Maandag 27/01/2020

Triomfantelijke John Kerry trekt streep onder campagne

'Amerika moet weer aan het werk en heeft groot leiderschap nodig. Vandaag staan we voor de keuze van ons leven. De hoop van een natie staat op het spel''Als ik president wordt, zullen we een nieuw begin maken in Irak. Elk land in de wereld heeft belang bij wat er daar nu aan het gebeuren is'

'Morgen vallen de maskers'

Tampa ligt aan het uiteinde van de Interstate 4, de autoweg waarlangs de meeste onbesliste kiezers van Florida wonen. Tampa is ook het militaire hoofdkwartier van de oorlog tegen terreur. Daags voor Election Day rijgt John Kerry er naadloos binnen- en buitenlandse thema's aan elkaar. 'Vandaag is het nog Halloween, morgen zullen de trucjes voorbij zijn en zullen de maskers vallen.'

'Als de Washington Redskins winnen op Halloween, dan verandert het presidentschap niet. Als ze verliezen wel. Dat is al zo sinds het verlies van Herbert Hoover in 1932 (toen ze nog de Boston Braves heetten), zeventien presidentschappen lang. Wel, vandaag hebben de Redskins verloren. We zullen dinsdag het verschil maken!"

De sprekers die het publiek warm moeten maken voor de komst van John Kerry kunnen hun vreugde niet op met deze statistische geluksbrenger, maar de 15.000 toeschouwers gaan pas echt uit de bol als de gitaarrifs van The Goo Goo Dolls door het Curtis Hixon Park in downtown Tampa weerklinken. "We waren onlangs in Columbus, Ohio, met Michael Moore, toen we ontdekten dat recht tegenover ons hotel een campagnehoofdkwartier was van de Bush/Cheney-campagne", schreeuwt zanger John Rzeznik, "en ik moet jullie vertellen, jullie zien er allemaal veel beter uit!", waarna zijn band de Supertramp-cover 'Give a little bit...' ten beste geeft voor het spandoek: 'Florida is Kerryland.'

De Goo Goo Dolls maakten samen met Bruce Springsteen de voorbije week deel uit van het vaste voorprogramma van Kerry, die daarmee vooral jonge kiezers naar de stembus lokt (www.rockthevote.com). Maar de Democratische presidentskandidaat bracht zondagavond (lokale tijd) op zijn allerlaatste halte in de swing state Florida niet alleen entertainment mee. Nadat hij opvallend ontspannen het publiek heeft begroet, stelt hij eerst de gepensioneerde luchtmachtgeneraal Merrill 'Tony' McPeak voor, een Vietnamveteraan die stafchef was in het Pentagon tijdens de laatste twee jaar van George Bush sr. en de eerste twee jaar van Bill Clinton.

"Ik leidde operatie Desert Storm tegen Irak vanuit het Pentagon. Toen ik met pensioen ging liet ik me registreren als Republikein. In 2000 steunde ik actief de veteranen voor George W. Bush..." - het publiek jouwt - "...maar meteen na zijn verkiezing besefte ik een grote vergissing te hebben begaan..." - het publiek juicht. "Zijn begrotingstekort, milieubeleid en het systematisch laten leegbloeden van de middenklasse zijn al zo miserabel als zijn buitenlands- en defensiebeleid. We zijn zwakker geworden, hebben minder vrienden en meer vijanden. Al heeft deze president niet genoeg verbeelding om dat allemaal zelf te veroorzaken. Hij is gekaapt door een groepje mensen, de neoconservatieven. De neocons moeten uit het Witte Huis, zeg ik als conservatief. Ik werd een 'Anybody but Bush'-kiezer maar na mijn vele gesprekken met John Kerry besef ik ondertussen dat de VS geluk hebben dat deze man president kan worden, een groot president. Hij heeft alle kwaliteiten in zich van een opperbevelhebber. Voor hem moet tenminste niet alles samengevat worden op één pagina soundbytes, hij kan snel rapporten van vijftig pagina's de baas."

Kerry zelf blijft rustig bij zoveel lof. "Aan de pompoenen die voor me staan zie ik dat het Halloween is", zegt hij met een kwinkslag. "Maar Halloween betekent vandaag in de VS 'tricks' voor het Amerikaanse volk en 'treat' voor Halliburton. Maar morgen zullen de trucjes voorbij zijn en zullen de maskers vallen, dan zullen de mainstream-waarden weer ingang vinden in het Witte Huis. Amerika moet weer aan het werk en heeft groot leiderschap nodig, om leiding te geven aan de vrije wereld. Deze grote natie heeft een leiderschap nodig dat Amerika waarlijk verenigt. Dinsdag (vandaag) staan we voor de choice of a lifetime. De hoop van een natie staat op het spel."

Kerry belooft daarop dat zijn campagneslogan 'A fresh start for America' niet zal ophouden aan de grenzen. "Als ik president wordt zullen we een nieuw begin maken in Irak. Elk land in de wereld heeft belang bij wat er daar nu aan het gebeuren is. Landen als Rusland en India hebben al hulp aangeboden maar deze regering heeft telkens nee gezegd. Ik zal onze bondgenoten weer rond de tafel verzamelen. Het is niet omdat George W. Bush daar niet in slaagde dat wij dat niet zouden kunnen."

De senator zegt ook over de oorlog tegen terreur opnieuw te willen onderhandelen met de internationale gemeenschap. "Hier in Tampa is het militaire hoofdkwartier gevestigd van de oorlog tegen terreur. De militairen hier weten beter dan wie anders ook dat als je terroristen bevecht, je eerst moet weten wie die terroristen zijn. Ze weten dat je daarvoor inlichtingen nodig hebt, en dat de beste inlichtingen verkregen worden door de beste samenwerking met zoveel mogelijk landen."

Kerry haalt daarop zonder al te veel schroom uit naar de intellectuele capaciteiten van Bush. "We hebben een president nodig die twee dingen tegelijk kan. Elf presidenten die hem voorgingen, zes Democraten en vijf Republikeinen, waren ook in oorlogen en economische crises verwikkeld maar hij is de eerste in zeventig jaar die jobs verloor. Hij nam jullie belastinggeld af en beloonde bedrijven die overzees trokken. We moeten de ondernemingen belonen die jobs creëren in de VS. Geen land kan dat beter dan wij. Welk land heeft de auto uitgevonden? Welk land vloog met het eerste vliegtuig? Welk land zette de eerste stap op de maan? Welk land heeft de ruimte bedwongen vanuit het hier nabijgelegen Cape Canaveral? Vandaag verliezen we onze technologische leiderschapspositie aan landen als India en China. Wetenschap zal ik als president weer centraal stellen in ons leven." Kerry ziet onder meer toekomst in nieuwe energiebronnen. "God (sic) gaf ons slechts 3 procent eigen energiebronnen en het Midden-Oosten 65 procent van alle reserves, 61 procent van onze energie moeten we importeren. We kunnen ons niet uit die crisis boren, we zullen innovatief moeten zijn en jobs creëren. Zo kunnen we tegen 2020 tot 20 procent van onze energie uit hernieuwbare bronnen halen." De medische wetenschap belooft hij uit het moralistische keurslijf van de huidige regering te halen - een boodschap die aanslaat in Florida, waar veel bejaarden wonen met ziekten als Parkinson. "We zullen stamcelonderzoek mogelijk maken."

Met het laatste etmaal van de campagne voor de deur besluit de senator met een terugblik. Hij noemt het een 'privilege' om het presidentschap te ambiëren. "Ik heb de VS gezien van bowlingzalen in dorpen tot stadions in steden, maar ik heb vooral mensen gezien die in me geloven en hun hoop in me stelden - soms tot tranen toe bewogen. Een vrouw in Ohio zei me: 'Senator, we have you back.' Ik wil elke dag in het Oval Office kunnen zeggen tegen jullie: 'I've got you back.' Als jullie geloven dat het kan om jullie kinderen naschoolse opvang te geven, als jullie geloven dat onderwijzers niet langer hun eigen lesmateriaal zullen moeten kopen, als jullie geloven dat we de grenzen van wetenschap en ontdekking kunnen verleggen om ziekten te genezen, als jullie geloven dat we een gezond milieu voor onze kinderen kunnen creëren, vergezel me dan op 2 november. Samen zullen we Amerika veranderen." De echo van het applaus in het park galmt tussen de wolkenkrabbers van de omliggende Bank of America, Suntrust en Gold Bank.

Kerry beëindigde gisteren (maandag) zijn campagne in Michigan, Wisconsin en Ohio, waar de winnaar van de twintig stemmen van het kiescollege op rozen zal zitten. Sinds 1964 won de winnaar daar de race naar het Witte Huis - en geen Republikein werd ooit president zonder. Bush sloot zijn campagne gisteren met een blitz door maar liefst zes staten, vooraleer op zijn ranch in Texas het resultaat af te wachten.

Op zijn laatste halte in Miami paaide Bush zondag nog de traditioneel Republikeinse Cubaanse ballingen met een scherpe uithaal naar Fidel Castro. "Ik geloof sterk dat de bevolking van Cuba van de tiran bevrijd moet worden", zei hij. "We zullen niet rusten, we zullen de druk hoog houden." Los van de Miami-Cubanen zou een meerderheid van de Amerikaanse latino's evenwel voor Kerry stemmen. Een poll in de Miami Herald zondag toonde aan dat 61 procent van de Hispanics voor Kerry zou kiezen, en slechts 33 procent voor Bush.

Maar noch Bush, noch Kerry zijn volgens de wispelturige polls zegezeker. De afloop zal beslist worden door de 'grondoorlog', de laatste verwoede pogingen van beide kandidaten om mensen naar de stembus te bewegen. Beide partijen stuurden afgelopen weekeinde tienduizenden aanhangers op pad om hun geregistreerde kiezers te herinneren aan het belang van de verkiezingen. Ook verschillende niet-partijgebonden organisaties mobiliseerden, zoals de Sierra Club, de oudste milieubeweging in de VS. Zij verzamelden afgelopen weekeinde op tientallen plaatsen in de swing states honderden vrijwilligers, zoals in Sint-Petersburg. "Alleen al hier zullen we nog aan 13.000 deuren van geregistreerde kiezers kloppen", zegt mede-initiatiefneemster Orli Cotel. "We zullen de mensen tonen waar ze nog een vroege stem kunnen uitbrengen en in welk kieskantoor ze op verkiezingsdag zelf moeten stemmen."

De Sierra Club mag als '527-comité', zoals het wettelijk is omschreven, geen campagne voeren voor een partij. Op de papieren deurhangers die ze aan elk huis afgeven staat dan ook alleen neutrale informatie over de verkiezingen naast de vraag: welke weg kiezen we? - onder de tekening van een wegwijzer met de richtingen 'Irak', 'Economie', 'Gezondheidszorg'... Toch steken de meeste aanwezige vrijwilligers niet onder stoelen of banken de huidige president af te keuren. "Deze verkiezingen zijn ground zero voor onze democratie", spreekt een van de organisatoren hen toe voor ze vertrekken, "voor mijn vader was de gebeurtenis van zijn jeugd de wandeling van de mens op de maan, ik hoop dat jullie aan jullie kinderen kunnen vertellen dat jullie met deze wandeling de democratie van ons land nieuw leven hebben ingeblazen."

We vergezellen Cathy Harrelson, een accountant van middelbare leeftijd die in de bejaardensector werkt, maar sinds juli herhaaldelijk vrijaf nam voor dit initiatief. "Vandaag ga ik op pad met lijsten van geregistreerde Democraten, maar die zeggen niets: de wettelijke verplichting om je hier te registreren bij een partij is achterhaald. Veel mensen doen dat één keer en verzuimen te veranderen als ze voor iemand anders kiezen. Ik bevind me zelf in dat geval, ik heb me als Republikein laten registreren onder Nixon maar ben door de Reaganomics van de jaren tachtig voor de Democraten gaan stemmen, koos dan eens voor een onafhankelijke kandidaat. Nu wordt het Kerry."

Tijdens de deur-aan-deurcontacten ervaren mensen als Harrelson dat de sociologische samenstelling van de staat is geëvolueerd in vergelijking met de verkiezingen van 2000. Er zijn veel nieuwe inwijkelingen, zowel uit andere staten als uit het buitenland. Alleen al in Florida zijn 1,6 miljoen nieuwe kiezers toegevoegd aan de rollen. Er stemden hier ook al meer dan één miljoen mensen voor de verkiezingsdag, of per brief. Deze cijfers tonen aan hoe groot de maatschappelijke betrokkenheid is maar ook hoe moeilijk de uitslag te voorspellen is met opiniepeilingen: nieuwe kiezers zitten niet in databases en worden dus ook niet bevraagd. De echte oktoberverrassing van de Campaign 2004 is niet Osama bin Laden geweest maar de nieuwe kiezer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234