Maandag 21/10/2019

Europese Unie

Trump, brexit, Rusland: EU acht de tijd rijp voor een Europees defensiebeleid

Beeld AFP

De verkiezing van Donald Trump tot Amerikaans president, brexit, spanningen met Rusland, terrorisme, cyberdreigingen: voor de Europese Unie is de tijd gekomen om werk te maken van een eigen defensiebeleid, zo betoogt het Europees Parlement vandaag in een resolutie die onder meer oproept tot de oprichting van een Europees hoofdkwartier om crisisoperaties te leiden.

In de met 369 tegen 255 stemmen bij 70 onthoudingen goedgekeurde resolutie betoogt het Europese halfrond onder meer dat de lidstaten ernaar moeten streven om 2 procent van hun bbp uit te geven aan defensie, om multinationale troepen onder Europees commando te vormen en een hoofdkwartier op te richten dat crisisoperaties kan leiden. Samenwerking met Navo blijft cruciaal, maar de EU moet alleen kunnen optreden wanneer dat binnen de Navo niet mogelijk is, vinden de Europarlementsleden.

Samenwerking België en Nederland
Voor Hilde Vautmans (Open Vld) mag Europa nog een stap verder gaan. "Dit rapport is een stap voorwaarts in het streven naar een Europese defensie maar er moet meer komen dan alleen maar meer samenwerking. We moeten dit moment gebruiken om te komen tot een Europees leger. Want het is wel een momentum na de Brexit en na de verkiezing van Donald Trump. Het streven naar een Europese defensie wordt ook gedragen door heel wat Europese burgers die meer veiligheid willen."

Ivo Belet (CD&V) en Mark Demesmaeker (N-VA) pleiten voor een aanpak van onderuit. "De EU moet een eigen defensiebeleid uitbouwen en niet langer afhankelijk zijn van de VS. Maar we moeten in de eerste plaats realistisch zijn: het zou al goed zijn als we eerst voor meer specifieke samenwerkingsverbanden tussen bepaalde lidstaten kunnen zorgen. Een Europees leger is pas haalbaar op lange termijn", meent Demesmaeker.

De Belgische Europarlementsleden wijzen op de recente aankondiging van België en Nederland om samen voor 4 miljard euro aan fregatten en mijnenvegers aan te kopen. Dat soort samenwerkingsverbanden werkt ook kostenbesparend. De lidstaten besteden elk jaar zo'n 195 miljard euro aan defensie. Met een betere onderlinge afstemming van aankopen en het poolen van bijvoorbeeld transportmiddelen kan jaarlijks minstens 26 miljard euro bespaard worden, luidt het.

Investeringen
De resolutie hamert ook op meer Europese investeringen in research, tot 90 miljoen euro in de komende drie jaren en nadien mogelijk 500 miljoen euro per jaar. Kathleen Van Brempt (sp.a) is op haar hoede. Niet enkel loert het gevaar op "losgeslagen militarisering", het is volgens haar ook onduidelijk waar Europa dat geld gaat halen. "Wij willen niet dat ze uit de onderzoeksmiddelen van Horizon 2020 komen, want dan neem je geld voor bijvoorbeeld kankeronderzoek weg om te investeren in defensie."

Onder de Belgische Europarlementsleden stemden de groenen en Gerolf Annemans (Vlaams Belang) tegen de resolutie. "Nu eens zien we de contouren opduiken van een Europees leger, dan weer de wens om de defensiebudgetten op te trekken zodat er geld is om te investeren in drones of militair onderzoek. Het ontbreekt in deze rapporten steevast aan een duidelijke visie op defensie en veiligheid", meent Bart Staes (Groen), die wil dat zo'n defensiebeleid "focust op humanitaire missies, vredeshandhaving en crisisbeheersing, eerder dan op oorlogsvoering en het verdedigen van ons vaderland".

Ivo Belet Beeld BELGA
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234