Zaterdag 16/10/2021

Trump betaalt leergeld

Derk Jan Eppink werkt in New York bij de conservatieve denktank London Policy Center. Zijn wisselcolumn met Sammy Mahdi verschijnt elke donderdag.

Na twee maanden in het Witte Huis heeft president Donald Trump een lesje geleerd. Wetgeving verloopt niet op verzoek, noch op commando. Zeven jaar riepen de Republikeinen dat Obamacare moest worden geschrapt en vervangen. Over de vraag 'hoe' waren ze het nooit eens. Met een pleister op de neus gaat Trump nu verder met de volgende vuurproef: belastingverlagingen en een investeringsplan voor infrastructuur.

Een fiasco aan het begin van een legislatuur is meestal overkomelijk. John F. Kennedy lanceerde drie maanden na zijn aantreden de invasie in Cuba, in de Bay of Pigs. Het eindigde met een zware nederlaag en een triomferende Fidel Castro. "Wetgeving kent vreemde regels, we hebben veel bijgeleerd", zei Trump nadat de voorzitter van het Congres, Paul Ryan, de wet voor het vervangen van Obamacare had ingetrokken. In plaats van tweets te versturen had Trump beter bijles wetgeving gevolgd.

Freedom Caucus

Deze week volgde het zwartepietenspel. De grootste schade ging naar Ryan, die verantwoordelijk is voor het wetgevingsproces. Niet de president maakt een wetsontwerp, maar de meerderheidsfractie in het Congres: de Republikeinen van Ryan. Hij stuurt het proces en zoekt de nodige stemmen. De president masseert en plooit vanaf de zijlijn. Als het eindresultaat hem niet bevalt, kan hij een veto uitspreken. Ryan viel door de mand omdat hij een groep dogmatische conservatieven, de Freedom Caucus, niet over de streep kreeg.

De circa dertig leden van deze groep komen uit de meest conservatieve delen van de VS. Zij winnen hun Congres-zetel met grote meerderheden. Hun achterban is resoluut tegen Obamacare, dat zij zien als de opmars van big government. Ryan en Trump hadden weinig drukmiddelen op deze hardliners. In de zakenwereld is geld de hefboom tot een deal, bij dogmatische politici niet. Daarom werkte de 'methode-Trump' niet. Ryan gaf veel toe, maar de Freedom Caucus bleef onvermurwbaar.

Anderzijds kalfde ook de steun af onder gematigde Republikeinen - de Dinsdaggroep. Deze vijftig afgevaardigden komen uit verstedelijkte delen van Amerika. Voor herverkiezing moeten zij hard concurreren met de Democraten. De Dinsdaggroep zag veel onderdelen van Obamacare zitten, zoals het verbod voor verzekeringsmaatschappijen om mensen te weigeren wegens bestaande ziektes. Die Republikeinen verschillen weinig van gematigde Democraten.

Trump kan beter zoeken naar een deal met gematigde Democraten want uiteindelijk is Obamacare met zijn stijgende premies en onbetaalbaar hoog eigen risico een zinkend schip. Obamacare is nu de wet; renovatie de enige optie.

Trump wil verder met een investeringsplan voor infrastructuur en met belastingverlagingen. Het eerste willen de Democraten ook. Bij fiscale hervorming zijn er ook raakpunten. Belastingen voor Amerikaanse bedrijven zijn hoog (een vennootschapsbelasting van 35 procent) en wereldwijd: Amerikaanse bedrijven blijven in Amerika belastbaar, ook al zijn ze in het buitenland gevestigd. Sommige bedrijven laten zich uitvlaggen of overnemen door buitenlandse bedrijven.

Voorlopig is het water tussen Republikeinen en Democraten diep. Trump maakt het ook dieper met het schrappen van het klimaatbeleid dat president Obama als zijn grote doorbraak zag. Dat leidt net als bij Obamacare tot een symbolenstrijd tussen beide partijen. Wat gaat Trump doen met het recente klimaatverdrag? Hij zal ten minste iets omzichtiger te werk moeten gaan, want de Democraten zien opzegging als een oorlogsverklaring.

Polarisatie regeert. Democraten hebben hun verlies nog niet verwerkt. Republikeinen zien achter elke boom een samenzwering. Uiteindelijk zal de realiteit dwingen tot wetgeving. Trumps fiasco was daarom een welkome les.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234