Vrijdag 24/05/2019

LGBT

Transgenders met spijt: "Ik was getraumatiseerd"

Beeld iStock

De beslissing om een geslachtsverandering te ondergaan, is moeilijk en zeer ingrijpend. Maar wat als je na zo'n operatie op je stappen terugkeert?

"Ik heb spijt dat ik de transitie heb gemaakt. Toen ik jong was, zei ik altijd dat ik later een jongen wilde zijn. Op mijn achttiende was het eindelijk zover: ik begon een testosteronbehandeling. Het voelde goed", getuigt een transman – iemand die (deels) de transitie van vrouw naar man heeft gemaakt – in de Britse krant The Guardian.

"Toen onderging ik de borstverwijdering, die niet goed liep. Ik bleef achter met verschrikkelijke littekens op mijn borstkas; ik was getraumatiseerd. Ik stelde de operatie om mijn baarmoeder te verwijderen uit. Ik ging van de testosteron af."

Bij het wereldvermaarde genderteam van UZ Gent heeft zich nu een transvrouw aangemeld. De persoon in kwestie, die anoniem wil blijven, liet elders operaties uitvoeren, na een lang voortraject en in volle overtuiging, maar heeft daar spijt van. De patiënt leeft nu weer in de mannelijke rol en krijgt opnieuw testosteron op eigen vraag.

"Dit is heel uitzonderlijk", zegt professor Guy T'Sjoen, diensthoofd van het Centrum Seksuologie en Gender (UZ Gent). T'Sjoen herinnert zich in zijn twintigjarige loopbaan slechts twee andere personen met een gelijkaardig verhaal.

Gedeelde verantwoordelijkheid

Het Transgender Infopunt schat dat er in ons land ongeveer 30.000 mensen zijn die zich niet helemaal identificeren met het hen toegekende geslacht. Hoe dat zich uit hangt af van persoon tot persoon. Sommigen maken de transitie sociaal, veranderen bijvoorbeeld hun naam op hun identiteitskaart; anderen, zoals de transvrouw die zich bij het UZ Gent heeft aangemeld, maken de transitie lichamelijk, met geslachtsveranderende operaties als mogelijk eindpunt. Dat zijn er elk jaar meer en meer.

Belgische cijfers over het aantal transgenderpersonen met spijt over die operaties zijn er niet. Onze noorderburen hebben die wel: uit onderzoek bij 6.793 mensen die de Nederlandse genderkliniek hebben bezocht, blijkt dat slechts 0,6 procent van de transmannen die hun eierstokken hebben laten verwijderen en 0,3 procent van de transvrouwen die hun teelballen hebben laten verwijderen, spijt hebben van hun geslachtsoperatie. Het gaat in totaal om veertien personen.

Het komt amper voor, maar het bestaat dus wel: de wil om een geslachtsverandering ongedaan te maken. Loopt er iets mank in de screening? Griet De Cuypere (UZ Gent), psychiater en pionier in het transthema, is formeel: "We screenen zeer grondig, maar er zijn natuurlijk parameters die je niet onder controle hebt, zoals de sociale druk. Ik ken het verhaal van een Waalse transvrouw, die niet door ons is begeleid. Deze was geopereerd en wou dus als vrouw gaan leven, maar stond in het onderwijs en werd niet aanvaard in die rol.  Uiteindelijk is die persoon opnieuw mannelijker gaan leven."

Volgens De Cuypere is de beslissing om de transitie te maken een gedeelde verantwoordelijkheid tussen het genderteam en de patiënt zelf. "De patiënt beslist of die de transitie wenst te maken en wij kijken mee of dit een adequate oplossing is."

Geen spontane erecties

De impact van de ingrepen wordt soms onderschat. De operatie voor een nieuw gemaakte vagina is volgens experts bijna een routine geworden, maar voor een penisreconstructie is die heel ingrijpend.

Soms koesteren transgenders te hoge verwachtingen van wat hun (seksuele) leven na de geslachtsoperatie inhoudt. Als dat tegenvalt, kan er spijt optreden. "In een neovagina is geen slijmvlies aanwezig, dus zal de persoon in kwestie altijd glijmiddel moeten gebruiken", zegt De Cuypere. "We kunnen anatomisch van een man een vrouw maken, maar het blijft een constructie. Geen enkele penis die wordt geconstrueerd, kan spontane erecties vertonen."

Als de teleurstelling te groot is, kan het proces anatomisch worden omgekeerd, maar evident is dat niet. T'Sjoen: "Een nieuwe chirurgische interventie zou enkel en alleen kunnen na een zeer grondige evaluatie."

Transgenders met spijt, het blijft een uitzonderlijk fenomeen. "Op elke lezing over transgenderpersonen krijg je als arts de kritische vraag: 'Zijn er geen die spijt hebben?'", zegt T'Sjoen. "Dan antwoord ik altijd dat het er minder dan 1 procent zijn. Ik daag al mijn collega-artsen uit: noem me één behandeling waar het faalpercentage zo laag is. Je zult er geen vinden."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.