Woensdag 13/11/2019

Traen droomt van containerdochter Antwerpen-Zeebrugge

Dromen van een hechte samenwerking tussen de haven van Zeebrugge en Antwerpen en van een binnenvaartaansluiting met het kanaal Gent-Terneuzen. Bij zijn afscheid zit de 70-jarige Fernand Traen, jarenlang de bezieler van de Zeebrugse haven, nog vol ideeën over hoe zijn haven de harde concurrentiestrijd tussen de Noordzee-havens kan overleven.

Bezieler van haven Zeebrugge gaat met pensioen

Johan Corthouts

Een windwijzer. Dat is het voornaamste cadeau dat Fernand Traen gisterenavond in ontvangst nam voor jaren van trouwe dienst in de haven van Zeebrugge. Een symbolischer geschenk kon Traen wellicht niet krijgen. De Bruggeling stond als voorzitter en gedelegeerd bestuurder 25 jaar lang aan het hoofd van het havenbestuur en gaf "richting" aan de spectaculaire ontwikkeling van Zeebrugge.

"Ik geloof dat ik de haven goed geleid heb. Zeebrugge was in 1975 nog een kleine haven. In het rijtje van de Noordzee-havens kan ze nu meetellen. In een aantal domeinen is Zeebrugge uitgerust om een verdere expansie te kennen", blikt Traen tevreden terug. "In de jaren zestig en zeventig stonden we voor de keuze. Ofwel bouwden we Zeebrugge uit tot een moderne haven ofwel schreven we ze af. We zijn erin geslaagd om Zeebrugge een nieuwe toekomst te geven."

De cijfers liegen er niet om. In 1960, toen Traen een zitje verwierf in de raad van bestuur van de Maatschappij der Brugse Zeevaartinrichtingen (MBZ), liepen er 1.679 schepen binnen in de haven en werd 1,2 miljoen ton goederen aan- en afgevoerd. Veertig jaar later zijn de cijfers spectaculair gestegen. Vorig jaar liepen er welgeteld 10.689 schepen binnen en werd 35,5 miljoen ton goederen aan- en afgevoerd.

"In de periode 1975-1985 hebben we gedurende tien jaar onder ideale condities de fundamenten gelegd van een echte moderne haven", zegt Traen. Toegegeven, de haven heeft ook haar tegenslagen gekend. Toen de Kanaaltunnel werd geopend, kreeg Zeebrugge forse concurrentie op het vlak van de trafiek naar Groot-Brittannië. De groei van de haven is daardoor sterk vertraagd. Maar straks kan het weer beter gaan. De Kanaaltunnel heeft bijna zijn volledige capaciteit benut. De havens kunnen daarvan profiteren. "De integratie van Groot-Brittannië in de Europese Unie en zijn eventuele toetreding tot de muntunie zal ongetwijfeld een spoorslag betekenen voor de verdere ontwikkeling van de handel. Wij staan voor de belangrijke uitdaging om de trafiekgroei op te vangen."

Die trafiekgroei komt voornamelijk van de containervaart. "Begin jaren zestig was de container nog onbekend. Nu is de container de universele laadkist geworden." Wie de containertrafiek opgeeft, degradeert tot een tweederangshaven, verzekert Traen. Volgens de afscheidnemende topman is het daarom van het allergrootste belang dat de Vlaamse regering een visie daaromtrent ontwikkelt. Voor Traen betekent dat resoluut dat Antwerpen en Zeebrugge nauwer moeten samenwerken. "Het is zeker niet de bedoeling om te proberen alles te fuseren en één mastodonthaven te maken. Maar voor de containertrafiek moeten Zeebrugge en Antwerpen een gemeenschappelijke dochterbedrijf oprichten. Die kan dan samen met de privé nagaan hoe de containertrafiek het best georganiseerd wordt. Door coördinatie vermijd je dat tweemaal dezelfde investeringen gebeuren en zorg je ervoor dat de afhandeling achter de kaaien optimaal gebeurt."

Traen wordt niet graag herinnerd aan de bijwijlen bitsige woordenwisseling tussen Antwerpen en Zeebrugge. "Zonder Zeebrugge was Antwerpen allang in slaap gesukkeld", riep CVP-mandataris ooit. "Ach, we zijn altijd on speaking terms geweest. Toegegeven, we hebben moeten strijden om Zeebrugge te kunnen uitbouwen tot een moderne haven. Zeebrugge kan vandaag de grootste containerschepen ontvangen. Dat is een prioriteit geweest. Vandaag denk ik dat we op een serenere manier een samenwerking met Antwerpen kunnen verdedigen." Volgens Traen moet de Vlaamse overheid ervoor zorgen dat de combinatie Zeebrugge-Antwerpen totstandkomt en dat Antwerpen niet in de verleiding komt om samen te werken met Vlissingen, de Nederlandse haven in de Westerschelde. "Er is geen enkele nautische, technische of historische reden om samen te werken met Vlissingen. De voorhaven voor Antwerpen is Zeebrugge."

Traen komt er meermaals op terug. Op de schouders van de Vlaamse regering rust een zware verantwoordelijkheid. "De uitvoering van het havendecreet vertoont enkele zware tekorten. In vergelijking met de havens in de buurlanden beschikken we over minder geld. We moeten bij investeringen op de rem staan. Antwerpen heeft zijn eigen financiële problemen. Dat mag niet wegen op het havenbeleid", zegt de afscheidnemende bestuurder. Voor alle duidelijkheid. Het havenbestuur in Zeebrugge heeft nooit een frank subsidie gekregen. Wel financierde de overheid de belangrijke infrastructuurwerken in de haven. "In het verleden zijn we op dat vlak goed bedeeld geweest. Maar we vrezen voor de toekomst. Een stuk van de voorhaven moet verder worden afgewerkt. Ook op het vlak van de spoorontsluiting is er nog veel te doen. En dan is er mijn stokpaardje, iets wat we absoluut nodig hebben, een nieuwe binnenvaartverbinding, via Maldegem en Eeklo moeten we de aansluiting met het kanaal Gent-Terneuzen realiseren." Zijn jeugdige opvolger, de CVP'er Joachim Coens, heeft werk aan de winkel.

'Het is zeker niet de bedoeling om te proberen alles te fuseren en één mastodonthaven te maken. Maar voor de containertrafiek moeten Zeebrugge en Antwerpen een gemeenschappelijk dochterbedrijf oprichten'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234