golf en een dikke biefstuk van de Japanse premier Shinzo Abe en wordt in China vergast op een 'staatsbezoek-plus' met een excursie naar de Verboden Stad en een inspectie van de troepen.

Maar achter de egards en eerbied van zijn gastheren schuilt een trots die gegroeid is met de veranderende machtsverhoudingen in de wereld. Met de terugtrekkende bewegingen van Amerika uit de wereld hebben andere landen een stap vooruit gezet. Veel van de ontmoetingen zullen gelijkwaardiger zijn dan ze in jaren zijn geweest. Dat geldt voor de Chinese president Xi Jinping, die net een succesvol partijcongres achter de rug heeft waarin hij China's ambities als wereldmacht zelfverzekerd tentoonspreidde. Xi had het over een "historisch moment in de Chinese ontwikkeling", een "nieuw tijdperk" waarin China de wereld leidt.

Niet VS, maar China is machtigste speler

Maar dat geldt ook voor de Filipijnse leider Rodrigo Duterte, met wie Trump deze week "een warme band" zei te hebben. Duterte laat de politie de vrije hand bij de bestrijding van de drugshandel, met als resultaat dat duizenden Filipino's zijn omgekomen.

De reis zal vooral in het teken staan van de nucleaire dreiging uit Noord-Korea. Na de dreigementen van Trump tijdens de VN-top in september zijn de sancties tegen het land aangescherpt, maar de Amerikanen willen meer. Trump wil dat China ophoudt met het importeren van Koreaanse steenkool en het inhuren van Noord-Koreaanse gastarbeiders. "China doet meer, maar niet genoeg", zei Trumps nationale veiligheidsadviseur HR McMaster deze week.

De vraag is echter of de Amerikanen China onder druk willen zetten. Trump impliceerde in september dat hij de handel met China zou boycotten als dat land geen grotere stappen zou ondernemen. Dat was een echo van zijn dreigementen tijdens de verkiezingscampagne, toen China (naast Mexico) de grote zondebok was voor het banenverlies. Die dreigementen zijn tot dusver loos gebleken. De Amerikaanse productieketens, zoals die van Apple, zijn te afhankelijk van goedkope import uit China en export naar China.

China heeft dan ook alle reden om zo zelfverzekerd te zijn, schrijft de geopolitieke denker Ian Bremmer in Time. "Trump arriveert op een moment dat China, niet de VS, de machtigste speler is in de mondiale economie." Volgens hem is het Chinese protectionistische staatskapitalisme beter geschikt voor de moderne tijd dan de vrije markt van Amerika, en is er geen enkele reden voor China om dat op te geven. Natuurlijk is Amerika nog relevant, signaleert hij, maar de landen uit de regio proberen toch vooral banden met China aan te knopen. Zuid-Korea sloot onlangs een overeenkomst met China over zijn (Amerikaanse) afweersysteem tegen Noord-Koreaanse raketten, maar Amerika zelf was daar niet bij betrokken. De landen regelen het onderling wel.

Trump heeft daar een belangrijk aandeel in. Nadat Barack Obama zich nog de eerste 'Pacific' president had genoemd, met zijn "draai naar Azië", keerde Trump de regio de rug toe. Een week na zijn inauguratie gooide hij het Trans-Pacific Partnership in de papierversnipperaar, met de belofte dat door nieuwe bilaterale deals te vervangen. Die zijn er niet gekomen.

In Vietnam, tijdens de Asia-Pacific Economic Cooperation-top, zal Trump wel een ander multilateraal idee omarmen, zo heeft het Witte Huis laten weten: de "vrije en open Indo-Pacific", een negentiende-eeuws concept toegespitst op de Indische en Stille Oceaan. Het idee is vooral populair in Japan, en dient als diplomatiek en juridisch houvast tegen de Chinese expansie in de Chinese Zee. Vooralsnog is onduidelijk hoe Trump dit concreet wil maken.

Ook onduidelijk, want onvoorspelbaar als altijd, is de toon die Trump bij dit alles zal aanslaan. "De president zal gewoon de woorden gebruiken die hij wil gebruiken", zei McMaster.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden