Donderdag 13/08/2020

Troost in quarantaineFilm

‘Train to Busan’: een dodelijke pandemie is geen excuus om de Trump uit te hangen

'Train To Busan' (2016) legt een diepgewortelde klassenstrijd bloot. Beeld rv

Troost halen uit een film over een dodelijke infectie lijkt behoorlijk misplaatst de dag van vandaag. Maar leun even achterover in je quarantainefauteuil en geef me een kans om (zonder spoilers) uit te leggen waarom Train to Busan de beste zombiefilm is van het afgelopen decennium, én een grondige les in empathie en moed.

Het is midden oktober vorig jaar wanneer Japan zich klaarmaakt voor de ‘zwaarste orkaan in zestig jaar’. Ook ik ben daar – want zoals het iedere westerse Aziaat betaamt, maak ik een afstudeerreis door het land van de rijzende zon. Maar van rondtrekken is nu even geen sprake. De hemelsluizen staan wagenwijd open, de wind scheurt door de straten, en de supermarkten worden leeggeplunderd. Daar zit ik dan, opgesloten in een hostel in het centrum van Tokio, tijdens een pre-corona-lockdown, met de handen in de schoot. 

Wie naar langspeelfilms kijkt op zijn smartphone zou ik gewoonlijk doorverwijzen naar het Rehabilitatiecentrum voor Cultuurbarbarijen (RCCB). Maar het zijn de enige riemen voorhanden en dus begin ik te roeien door het aanbod van Netflix op mijn bescheiden schermpje. Twee uur later stromen de tranen over mijn gezicht en probeer ik al snotterend mijn ogen open te houden zodat ik nog net de aftiteling kan zien van de Zuid-Koreaanse film Train to Busan.

De titel zegt u wellicht weinig, maar neem het aan van iemand die verveeld toekeek toen Jack langzaam naar de oceaanbodem zonk op het einde van Titanic: Train to Busan raakt op een ander niveau. Deze verborgen parel van het Cannes filmfestival in 2016 brak kijkcijferrecords in heel Zuid-Oost Azië en Shaun of the Dead-regisseur Edgar Wright noemde het “de beste zombiefilm voor eeuwig”. De premisse van de film is nochtans poepsimpel: passagiers van een hogesnelheidstrein proberen de rit tussen Seoul en Busan te overleven tijdens het begin van een zombie-apocalyps.

‘Parasite’ met vleesetende monsters

Regisseur Yeon Sang-ho sleurt je mee vanaf de eerste scène en maakt een sublieme aanloop naar het moment dat een besmette passagier de overvolle trein induikt. Meesterlijk introduceert hij zijn kleurrijke personages aan ons, terwijl het imminente gevaar net om de hoek – of in dit geval de volgende wagon - loert. Met één simpele beet zijn er nu twee geïnfecteerden aan boord en nog voordat iemand ‘social distancing’ kan roepen, wordt de trein wagon per wagon overspoeld met vleesetende zombies.

De grootste antagonist van de film is echter geen hersenloos monster, maar een zeer zelfbewuste, geprivilegieerde bedrijfsleider die genadeloos inspeelt op de overlevingsdrang van zijn medepassagiers. Niet toevallig vertoont de man een treffende gelijkenis met de president van het geweldigste land ter wereld. Dus laten we hem voor de gemakkelijkheid ‘de Donald Trump van Zuid-Korea’ noemen. Koreaanse Trump, of Krump als u wil, zaait onrust en verdeeldheid tot hij de meerderheid zover krijgt om de zwaksten op de trein (lees: van de maatschappij) op te offeren en voor dood achter te laten. Net zoals het Oscar-winnende Parasite en het ondergewaardeerde Snowpiercer van landgenoot Bong Joon Ho, legt Train to Busan een diepgewortelde klassenstrijd bloot met behulp van vlijmscherpe satire, innemende personages en een verbluffende cinematografie.

Ik moet wel krankzinnig zijn om hier enige troost in te vinden, denk je nu. Maar in nood leert men zijn vrienden kennen, en in tijden van crisis leert men zijn helden kennen. Want hoewel Koreaanse Trump de plak zwaait en de ondoden op lichaamsdelen liggen te knabbelen, schuilt de ware kracht van de monsterfilm in zijn menselijke, kwetsbare momenten en onverdoken heroïsme. Naast de Krumps en beïnvloedbare volgers van deze wereld, is er namelijk nog een groep aanwezig op de trein: mensen met een hart, een geweten en net genoeg moed – hoe weinig dat ook moge zijn – om een medemens rechtop te helpen. Zelden deed een film me zo hard smeken dat beide groepen hun verdiende loon krijgen.

Breekbare moed

Zelfopoffering in dienst van een ander is een zeer populair en geromantiseerd mechanisme in fictiewerken, zeker in Azië. Yeons bloedstollende, emotionele thriller onderscheidt zich daarvan door de breekbaarheid van die moed te tonen. Superhelden zijn er niet in de film, wel zijn er bange mannen en vrouwen die tegen beter weten in besluiten om het gevaar te trotseren. Heldhaftigheid is vaak een momentopname; een eenmalige, aartsmoeilijke beslissing die levens verandert. Maar wel een die iedereen kan nemen. Een boodschap die filmmaker Yeon en zijn acteurs met hart en ziel vertellen tussen al het bloedvergieten door.

Train to Busan is overgoten met een hartig sausje van sociaal-economische kritiek en laat het slechtste in de mens naar boven komen, maar toont ook dat een crisis geen excuus is om je medemens te vertrappelen, en dat een dodelijk virus geen onderscheid maakt op basis van de kostprijs van je maatpak. Akelig actueel als je het naast onze berichtgeving legt over wereldwijde dodentallen, gevechten in supermarkten, spuwende overtreders en ruziënde politici. Dus bekijk de film en denk er nog eens aan terug de volgende keer dat je innerlijke Koreaanse Trump opduikt omdat er iemand in de supermarkt met zijn winkelkar tegen je aanbotst. 

‘Train to Busan’ is momenteel niet meer beschikbaar in het Belgische aanbod van Netflix.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234