Woensdag 30/11/2022

Handelsoorlog

Trump ondertekent importheffing, reageert Europa met grof geschut?

Trump zet zijn handtekening onder een presidentieel besluit voor importheffingen op aluminium en staal.  Beeld AFP
Trump zet zijn handtekening onder een presidentieel besluit voor importheffingen op aluminium en staal.Beeld AFP

Met het ondertekenen van het presidentieel besluit omtrent een importheffing op staal en aluminium houdt de Amerikaanse president voet bij stuk. Tegelijk laat hij de deur op een kier voor onderhandelingen. "Voorlopig is de impact beperkt, maar dit spel kent enkel verliezers."

Lieven Desmet

"We hate it." Het ochtendlijke antwoord van Charles de Lusignan, communicatieman van de Europese staalfederatie Eurofer op de Amerikaanse heffingen van president Donald Trump, klonk niet al te diplomatiek. In een officieel communiqué enkele minuten later was de toon al iets bezadigder, maar de inhoud bleef dezelfde: verontrustend.

De Amerikaanse president Donald Trump plaatste zijn handtekening onder het besluit dat zware importheffingen op staal en aluminium wil instellen. Voor staal zal de nieuwe heffing 25 procent bedragen, voor aluminium is dat 10 procent.

Na dagen van rumoer en onrust, ook in eigen rangen, houdt Trump dus voet bij stuk. Al lijkt het erop dat de president toch niet helemaal doof is gebleven voor een aantal waarschuwingen. Zo worden Mexico en Canada ontzien. Ook andere landen worden gespaard, al hangt dat af van de onderhandelingen die Trump wil voeren met die landen. "Wij zullen flexibel zijn voor landen die de VS eerlijk behandelen in hun handelsrelaties", klonk het.

Nog twee weken te gaan

Op Europa maakt het allemaal weinig indruk. De afzonderlijke lidstaten tegen elkaar uitspelen kan niet, Europa treedt immers als één handelsblok naar voren. De onderhandelingspositie voor Trump is dus beperkt. De Europese Unie heeft als tegenzet een importheffing van 25 procent op zowat 2,8 miljard euro aan geïmporteerde goederen uit de Verenigde Staten klaarliggen. Dat zou betekenen dat deze spullen uit de VS voor Europese consumenten duurder worden. Bedrijven rekenen deze heffingen in de regel namelijk door aan hun klanten.

Of het effectief tot een tegenmaatregel komt, is evenwel nog niet zeker. Achter de schermen hoopt Europa dat Trump in eigen land snel wordt teruggefloten, eenmaal de gevolgen van zijn beleid duidelijk worden.

De importheffingen gaan binnen twee weken in, en het is momenteel koffiedik kijken wat de precieze impact zal zijn. In eigen land pleit Pieter Timmermans, gedelegeerd bestuurder van het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO), ervoor om nu vooral de kalmte te bewaren. "De precieze impact voor ons land is op dit ogenblik niet te berekenen. Maar algemeen is dit uiteraard een verontrustende evolutie. Het verleden heeft ons geleerd dat er bij een handelsoorlog enkel verliezers zijn."

Echte handelsoorlog dreigt

Timmermans hoopt dan ook dat Europa niet meteen het grote kanon bovenhaalt. "Dan spelen we mee in een pervers spel. Neen, we moeten duidelijk maken dat dit niet kan, en hopen dat ze in de VS ook zien dat dit een nefast beleid is."

Voor ons land zou het op het vlak van heffingen op staal en aluminium alvast meevallen. De totale waarde van de staalexport naar de VS wordt op zo'n 250 miljoen euro geschat. De VS zijn wel een belangrijke handelspartner: de bilaterale VS-Belgische handel was in 2015 goed voor meer dan 40 miljard euro.

De belangrijkste Belgische export naar de VS omvat chemische producten, machines en uitrusting, edelstenen en metalen, transportmiddelen en minerale producten. Meer dan 3.000 Belgische bedrijven exporteren momenteel naar de Amerikaanse markt. Het gros blijft dus buiten de handelsbelemmeringen.

null Beeld rv
Beeld rv

Ook Stijn Decock, hoofdeconoom van de Vlaamse werkgeversfederatie VOKA, ziet het vooralsnog niet te somber in. "In deze fase is onze exportpositie niet meteen bedreigd. De uitvoer van staal naar de VS is redelijk beperkt." Maar onrechtstreeks kunnen we wél de gevolgen ondervinden, zegt Decock. "We voeren wel veel uit naar Duitsland, dat wél een grote exporteur is, en op die manier worden we ook getroffen."

Vleugellam gemaakt

Het wordt pas echt gevaarlijk als Trump doorzet en in een tegenreactie op de Europese maatregelen zijn plan doorzet om ook de invoer van Europese auto's aan heffingen wil onderwerpen. Dat is vooralsnog niet het geval, en het lijkt in deze fase op spierballenvertoon. "Als dat er wel doorkomt, krijgen we een ander verhaal. Want er worden wel veel auto's in de VS zelf geassembleerd, maar tegelijk maken we wel veel onderdelen."

Het wordt nu uitkijken naar de acties en tegenreacties van verschillende landen. Wat gaat China bijvoorbeeld doen? En de Wereldhandelsorganisatie (WTO)? Zoals geweten is de organisatie vleugellam gemaakt door Trump, die de benoeming van rechters blokkeert. Daardoor kan de WTO haar rol van internationale scheidsrechter momenteel niet opnemen. Een échte handelsoorlog dreigt dus, waarbij brute kracht het haalt van realisme.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234