Zaterdag 27/11/2021

verkiezingen vs

Trump en Sanders vrezen nachtmerriescenario in Iowa

De Republikeinse presidentskandidaat Donald Trump groet zijn aanhangers tijdens een campagnebijeenkomst in Iowa. Beeld getty
De Republikeinse presidentskandidaat Donald Trump groet zijn aanhangers tijdens een campagnebijeenkomst in Iowa.Beeld getty

Donald Trump en Bernie Sanders halen vandaag alles uit de kast om te voorkomen dat zich in Iowa het ergste scenario voltrekt: dat hun vele aanhangers in de peilingen niet komen stemmen. De Republikeinse en Democratische outsider riepen hun kiezers in het weekeinde op niet thuis te blijven. Trump houdt vandaag, vlak voor de stemming, nog twee toespraken.

Een lage opkomst en zelfs een winterstorm die in de avond wordt verwacht, kunnen ervoor zorgen dat beide presidentskandidaten verliezen.

Weet Trump zijn aanhangers echter op de been te krijgen en wint hij, dan is de Republikeinse Partij gewaarschuwd. Want in alle staten die direct na Iowa komen, gaat hij aan kop in de peilingen. "Je moet komen stemmen, anders verspillen we onze tijd", riep de miljardair zaterdag en zondag op vijf bijeenkomsten in Iowa. "We hebben de kans om geschiedenis te schrijven."

"We staan vrijwel gelijk", aldus Sanders over zijn onverwacht spannende strijd met Hillary Clinton. "We zullen verliezen als de opkomst laag is. Maar je gaat een van de grootste politieke verrassingen zien in onze moderne geschiedenis als de mensen komen opdagen om te stemmen."

De zenuwachtige oproepen van het tweetal illustreren hun grote probleem vandaag als Iowa om zeven uur in de avond (02.00 Belgische tijd) het startsein geeft voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen. Zijn de anti-establishmentaanhangers van Trump en Sanders zó boos over hoe het er nu aan toe gaat in Amerika, dat ze ook hun huizen verlaten om hun stem te laten horen?

Trump is al zeven maanden de Republikeinse koploper in de peilingen en zijn bijeenkomsten worden massaal bezocht. Sanders trekt ook veel kiezers en is verwikkeld in een nek aan nek-race met Clinton (Iowa) óf hij staat flink voor (New Hampshire). Maar dit alles is van nul en generlei waarde als de grote groep ontevreden (Trump) en jonge kiezers (Sanders) die het tweetal voor zich heeft gewonnen, vandaag niet de moeite neemt om op de tijdrovende bijeenkomsten (caucussen) te gaan stemmen.

Bernie Sanders groet een aanhanger tijdens een verkiezingsrally in Des Moines, Iowa. Beeld epa
Bernie Sanders groet een aanhanger tijdens een verkiezingsrally in Des Moines, Iowa.Beeld epa

Rampzalig

Hun grote tegenstanders, senator Ted Cruz bij de Republikeinen en Clinton bij de Democraten, weten zich vandaag vooral verzekerd van de steun van kiezers die elke vier jaar trouw deelnemen aan de voorverkiezingen. Met name Clinton hoeft zich geen zorgen te maken over een lage opkomst. Haar aanhang bestaat vooral uit ouderen boven de 55 jaar die geen caucus in Iowa missen.

Slechts een derde van de Democraten die vanavond gaat stemmen, zo bleek zondag uit een peiling, bestaat uit nieuwe kiezers. Zij steunen voornamelijk Sanders. Vooral voor Trump zou een debacle in Iowa rampzalig kunnen uitpakken. Wat zijn immers de opiniepeilingen nog waard in al die andere staten waar de miljardair nu ook aan kop gaat, als zijn aanhangers al in de eerste staat op verkiezingsdag thuis blijven?

De overmacht van Trump in de opiniepeilingen is ongekend. Geen enkele Republikeinse kandidaat slaagde er de afgelopen decennia in, zelfs George W. Bush niet in 2000, om ruim een half jaar lang de peilingen te domineren. Op zondag bleek uit de laatste peiling van de krant Des Moines Register dat Trump nu een voorsprong op Cruz heeft van 5 procent: 28 tegen 23.

Deze peiling voorspelde in het verleden vaak de uiteindelijke winnaar in Iowa. Mede vanwege de Trump-opmars, verwacht de Republikeinse Partij dat vanavond aanzienlijk meer kiezers komen opdagen dan de 122.000 van vier jaar geleden.

Democratisch presidentskandidaat Hillary Clinton groet haar aanhangers in Iowa. Beeld afp
Democratisch presidentskandidaat Hillary Clinton groet haar aanhangers in Iowa.Beeld afp

Winterstorm

Toch is Trump bevreesd. Hij zette de afgelopen dagen alles op alles om ervoor te zorgen dat zijn aanhangers vanavond komen opdagen, weer of geen weer. In toespraken maar vooral via Twitter, Facebook en een video van dochter Ivanka werd de aanhang gewezen op de Caucus-finder. Hierop kunnen de kiezers zien in welke school, buurthuis of sportzaal ze hun stem kunnen uitbrengen. Ivanka: "We zien jullie daar."

""De beweging zal alleen overwinnen als jij en je vrienden naar buiten gaan om te caucussen", aldus Trumps campagne. Maar een nederlaag is zeer wel mogelijk, laten diverse peilingen zien. Zo bleek uit een peiling vorige week van de Monmouth-universiteit dat Trump in Iowa met 7 procent voor stond op Cruz; 30 tegen 23 procent. Maar deze voorsprong had hij te danken aan kiezers die 'waarschijnlijk' gaan stemmen, onder wie veel nieuwe kiezers. Ook houdt de peiling rekening met een vrij hoge opkomst: 170.000 kiezers.

Maar als de opkomst laag is en de nieuwe kiezers niet verschijnen, raakt Trump zijn voorsprong meteen kwijt en staat hij gelijk met Cruz. "Een overwinning van Trump is afhankelijk van een grote groep goed gemotiveerde kiezers die maandag ook echt komt opdagen", aldus de analyse vorige week van Patrick Murray van het peilinginsituut van Monmouth Universiteit.

Vooral het strenge winterweer kan op het laatste moment roet in het eten gooien, zoals in vorige verkiezingen vaak is gebeurd. De winterstorm die tegen middernacht wordt verwacht in Iowa kan nieuwe kiezers ervan weerhouden te gaan stemmen. "Jullie wonen toch in Iowa?", zei Trump in Dubuque tegen zijn aanhangers. "Zijn jullie bang voor sneeuw? Jullie zijn toch niet bang voor een beetje sneeuw?"

Donald Trump op campagne in Iowa. Beeld photo_news
Donald Trump op campagne in Iowa.Beeld photo_news
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234