Maandag 03/08/2020

Economie

Trump legt risico bij gouverneurs in plan om economie op gang te brengen

Geflankeerd door zijn medisch adviseur Anthony Fauci presenteert president Donald Trump zijn plan om de Amerikaanse economie stapje voor stapje weer aan de praat te krijgen. Fauci beklemtoonde dat staten wel aan strikte voorwaarden moeten voldoen voor daarvan sprake kan zijn.Beeld AP

President Trump staat te trappelen om de Amerikaanse economie weer op gang te brengen. Onder het motto ‘Opening Up America Again’ presenteerde hij donderdag een plan om daar stapsgewijs mee te beginnen. Maar de politieke risico’s komen bij de gouverneurs van de staten te liggen.

Nu de Amerikaanse economie door de lockdown in grote delen van het land steeds zwaardere klappen krijgt en steeds meer mensen hun baan verliezen – de afgelopen weken hebben al 22 miljoen Amerikanen een werkloosheidsuitkering aangevraagd – begint de druk om de economische schade te beperken steeds groter te worden.

“Om de gezondheid van onze burgers te bewaren moeten we ook de gezondheid en het functioneren van onze economie in stand houden”, zei Trump bij het presenteren van zijn plan om de economie gefaseerd in drie stappen op te starten. “Op de lange duur kun je het ene niet doen zonder het andere.”

Nog maar een paar dagen geleden eiste Trump de macht op als president te bepalen wanneer de Amerikaanse economie weer open zou gaan. “Als iemand de president van de Verenigde Staten is, dan heeft hij het totale gezag”,  beweerde hij begin deze week tot woede van de gouverneurs van Amerikaanse staten die nog zwaar geteisterd worden door de corona-epidemie. Zelfs Republikeinse groeperingen hadden kritiek op Trumps aanspraken en vergeleken hem met een would-bekoning. 

Hoofdrol gouverneurs

Maar inmiddels heeft Trump het roer omgegooid. In het plan om de economie weer op te starten krijgen de gouverneurs een hoofdrol bij de praktische uitwerking. Zij mogen bepalen wanneer het tijd is de lockdown langzaam weer te versoepelen. Waarschijnlijk hebben Trumps adviseurs hem uitgelegd dat het aanspraak maken op de ‘volledige macht’ logischerwijs ook met zich meebrengt dat hij volledig verantwoordelijk is als het opheffen van de maatregelen op een ramp uitloopt.

De verschillende aanpak per staat sluit ook aan bij de verschillen die er nu eenmaal bestaan tussen de dichtbevolkte staten als New York en staten als Idaho, Nebraska en Montana, waar afstand houden veel makkelijker is. Volgens Trump is het op redelijk korte termijn, in enkele gevallen misschien zelfs vóór 1 mei,  al mogelijk in 29 van de 50 Amerikaanse staten de restricties te verlichten. Veel van die staten verkeren volgens hem in “zeer, zeer goede vorm”. 

Of dat ook werkelijk zo is, betwijfelen sommige experts. Zij waarschuwen dat de piek van de epidemie in die staten nog moet komen. Een probleem is ook dat er nog lang niet voldoende capaciteit is om mensen te testen op corona, volgens hen een voorwaarde voor het heropenen van de economie. Maar Trumps oproep vindt daar wel veel weerklank. Die staten zijn vaak in handen van de Republikeinen en uit opinieonderzoeken blijkt dat Republikeinen zich minder zorgen over het virus en meer zorgen over de economie maken dan Democratische kiezers. Die zijn in de meerderheid in de dichtbevolkte gebieden die het zwaarst worden getroffen door het virus.

Verzet tegen lockdown

Voorlopig zijn de meeste Amerikanen tegen het snel opheffen van de restricties, maar her en der begint het verzet tegen de lockdownmaatregelen te broeien. “Sluit haar op!”, riepen tegenstanders van de strenge maatregelen in Michigan bij een demonstratie tegen de Democratische gouverneur Gretchen Whitmer, door Trump ook wel ‘half-Whit’ genoemd oftewel ‘halve gare’.

Het lijdt geen twijfel dat Trump oprecht bezorgd is over de enorme schade van de anti-coronamaatregelen, maar alleen al het motto van zijn plan – Opening Up America Again – lijkt verdacht veel op de campagneleuze waarmee hij bijna vier jaar geleden aan de macht kwam: Make America Great Again!

Aanvankelijk leek het erop dat zijn kansen om in november te worden herverkozen als president aanzienlijk zouden dalen als gevolg van zijn trage reactie op het oprukken van het virus, dat hij afdeed als niet gevaarlijker dan een griepje. Maar als de epidemie de komende maanden afzwakt en het aantal slachtoffers niet torenhoog oploopt, zal de bezorgdheid over de economie vermoedelijk de overhand krijgen bij de Amerikanen. 

Dan kan Trump er in zijn herverkiezingscampagne op wijzen dat hij al in een vroeg stadium de economie weer wilde aanzwengelen, maar de gouverneurs de ruimte gaf zelf het tempo te bepalen. De schuld voor de economische neergang en het enorme leger van werklozen zal hij dan ongetwijfeld bij de aarzelende Democratische leiders leggen. 

Driestappenplan

Trumps plan komt neer op het weer opstarten van de economie in drie stappen. Voorwaarde is dat het aantal coronabesmettingen minstens twee weken is gedaald en de intensivecare-afdelingen niet zwaar belast zijn.

Fase 1: Bedrijven, restaurants, winkels en bioscopen mogen weer open, mits ze strenge regels hebben voor het bewaren van afstand. Bijeenkomsten van meer dan 10 personen blijven verboden. Zoveel mogelijk thuiswerken.

Fase 2: Als er geen sprake is van een toename van het aantal coronabesmettingen mogen ook de scholen weer open. Bijeenkomsten onder 50 personen zijn toegestaan, evenals niet-essentiële verplaatsingen.

Fase 3: Ook sportscholen en bars mogen open. Bedrijven mogen weer hun personeel vrijwel onbeperkt naar het werk laten komen. Bezoeken aan kwetsbare personen in bijvoorbeeld zorgtehuizen zijn weer toegestaan.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234