Maandag 14/10/2019

Verenigde Staten

Trump maakt met geheim Irak-bezoek einde aan kritiek dat hij oorlogsgebied niet in durft

President Trump en first lady Melania poseren op de luchtmachtbasis Al Asad in Irak voor een selfie met Amerikaanse militairen. Beeld AFP

In het holst van de nacht en met alle lichten uit landde president Trumps Air Force One woensdag in het diepste geheim op een luchtmachtbasis in Irak. Met het bezoek wilde Trump de kritiek bezweren dat hij na bijna twee jaar presidentschap Amerika’s soldaten in oorlogsgebied nog altijd niet had opgezocht.

“Nee, ik ga er wél naartoe”, antwoordde de president vorige maand geïrriteerd op de zoveelste vraag waarom hij in bijna zevenhonderd dagen Witte Huis nooit de oorlogvoerende soldaten een hart onder de riem had gestoken. Dit keer werd Trump ook gevraagd of hij bang was zich in een oorlogszone te begeven.

Obama liet zich in Irak al in zijn derde maand zien en George W. Bush dook er acht maanden na de invasie voor het eerst op om Thanksgiving met de militairen te vieren. Op Eerste Kerstdag was het eindelijk zover voor Trump, zonder dat Amerika het in de gaten had. De president was die ochtend na twee kersttweets plotseling opgehouden met twitteren, maar dat Trump iets in zijn schild voerde dachten weinigen. In de avond sloop de president echter met first lady Melania het Witte Huis uit.

Rond middernacht steeg hij vanaf de luchtmachtbasis Andrews bij Washington op voor een elf uur lange vlucht naar Irak. De enigen die het presidentiële toestel opmerkten, waren vliegtuigspotters in Europa die het toestel volgden van Engeland naar Italië. Maar dat Amerika’s president erin zat, kon niemand bevroeden.

Verduisterde basis

Pas nadat Air Force One was geland op een verduisterde landingsbaan van de luchtmachtbasis Al Asad, ten westen van Bagdad, en Trump de eerste militairen had toegesproken, maakte het Witte Huis de reis wereldkundig. 

De kleine groep journalisten die toestemming had gekregen om mee te reizen, kon eindelijk melden dat de president op de valreep van twee jaar presidentschap voet aan de grond had gezet in Irak. Het land waar sinds de invasie van 2003 bijna 4.900 Amerikaanse militairen het leven hadden gelaten en er meer dan 32.000 gewond raakten.

Trump, die tijdens de presidentscampagne de miljarden verslindende oorlogen in Irak en Afghanistan bekritiseerde, maakte van zijn bezoek gebruik om te benadrukken dat die tijd voorbij was. Met de terugtrekking van de tweeduizend militairen in Syrië had hij al een eerste aanzet gegeven.

Gestoken in een vliegeniersjack, spreekt president Trump Amerikaanse soldaten toe op een luchtmachtbasis ten westen van Bagdad. Beeld REUTERS

Niet langer de politieman

“Wij zijn niet langer de schlemielen, mensen”, hield hij de soldaten op Al Asad voor. “Men kijkt niet meer naar ons als die schlemielen. De VS kunnen niet langer de politieman van de wereld zijn. Wij zijn in landen waar veel mensen niet eens van hebben gehoord. Eerlijk gezegd, het is belachelijk.”

De Irak-reis bood Trump de kans om de chaos in Washington even achter zich te laten. Terwijl de Amerikanen kerst vierden, sloot een kwart van de overheid de deuren vanwege het begrotingsconflict met de Democraten over de bouw van Trumps muur aan de Mexicaanse grens. “Ik ben helemaal alleen in het Witte Huis (arme ik), wachtend op de Democraten om een deal te sluiten”, tweette de president op Kerstavond. 

Eerder had Trump zijn kerstbezoek aan zijn golfresort in Florida noodgedwongen moeten afzeggen. De bedoeling was duidelijk: het land moest zien dat de president in moeilijke tijden gewoon doorwerkte en op zoek was naar een oplossing voor het politieke conflict. 

In het geniep

Door in Irak op te duiken, kon Trump ook zijn omstreden Syrië-besluit verkopen. Sinds hij vorige week besloot abrupt te vertrekken, wordt hij overladen met kritiek van Congresleden, oud-generaals en de Europese bondgenoten. Ondoordacht, gevaarlijk en een politieke blunder, zo wordt het besluit genoemd. 

Maar met de terugtrekking uit wespennest Syrië, heeft Trump ook een gevoelige snaar geraakt bij de Amerikanen die de kostbare militaire interventies sinds 9/11 beu zijn. Bij de kiezers in het mid-Westen, in de industriestaten zoals Michigan die het economisch moeilijk hebben, kan dit besluit bij de verkiezingen van 2020 een belangrijke rol gaan spelen. 

“Het is nogal treurig als je zevenduizend miljard dollar in het Midden-Oosten hebt besteed en zo in het geniep en onder zoveel bescherming moet binnenkomen”, zei de president over de landing in Irak. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234