Zondag 31/05/2020

Trump president VS

Trump is met telefoontje Taiwan midden in mijnenveld gaan staan

Beeld AP

Donald Trump heeft gisteren bij zijn belrondje-Azië de Taiwanese president Tsai aan de telefoon gehad. Nu kun je de Chinezen als Amerikaanse president met veel dingen kwaad krijgen: de Dalai Lama een hand geven, over mensenrechten klagen, marineschepen door de Zuid-Chinese Zee laten varen of China beschuldigen van het 'verkrachten' van de Amerikaanse economie . Allemaal klein bier vergeleken bij de kwestie-Taiwan. China beschouwt Taiwan als een afvallige provincie, waarmee je je als buitenlands staatshoofd niet hebt te bemoeien.

Het is sinds 1979, toen Amerika na Richard Nixons historische bezoek aan communistisch China de diplomatieke banden met Taiwan verbrak, niet meer voorgekomen dat een Amerikaanse president rechtstreeks contact had met het bestuur van Taiwan. Zelfs een oud-president van Taiwan ontvangen op het Witte Huis was in het verleden al genoeg voor spanningen.

Dat soort acties wordt in Peking opgevat als morrelen aan het 'Eén-China'principe. Dat is heilig: het is een diplomatieke formule die stelt dat er geen twee China's kunnen bestaan. Het dateert uit de tijd dat landen moesten kiezen wat nu eigenlijk China was: het Pekingse China of het Taiwanese China. Wie diplomatieke banden met Peking wilde, mocht Taiwan volgens het Een-China principe niet meer als land behandelen.

De Taiwanese leiding al in het openbaar met 'President' aanspreken, zoals Trump gisteren deed, is al genoeg voor kromme tenen in Peking. Het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken heeft zaterdag in de Verenigde Staten 'op een relevante plek' een formeel protest ingediend tegen het gesprek tussen Trump en Tsai. Op het Chinese staatsnieuws van zeven uur is het telefoontje overigens volkomen genegeerd.

Donald Trump en de Taiwanese presidente Tsai.Beeld AP

Onervarenheid of opzettelijk signaal?

Tsai ziet Taiwan als een land een onafhankelijke koers vaart. Neemt Taiwan stappen in de richting van een formele onafhankelijkheid, dan leidt dat volgens de Chinese wetgeving automatisch tot militair ingrijpen. En Tsai is in Peking persona non grata tot ze zegt dat Taiwan en China onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Dat doet ze tot groot chagrijn van Peking (nog) niet.

Taiwan is dus een politiek en diplomatiek mijnenveld en Trump is er met het telefoontje midden in gaan staan - al was de bel-actie een Taiwanees initiatief. En dat terwijl zijn China-beleid nog in nevelen is gehuld. Was het onervarenheid of juist een opzettelijk signaal dat hij de bestaande verhoudingen op de kop wil zetten en Taiwan steviger zal steunen?

Opmerkelijk milde reactie

China reageerde opmerkelijk mild. "Dit is slechts een onbeduidende trucje van Taiwan, dat de Eén-China-structuur van de internationale gemeenschap niet zal veranderden", zei de Chinese minister van buitenlandse zaken Wang Yi. "De Eén-China-politiek is de basis van gezonde Chinees-Amerikaanse betrekkingen. We hopen niet dat deze politieke fundering wordt veranderd of beschadigd."

China-watchers hielde hun hart vast: Peking zou vast woedend reageren. Waarom is de reactie tot dusver zo mild? Er lijken zich vier opties af te tekenen.

• China geeft Taiwan in deze reactie de schuld van het telefoontje. Dat geeft Peking tevens een excuus de komende dagen en weken over Taiwan heen te walsen. Door de betrekkingen met Trump niet al vóór zijn eerste werkdag volledig in het teken van de spanningen over Taiwan te plaatsen, heeft China straks een voorsprong bij 

• Peking wint tijd uit te vissen of er een koersverandering in Washington aan zit te komen. Enkele zwaargewichten uit de kring rond Trump zouden warmere relaties met Taiwan voorstaan. De VS zijn nu al de belangrijkste wapenleverancier van Taiwan. Wat dat betreft is de timing van het telefoontje pikant: deze week bespreekt het Huis van Afgevaardigden de Amerikaanse defensienota, de Senaat volgt volgende week. Ook China is benieuwd of er nieuwe wapenleveranties aan Taiwan aan zitten te komen.onderhandelingen met Trump over andere zaken: voor wat hoort wat. 

• Trump ging twitteren over Taiwan enkele uren nadat de Chinese president met de Amerikaanse oud-minister Henry Kissinger had gesproken - die is hier op bezoek, en Peking probeert via hem meer duidelijkheid te krijgen over het China-beleid van Trump. Voor China is Trump een nu nog groter vraagteken geworden

• Peking gedraagt zich volwassen en rustig omdat dit niet het moment is om op je achterste benen te gaan staan. Dat komt nog wel. Eerst rekent China met Tsai af, die het telefoontje heeft gedaan. Trump zit nog niet in het Witte Huis: je dan in je kaarten laten kijken zou onverstandig en on-Chinees zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234