Dinsdag 17/09/2019

Gifgasaanval Syrië

Trump beschuldigt Assad en Poetin van gifgasaanval in Syrië: "Ze zullen hier een zware prijs voor betalen"

Beeld The White Helmets

De VS onderzoeken of het Syrische regime een nieuwe gifgasaanval heeft uitgevoerd, ditmaal op een ziekenhuis in Douma, de laatste stad in Oost-Ghouta die nog in handen van rebellen is. President Donald Trump heeft de aanval op Twitter scherp veroordeeld. Syrisch president Assad "zal een zware prijs betalen", luidt het. Ook Turkije acht de Syrische regering verantwoordelijk en roept de internationale gemeenschap op tot handelen. Maandag komt de VN-veiligheidsraad samen voor een spoedvergadering.

Verschillende ngo's, waaronder de Syrische hulporganisatie Witte Helmen, zeggen dat de gifgasaanval het werk was van het regime. Een helikopter van de Syrische luchtmacht zou gisteravond in Douma een vatenbom met chemicaliën gedropt hebben. Bij de aanval zouden "minstens 150 doden en duizend gewonden" gevallen zijn. Op hun Twitteraccount publiceerden De Witte Helmen schokkende beelden van slachtoffers publiceerden met wit schuim op de lippen.

Op initiatief van Frankrijk hebben negen landen nu een spoedvergadering gevraagd van de VN-Veiligheidsraad over de veronderstelde chemische aanval. De vergadering zou maandag om 21 uur in New York beginnen. Dat is vandaag uit diplomatieke kringen vernomen. De vragende landen zijn Frankrijk, de VS, Groot-Brittannië, Koeweit, Zweden, Peru, Polen, Nederland en Ivoorkust, preciseerden dezelfde bronnen.

Trump: "Het beest Assad"

De Verenigde Staten wijzen op de verantwoordelijkheid van Rusland, dat al ontkend heeft dat het Syrische leger chemisch gas heeft ingezet. President Trump haalt op Twitter uit naar Vladimir Poetin, Rusland en Iran, voor hun steun aan "het beest Assad". De verantwoordelijken "zullen een zware prijs" betalen, luidt het. 

In een beweging uit Trump ook kritiek op het beleid van zijn voorganger Barack Obama. Als die zijn "zogenaamde rode lijn in het zand had getekend, zou het beest Assad geschiedenis geweest zijn", klinkt het. 

Trump verwijst daarmee naar het feit dat Obama in 2013 afzag van een militaire aanval tegen het regime in Syrië. Na een chemische aanval die in april 2017 uitgevoerd werd op het stadje Khan Sheikhoun, zou Trump wel het bevel hebben gegeven voor een raketaanval op Syrische regeringsdoelwitten. 

Lees hieronder verder

Een helikopter van de Syrische luchtmacht dropte zaterdagavond in Douma een vatenbom met chemicaliën, zo zeggen de Witte Helmen. Beeld AFP

"Een van de ergste chemische aanvallen ooit in Syrië"

Ook de de Unie van Syrische Medische Organisaties (UOSSM) gaat uit van een chemische aanval, zo zei de organisatie eerder al. UOSSM gaf daar toen de balans van 25 doden en meer dan 500 gewonden bij. "Het is een van de ergste chemische aanvallen ooit in Syrië", zei voorzitter Ghanem Tayara.

Daarnaast gaf het in Groot-Brittannië gevestigde Syrisch Observatorium voor de Mensenrechten zaterdagavond op zijn website te kennen dat zeker elf mensen, onder wie minstens vijf kinderen, gestikt waren na bombardementen in Douma. Volgens de organisatie kwam het aantal burgerdoden op twee dagen tijd daarmee op 48. 

Lees hieronder verder

Het Syrische staatspersagentschap Sana ontkent de berichten verspreid in "enkele media die erom bekendstaan terroristen te ondersteunen". Die dienen er volgens het Syrische regime enkel voor om het Syrische leger te hinderen, luidt het.

Volgens de Europese Unie wijzen de bewijzen in de richting van het gebruik van chemische wapens door de troepen van de Syrische president. De EU roept op tot een onmiddellijke reactie van de internationale gemeenschap. Ze vraagt de VN-Veiligheidsraad opnieuw controles in te stellen om daders van chemische aanvallen te identificeren. Ook doet de EU een oproep aan Rusland en Iran om hun invloed op Assad te gebruiken om verdere aanvallen te voorkomen.

Beeld The White Helmets

Ook Turkije acht de Syrische regering verantwoordelijk. "We hopen dat de chemische aanval van het Syrisch bestuur deze keer niet onbeantwoord blijft", deelde regeringswoordvoerder Bekir Bozdag op Twitter mee. De Syrische regering is vooral voor de "misdaden tegen de mensheid" verantwoordelijk, "maar iedereen die deze gruweldaad niet heeft verhinderd, heeft er schuld aan".

De woordvoerder van president Recep Tayyip Erdogan, Ibrahim Kalin, had eerder gezegd dat alle aanvallen tegen onschuldige mensen een schending van het internationaal recht zijn. "In dit verband moet het Syrische regime voor dergelijke aanvallen, die het in vele delen van het land en op verschillende tijdstippen heeft uitgevoerd tot rekenschap gedwongen worden". Om voortaan "oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid in Syrië" te verhinderen, moeten de internationale gemeenschap en in het bijzonder landen die invloed hebben op het Syrische regime nu handelen", deelde Kalin mee. 

Rusland ontkent

De Syrische staat ontkent intussen dat regeringstroepen een chemische aanval hebben gelanceerd in de stad Douma.

Ook Rusland ontkent dat het Syrische leger chemische wapens heeft ingezet tegen de rebellen. "We ontkennen deze informatie stellig", zo reageert generaal-majoor Joeri Jevtoesjenko. "We zijn bereid om, van zodra Doema bevrijd is, onmiddellijk een team van Russische experts ter plaatse te sturen om gegevens te verzamelen die aantonen dat deze verklaringen vals zijn", zo klinkt het.

Intussen voerde het Syrische leger vanochtend opnieuw luchtaanvallen uit op Douma, zo zegt het Syrisch Observatorium voor de Mensenrechten. Volgens Syrische media heeft de regering ook de onderhandelingen met de rebellen over een terugtrekking uit Douma hervat. "De terroristen van Jaish al-Islam hebben onderhandelingen gevraagd en de Syrische staat gaat de gesprekken opstarten", zo schrijft het staatsagentschap Sana.

Beeld The White Helmets

Het Syrische leger voert sinds 18 februari samen met Rusland hevige aanvallen uit op Oost-Ghouta, een regio in de buurt van Damascus. Met een combinatie van luchtaanvallen en terugtrekkingsakkoorden is het regime erin geslaagd om de controle over zowat 95 procent van die regio te heroveren, maar Douma blijft (deels) nog in handen van rebellen. 

Paus Franciscus: "niet aanvaardbaar"

Paus Franciscus heeft het gebruik van dergelijke wapens fel veroordeeld. Het gebruik van chemische wapens tegen burgers is nooit aanvaardbaar, zo verklaarde hij vandaag in Rome.

"Er zijn vreselijke berichten uit Syrië over bombardementen met tientallen slachtoffers (...) berichten over vele mensen die getroffen worden door chemische stoffen in bommen", zo verklaarde de paus. "Niets, niets kan het gebruik van zulke vernietigingsmiddelen tegen ongewapende mensen en volkeren rechtvaardigen", stelde hij nog tijdens een eredienst op het Sint-Pietersplein.

De paus drong er bij de politie en militaire leiders op aan om "een andere weg te kiezen: de weg van de onderhandelingen, de enige weg die ons vrede kan brengen." 

Frankrijk: "Extreem bezorgd"

De Franse minister van Buitenlandse Zaken Jean-Yves Le Drian is "extreem bezorgd". Frankrijk vindt dat de VN-Veiligheidsraad zo snel mogelijk moet samenkomen om de situatie op te helderen. Frankrijk zal in de strijd tegen de verspreiding van chemische wapens "elke verantwoordelijkheid" ter harte nemen, klinkt het.

De Franse president Emmanuel Macron had net zoals zijn Amerikaanse collega Donald Trump het gebruik van gifgas in Syrië steeds weer "de rode lijn die niet mag overschreden worden" genoemd. In maart had Macron met "gerichte aanvallen" gedreigd, indien er in de oorlog in Syrië een dodelijk gebruik van chemische wapens onweerlegbaar bewezen wordt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234