Donderdag 24/10/2019

president trump

Trump en het Russisch onderonsje: stommiteit of hoogverraad?

President Trump. Beeld EPA

Bijna ieder ander zou erom worden ontslagen of gearresteerd: het verklappen van een spionagegeheim is ofwel een stommiteit, ofwel hoogverraad. Voor de president gelden echter andere regels. Toch heeft Donald Trump weer laten zien dat hij niet goed weet om te gaan met de verantwoordelijkheid van het presidentschap.

Volgens The Washington Post heeft Trump donderdag in zijn onderonsje met de Russische minister Sergej Lavrov en ambassadeur Sergej Kisljak opgeschept over een dreigende aanslag van Islamitische Staat, met laptops in vliegtuigen. Die informatie had hij van een bondgenoot, die geen toestemming had gegeven het te delen. Door dat toch te doen brengt hij de inlichtingenbronnen van die bondgenoot in gevaar.

De onthulling van de krant werd meteen bestreden door Herbert Raymond McMaster, de nationale veiligheidsadviseur, die ook bij het overleg donderdag aanwezig was. Maar hij ontkende alleen dingen die de Post niet had beweerd. "Op geen enkel moment werden bronnen of methoden onthuld", zei McMaster. Maar dat stond ook niet in de artikel. Het nieuws zelf bleef overeind.

"Codewoord-informatie"

Trump zou volgens de Post (later bevestigd door persbureau Reuters) details hebben verteld over een mogelijke aanslag door Islamitische Staat. Daarbij zou hij onder meer gezegd hebben uit welke stad de informatie afkomstig is. Dat kan een veelbetekenende aanwijzing zijn van de bron. "Ik krijg geweldige inlichtingen. Ik heb mensen die me elke dag geweldige inlichtingen geven", zou Trump hebben gezegd, volgens een bron die zelf overigens niet bij het overleg was en het dus van horen zeggen heeft (waarschijnlijk iemand bij de inlichtingendiensten, die door stafleden van het Witte Huis werden gebeld en de schade moest zien te beperken).

De Russische minister van Buitenlandse Zaken Lavrov was vorige week op bezoek bij Amerikaans president Donald Trump. Beeld Photo News

Volgens de bronnen was het "codewoord-informatie": zo geheim dat de berichten nog onbegrijpelijk zijn, zelfs als ze onderschept worden. Maar Trump heeft de "vertaalde" versie te horen gekregen, en heeft die dus doorverteld. Het Witte Huis zei in een reactie dat het gesprek alleen ging over algemeen bekende dreigingen.

President beslist over geheimen

Het klopt dat de mogelijke laptop-aanslag bekend was: dat was de reden dat in maart plotseling een verbod op laptops als handbagage werd ingesteld, bij vluchten uit een aantal landen in het Midden-Oosten. Inlichtingendiensten vrezen dat IS-bommenmaker Ibrahim al-Asiri (die ook de onderbroekbom had bedacht die in 2009 ternauwernood onschadelijk kon worden gemaakt op een vlucht van Amsterdam naar Detroit) daarmee bezig is.

De president kan op elk moment bepalen of geheime informatie moet worden "gedeclassificeerd", en dus geopenbaard mag worden. Daardoor kan hij nooit de regels overtreden: op het moment dat hij een geheim verklapt was het kennelijk geen geheim meer. (Dat vrijwaart Trump van de straf die hij blijkens een tweet van een aantal jaar geleden voor Edward Snowden in gedachten had, voor het verklappen van geheimen aan de Russen.)

Maar de consequenties kunnen groot zijn: de bondgenoot die de inlichtingen heeft aangeleverd, zal daar voortaan voorzichtiger mee zijn. Dat betekent dat Trump zijn land misschien heeft uitgesloten van toekomstige cruciale informatie. Of Trump zijn Russische vrienden wilde behagen of gewoon wilde opscheppen of allebei: het lijkt erop dat het karakter van de president een zwakke plek is in de nationale defensie. Ook als hij dat helemaal niet zo heeft bedoeld, is dat zorgelijk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234