Dinsdag 22/06/2021

Treuren over de teloorgang van Donna

Luckas Vander Taelen verwacht een kritischer houding van mediaminister Bourgeois

Luckas Vander Taelen is freelanceregisseur en Groen!-schepen, bevoegd voor Vlaamse aangelegenheden in Vorst. Om de twee weken schrijft hij een bijdrage voor de Gedachte.

Toen de VRT vorige week het aanstaande einde van Radio Donna wereldkundig maakte, was de verrassing daarover totaal op het kabinet van mediaminister Bourgeois. "Ook wij vernamen het nieuws pas donderdagochtend", meldde een verbouwereerde woordvoerder.
Meteen is veel gezegd over de dubbelzinnige verhouding tussen de openbare omroep en de politieke wereld. Ooit was er een tijd dat er niet één beslissing kon genomen worden aan de Reyerslaan zonder dat die politiek moest goedgekeurd worden. Dat is nu wel even anders.

Anders, maar beter? De politiek wordt nu geacht het geld op tafel te leggen waarmee de marketeers volledig vrij hun zin mogen doen. Dat blijkt nog eens uit het feit dat het Donnaliquidatieplan al anderhalf jaar op tafel lag waar bij de VRT echt de beslissingen genomen worden: de VAR, de verkoper van de reclameruimte.

Minister Bourgeois noemde Donna ooit met enig misprijzen "de melkkoe van de VRT", omdat het er wel heel erg op leek dat de openbare omroep met overheidsgeld een hoogst rendabel commercieel radiostation runde. Maar de Vlaamse politici zwegen zedelijk over deze aberratie, want de reclame-inkomsten van Donna temperden de vraag naar een hogere dotatie.

Minister Bourgeois kreeg nu een onverwachte kans om het debat open te gooien. Hij had van deze gelegenheid gebruik kunnen maken om de VRT erop te wijzen dat Q-Music en 4FM waardige vervangers geworden zijn van Radio Donna, dat dus eigenlijk totaal overbodig is geworden. Met andere woorden: er zijn nu stevige hitradio's op de markt, misschien moet de openbare omroep daar niet meer met belastingsgeld in concurrentie mee gaan.

Maar zes maanden vóór verkiezingen maakt geen enkel politicus graag ruzie met de VRT. Het kabinet hoedde zich dan ook van wat snel als een provocatie zou kunnen gezien worden en reageerde als een verweesde Donnafan: de VRT mag dan wel vrij zijn om Donna op te doeken, maar een eventuele vervanger "zal nog steeds op Donna moeten lijken". Want in de beheersovereenkomst staat dat die "een zender moet zijn met een lage instapdrempel en een groot bereik".
Vreemd dat het kabinet net daar de nadruk op legt. Alsof er één van de marketeers van de VRT het in zijn hoofd zou krijgen om een zender op te starten met een hoge instapdrempel en een klein bereik. Het zou nochtans eens iets anders zijn, een zender die niet door marketeers is bedacht. Eerder al werd Radio 1 geformatteerd tot een "actuagedreven" zender met "herkenbare achtergrondmuziek" zoals een VRT-directeur het zo mooi vertelde in een interview.

Maar bij die evolutie van de VRT-radio's heeft het kabinet Bourgeois jammer genoeg weinig baanbrekende bedenkingen. Dit was nochtans een uitgelezen kans om een discussie op gang te brengen over wat de overheid nu precies verwacht van een openbare omroep.

Geert Bourgeois komt in zijn visie echter niet verder dan te treuren over de teloorgang van Radio Donna, de commercieelste radio van de VRT. Hij moet zich geen zorgen maken, want eigenlijk is al het gedoe rond het einde van Donna niet meer dan een goed geplande promotionele actie voor een nieuwe radio. "Als prelaunch van het nieuwe merk is dit alvast geslaagd", meldde reclameman Fons van Dyck meteen. Het "nieuwe merk" komt er vanaf 1 december, wisten ze aan de Reyerslaan te vertellen. Dat wordt dan een project rond Peter Van de Veire, "een merk op zich" volgens Van Dyck. Zolang er over radio in termen van merken wordt gesproken, zal er wel niet veel veranderen.

Van Dyck orakelt verder dat Donna in de jaren negentig zo succesvol was omdat dat "individualistische tijden" waren, maar nu is "gemeenschapsvorming het codewoord" geworden bij de zenders. Dat soort Aldi-sociologie was eerder verantwoordelijk voor de opgeklopte oppervlakkigheid van het Sam-project van Eén of de georganiseerde massahysterie van Fata Morgana. Maar je kunt het reclamemensen en zelfverklaarde trendwatchers niet kwalijk nemen dat ze af en toe uit hun nek lullen. Morgen verzinnen ze op eenvoudig verzoek wel wat andere goedklinkende onzin.

Van een Minister van Media mag echter wel een andere visie verwacht worden over de openbare omroep dan het citeren van de tekst van de beheersovereenkomst. Het kabinet verwoordde aldus de vereisten die gesteld mogen worden aan de opvolger van Donna: "De uitstraling moet eigentijds zijn en de zender moet de nieuwste muziek, cultuur, media, lifestyle, randnieuws en sport aanbieden. Daarnaast heeft de zender een signalerende functie en is het nieuws uitermate belangrijk". Op Klara na is dat een omschrijving die zowat voor elk Vlaams radiostation opgaat.

Geert Bourgeois had er tenminste nog aan kunnen toevoegen dat er af en toe ook muziek van Laura Lynn moet gedraaid worden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234