Maandag 22/07/2019

Opinie

Trump is het symptoom van een gevaarlijke ziekte

Republican presidential candidate Donald Trump waves after delivering an economic policy speech to the Detroit Economic Club, Monday, Aug. 8, 2016, in Detroit. (AP Photo/Evan Vucci) Beeld AP

 Frans Verhagen is Amerika-kenner. Zijn boek De Founding Fathers over de grondleggers van de VS ligt vanaf 23 augustus in de rekken.

"Lock her up" was de kreet op Trumps conventie, schiet haar dood is zijn advies aan wapenbezitters in North Carolina. Het is zijn advies om te voorkomen dat Hillary Clinton straks rechters benoemt in het Supreme Court die het wapenbezit zullen beperken. Laten die wapenbezitters zolang ze het kunnen hun wapens gebruiken om een ongewenste president overhoop te schieten. Hoe stuitend deze oproep ook is, we moeten ons er niet op blindstaren. Het is enkel een nieuwe bevestiging van het gevaar dat Donald Trump is voor de beschaafde wereld.

Frans Verhagen Beeld rv

Het is onbegonnen werk, zelfs zinloos, om Trumps uitspraken inhoudelijk te beoordelen. Wat zei hij precies, en waarom? De video toont een bekend patroon. In een rommelige speech roept Trump iets over een onderwerp waarover hij nooit erg heeft nagedacht maar dat in haatdragend North Carolina goed is voor applaus. Vrij associërend zoals zijn gewoonte is, of wellicht een ziekelijk symptoom, komt hij met de zoveelste extreme uitspraak.

Vrij associëren, zinnen niet afmaken, gedachten over elkaar heen laten buitelen en dan iets roepen dat bijna autonoom van zijn tong rolt. Zelfs gedresseerd voor een autocue duiken dingen op die hij móét zeggen. Trump kan het niet helpen, hij kan niet anders. Een grapje? Sarcastisch? Misschien zo bedoeld, maar het punt is dat hij geen benul heeft van wat hij zegt. Bekijk de video waarin hij zijn diepe liefde verkondigt voor schreeuwende baby's en vervolgens de moeder wegstuurt. Hij bedoelde het niet slecht. Een gehandicapte journalist belachelijk maken: grapje!

Zijn schokkende wapenuitspraak sluit naadloos aan op Trumps stelling dat de VS-democratie zo corrupt is dat hij niet kan winnen. Deze door zijn nixoniaanse adviseurs ingefluisterde suggestie was stuitender dan alles ervoor en erna. Trump ondermijnde het vertrouwen van de burger in het democratische proces. Hier kwam de intens kwade aard van zijn persoon goed naar voren.

Bij wijze van strooigoed toonde Trump zijn minachting voor de offers die Amerikaanse militairen brengen, kleineerde hij ex-krijgsgevangenen. Hij dumpte artikel 5 van het NAVO-verdrag, het hart van de collectieve verdediging. Hij omarmde Poetin, nodigde hem uit de verkiezingen te beïnvloeden. Hij bewonderde Saddam Hoessein. En natuurlijk nam de man die vrouwen als voetveeg beschouwt, het seksuele roofbeest Roger Ailes van Fox News in bescherming.

Haatzaaierij

Wie kan er nog verrast zijn? Niet de Republikeinen die nu afstand nemen van hun kandidaat. Ze hebben dit monster zelf gecreëerd door zijn birther-onzin (dat Obama niet in Amerika was geboren) niet tegen te spreken of te verwerpen, noch zijn haatzaaierij tegen hispanics en moslims. De intens negatieve Republikeinen hebben Trump gevoed, zelfs omarmd.

We hebben het over een cumulatie van excessen die de conclusie onontkoombaar maken dat Donald Trump niet goed bij zijn hoofd is. Netjes uitgedrukt, zoals nu tot inkeer komende Republikeinen doen, zeg je dan dat hij niet de karaktereigenschappen, de waarden en ervaring heeft om president te kunnen zijn. Wie het niet zo mooi hoeft te formuleren, ziet een opportunistische volksmenner, een smakeloze proleet, een schoolvoorbeeld van pathologisch narcisme zonder enige vorm van empathie. Een nitwit met een nationaal podium voor borrelpraat.

Terecht hebben mensen het gevoel dat Trump met zijn oproep aan wapenbezitters een grens heeft overschreden. Maar die grens is de afgelopen maanden eindeloos opgerekt. Republikeinen, maar ook 'deskundigen' en opinieschrijvers, vertelden dat het wel mee zou vallen, dat Trump na de voorverkiezingen 'normaal' zou worden, niet meende wat hij zei, zijn toon zou matigen, en eenmaal gekozen door de grondwet in toom gehouden zou worden.

Dit soort prietpraat was gevaarlijker dan wat Trump er allemaal uitgooit. Trump weet niet beter, maar zijn enablers, de mensen die hem mogelijk maakten of hebben goedgepraat, tonen een verwerpelijke desinteresse, een laakbare nonchalance voor wat een maatschappij beschaafd maakt. Het is de democratische dood in de pot. Ach, hij noemt de dingen tenminste bij hun naam. Hij liegt, maar alleen om gekozen te worden. Laat de haatzaaier maar regeren, het zal wel meevallen. Doe ons maar een brexit, dat voelt goed en dan zien we wel verder.

Trump zal geen president worden, maar dat hij zover is gekomen en door zijn evidente ongeschiktheid het democratische proces kortsluit, dat is een ramp op zich. Een keuze tussen iemand die je politiek niet steunt en een idioot is geen keuze. Hij had nooit zover mogen komen. Het is slecht voor de democratie. Trump is een symptoom van een ziekte die knaagt aan het hart van onze democratie: onverschilligheid tot het te laat is. Ook andere landen met Trump-achtige types mogen zich dat aantrekken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden