Dinsdag 22/10/2019

verkiezingen VS

Trump dicht het gat met Clinton, maar Democrate blijft favoriet

Republikeins presidentskandidaat Donald Trump in Greeley, Colorado. Beeld AP

Het verschil tussen Donald Trump en Hillary Clinton wordt steeds kleiner. Volgens een nieuwe landelijke peiling staan beiden vrijwel gelijk. In de belangrijke 'swing state' Florida heeft Trump zelfs een lichte voorsprong genomen. Hoewel de Republikein met nog acht dagen te gaan het gat dicht, blijft Clinton nog altijd de grote favoriet door haar stevige greep op het Electoral College.

De commotie over de 'hervatting' van het FBI-onderzoek naar Clintons e-mailschandaal is nog niet in deze peilingen opgenomen. De komende dagen zal moeten blijken of het de presidentsrace flink overhoop haalt, met name in de staten waar Clinton en Trump nog dagelijks om vechten.

In een gemiddelde van diverse peilingen van Real Clear Politics is Clintons landelijke voorsprong teruggebracht tot 4,3 procentpunt, vergeleken met bijna zeven procentpunt twee weken geleden. Volgens een Washington Post/ABC News-peiling is het verschil zelfs nog maar één procentpunt. Omdat dit geringe verschil valt binnen de foutenmarge, zou de strijd volgens deze peiling nu zijn veranderd in een nek-aan-nekrace.

Aanhangers van Trump zondag tijdens een bijeenkomst van de Republikein in Las Vegas in de staat Nevada. In deze staat is nu een nek-aan-nekrace gaande. Beeld AFP

Hoewel de race om het Witte Huis spannender wordt en Trump het momentum lijkt te hebben, staat hij nog altijd voor een haast onmogelijke taak. Zelfs als hij alle cruciale staten wint waar de strijd nog niet is beslist, de zogenaamde 'battleground-states', komt hij nog zes kiesmannen tekort van de 270 die nodig zijn in het Electoral College om te winnen. Trump zal dus minstens één staat van Clinton moeten afsnoepen om president te worden.

Alleen een flinke verschuiving onder de kiezers, bijvoorbeeld door het FBI-besluit, kan hem volgende week nog redden. "Zo'n grote ontwikkeling op zo'n laat moment in de race zal Clinton zeker enige schade berokkenen", zegt hoogleraar Larry Sabato van de Universiteit van Virginia vanuit de VS over het hervatte FBI-onderzoek. Sabato is een van Amerika's bekendste verkiezingsonderzoekers. "Dit kan de strijd spannender maken. Maar ik denk dat een overwinning van Trump nog steeds niet mogelijk is."

Florida

De verschuiving in de peilingen werd vorige week al in gang gezet. Drie peilingen gaven toen aan dat het verschil zo klein was, dat er sprake was van een nek-aan-nekrace. Een van die peilingen was van de financiële nieuwssite Investors Business Daily (IBD), die in 2012 de "meest accurate peiling" werd genoemd. Maar deskundigen deden deze peilingen af als "uitschieters". De gerespecteerde Washington Post/ABC News-peiling sluit zich nu bij deze peilingen aan. Clinton stond zondag op 46 procent en Trump op 45. Een week geleden was het verschil in deze peiling nog twaalf procentpunt.

Ook in de grootste 'swing state' Florida, goed voor 29 van de 270 benodigde kiesmannen, wordt het verschil kleiner. Volgens twee peilingen, van Bloomberg en The New York Times, gaat Trump nu aan kop met twee tot vier procentpunt. In het Real Clear Politics-gemiddelde is het in Florida een nek-aan-nekrace, terwijl Clinton vorige week nog een voorsprong in de staat had van vier procentpunt. Trump moet Florida winnen. Beide kandidaten voeren nu volop campagne in de staat. Clinton kan zijn pad naar het presidentschap simpel afsnijden door op 8 november Florida te winnen.

Clinton moet in de komende dagen hopen dat het FBI-besluit niet zorgt voor een "aardverschuiving" in Florida en de zeven andere belangrijke battleground-staten, ten gunste van Trump. In sommige staat ze nu gelijk met de Republikein, zoals in Nevada en Georgia. Maar in North Carolina had ze gisteren  volgens een nieuwe NBC News-peiling nog een voorsprong van zes procentpunt. Is die verschuiving er wel in deze groep staten, dan moet Clinton oppassen dat het ook niet haar positie aantast in sommige staten die ze al in handen heeft maar waar Trump nog een kans kan maken.

Stempel zal drukken

Het gaat met name om de industriële staten in het mid-Westen, zoals Michigan en Wisconsin, waar de miljardair grote aantrekkingskracht heeft op blanke ongeschoolde arbeiders. Als de peilingen in deze staten de komende dagen veranderen, is dit een teken dat Clinton in problemen is. Maar sommige Democratische en Republikeinse strategen betwijfelen of de omstreden interventie van FBI-directeur James Comey wel een grote stempel zal drukken op de laatste acht dagen van de verkiezingen.

Clinton poseert voor een selfie met acteur en regisseur Mario Van Peebles in Fort Lauderdale in Florida. Clinton en Trump vechten om deze belangrijke swing state. Beeld REUTERS

"Dit is al ingebakken bij veel kiezers", aldus Mark McKinnon, een oud-adviseur van de Republikeinse presidentskandidaten George W. Bush en John McCain, op CNN over Clintons e-mailschandaal. "De kiezers zijn gewend geraakt aan de schandalen van beide kandidaten." Ook de Democraat David Plouffe, de succesvolle campagnemanager van Barack Obama in 2008, gelooft niet dat Clinton in problemen is. "Clintons route naar 300+ is ijzersterk", twitterde hij gisteren over de prognoses van ervaren verkiezingsonderzoekers als Sabato dat de Democraat ruim 300 kiesmannen zal winnen. "De race is niet aangetast door Comeys roekeloosheid."

Spijt van hun stem

Een voordeel voor Clinton is ook dat vóór het FBI-besluit al tien miljoen kiezers hun stem hadden uitgebracht in de staten waar al kan worden gestemd. Wie nu spijt heeft van zijn stem op Clinton, heeft dus pech gehad. In Florida gaf 54 procent aan op Clinton te hebben gestemd, zo blijkt uit een NBC/Wall Street Journal-onderzoek, en 37 procent ging voor Trump. Voor de miljardair is er ook goed nieuws. Van de kiezers die in Florida nog moet gaan stemmen, gaf 51 procent de voorkeur aan Trump. Zo'n 42 procent zei voor Clinton te gaan stemmen. Deze potentiële Clinton-stemmers kunnen nog gaan twijfelen.

Clinton dient ervoor te waken dat de opkomst niet negatief wordt beïnvloed door de actie van de FBI-directeur. Een gevaar is namelijk dat Clinton-kiezers die niet enthousiast zijn over haar kandidatuur, op 8 november zullen besluiten thuis te blijven vanwege Comeys besluit. Dit kan gebeuren in staten met veel zwarte kiezers, zoals Georgia en North Carolina. Op vrijdag bleek dat in Georgia minder kiezers hun stem hadden uitgebracht, vergeleken met 2012. Het enthousiasme voor Obama was toen veel groter onder zwarte kiezers.

Als Republikeinen in grote getale gaan stemmen, kan dat ook een probleem worden voor Clinton. Want uit de The Washington Post-peiling blijkt dat het verschil landelijk vooral kleiner is geworden omdat de Republikeinen de rijen sluiten en toch voor Trump gaan. Zo'n 87 procent van de Republikeinen zou nu van plan zijn om op de miljardair te gaan stemmen. Als dit zich doorzet, hoeft Trump zich minder zorgen te maken over Republikeinse staten als Arizona, Texas en Utah, waar Clinton verrassend goed scoort.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234