Dinsdag 22/10/2019

Brexit D-Day

Trump had geen slechter moment kunnen kiezen voor een bezoek aan het VK

Het driedaags staatsbezoek van de Amerikaanse president Donald Trump aan het VK begint vandaag. Met de Britse premier Theresa May op weg naar de uitgang, kon hij geen gevoeliger moment hebben uitgekozen.

De gastvrouw, Theresa May, beleeft haar laatste week van een benard premierschap. Haar opvolgers vechten elkaar de Conservatieve tent uit. Bij Labour woedt een burgeroorlog. En het land is zo verdeeld als het Koreaanse schiereiland. Midden in deze roerige tijden verwelkomt het Verenigd Koninkrijk de vleesgeworden controverse in de persoon van Donald Trump. Al voor hij voet op Britse bodem zette, veroorzaakte de Amerikaanse president al commotie.

Voornaamste reden dat Trump juist deze week komt, zijn de herdenkingen woensdag van D-Day, het begin van de bevrijding van het Europese vasteland 75 jaar geleden. De reddende hand van de Amerikanen lag ook aan de basis van dit staatsbezoek. Trump was nog niet geïnaugureerd of er kwam post binnen uit Londen. Met het oog op het leven na de brexit had het May een goed idee geleken om de nieuwe bewoner te vereren met een staatsbezoek.

Protest 

Dat riep zoveel protest op dat het ruim 27 maanden zou duren voor het zover was. May zal niet hebben voorzien dat het ontvangen van Trump haar laatste daad als premier zou worden. In de tussentijd was de omstreden president wel voor een ‘gewoon’ bezoek langs geweest, waarbij hij May voor schut zette door kritiek te leven op haar brexit-beleid en de koningin schoffeerde door te laat te komen voor thee op Windsor Castle.

In Blenheim Palace poseerde Trump, een veredelde dienstweigeraar, op de stoel van de beroemde zoon des huizes: Winston Churchill. Bij dit staatsbezoek zou hij graag Churchills biograaf ontmoeten, Boris Johnson. Hoewel hij zich niet wil bemoeien met interne aangelegenheden, verklaarde Trump aan de vooravond van zijn bezoek dat Johnson een ‘excellente’ premier zou zijn en een ‘no deal’ de enige echte brexit.

Vriendjes met Johnson en Farage

Een ontmoeting met die andere drijvende kracht achter de brexit en zijn eigen verkiezing, Nigel Farage, lijkt door 10 Downing Street met succes te zijn verhinderd. “Ik mag ze wel, het zijn vrienden van me”, zo vleide Trump de brexitbroeders Johnson en Farage. Diverse brexiteers toonden zich verheugd over deze interventie, hetgeen opvallend is omdat ze in 2016 woedend waren over Barack Obama’s “bemoeizucht” tijdens de referendumcampagne.

De strijd bij de Conservatieven zal bepalend zijn voor de special relationship. Wanneer de in New York geboren Johnson premier wordt, bestaat er kans op de invasie van chloorkippen, maar als Rory Stewart komt bovendrijven, krijgen de Britten een premier die de Verenigde Staten misschien niet in mag, na zijn recente onthulling ooit opium te hebben gerookt in Iran. Trump droomt van een premierschap van Farage, wat niet langer ondenkbaar is.

Zorgen over Huawei

Met May – en Johnson – zal de gast het niet alleen hebben over een vrijhandelsakkoord in de toekomst, maar ook over de Amerikaanse zorgen over Huawei. Tot ergernis van Washington en andere landen uit de Engelssprekende wereld had de regering-May na een enorme discussie een beperkte samenwerking met het van spionagepraktijken betichte Chinese bedrijf toegestaan. De voor- en tegen Huawei-scheidslijn loopt parallel aan die van brexit.

Dankzij tussenkomst van Lagerhuisvoorzitter John Bercow zal Trump niet de gelegenheid krijgen om het parlement toe te spreken. Voor Trumps eigen imago is het van belang om zoveel mogelijk tijd door te brengen met de Windsors. De vorstin zal haar plicht vervullen en dit keer staat er ook een onderonsje met Charles op de agenda. Van de kroonprins is bekend dat hij niets moet hebben van Trumps visie op klimaatverandering.

Meghan Markles afkeer

Trump zal zelfs breuklijnen binnen de koninklijke familie openleggen. Waar prins Harry vorige jaar bijvoorbeeld zei dat de spraakmakende bewoner van Het Witte Huis een kans verdient, heeft zijn Amerikaanse vrouw Meghan Markle haar afkeer van de president niet geheim gehouden. De Hollywood-actrice heeft Trump “vrouwonvriendelijk” genoemd. Voor zijn vertrek verklaarde de president te zijn verrast door haar “onplezierige beweringen”.

Na enkele enerverende dagen zal de D-Day-herdenking in Portsmouth een gelegenheid zijn om geschillen even te vergeten, ware het niet dat er nu al veel gemor is over het feit dat veel toeschouwers de ceremonie amper te zien krijgen als gevolg van de extreme veiligheidsmaatregelen. Voor de talrijke anti-Trump-demonstranten zal het de kans zijn om een oude, satirische uitspraak over de Amerikaanse soldaten af te stoffen: overpaid, oversexed en over here.

Van dag tot dag

Na aankomst wacht Trump ontvangst op Buckingham Palace. Daar zal hij samen met kroonprins Charles de erewacht inspecteren. Na een bezoek aan de Koninklijke Portrettengalerij zal hij, samen met prins Andrew, een krans leggen bij het graf van de onbekende soldaat in Westminster Abbey. ’s Avonds is het staatsbanket, geboycot door Jeremy Corbyn. Op de tweede dag luncht hij met May op 10 Downing Street. De slotdag staat in het teken van D-Day. Daarna vliegt hij naar Ierland voor een bezoek aan Leo Varadkar en een potje golf op zijn Doonberg-baan.

D-Day-veteraan in de hitlijsten

Zal het de 90-jarige D-Day-veteraan Jim Radford lukken om Ed Sheeran en Justin Bieber deze week van de eerste plek op de hitlijsten te verdrijven? Zijn ballade ‘The Shores of Normandy’ heeft een gevoelige snaar geraakt. Het bewijst hoe levend de herinnering is aan een episode die de meest Britten alleen kennen van zwartwitbeelden, geschiedenisboeken en verhalen van grootouders. Kranten zijn met speciale bijlagen gekomen over Operation Overlord, op de televisie zijn documentaires te zien en in musea special exposities. Er woedt ook een historische discussie. Volgens sommige Britse veteranen, zoals Sir Nicholas Young, auteur van Escaping With His Life, trekken de Amerikanen, zeker Hollywood, te veel eer naar zich toe.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234