Dinsdag 07/07/2020

'Traditionele geneeskunde moet plaatsmaken voor de preventieve aanpak uit de ruimtevaart'

Europese ruimteorganisatie wil haar technologie inzetten voor gezondheid van gewone stervelingen

Esa belooft spacetechnologie op aarde

Ruimtevaart mag dan al goed zijn voor de mensheid, voor de mens is dat niet het geval. De gewichtloosheid tijdens een trip in het heelal heeft een negatieve invloed op beenderen, spieren en bloedvaten. Ruimtevaartmaatschappijen hebben daarom altijd al veel belang gehecht aan de gezondheidstoestand van de astronauten. Zo ook het European Space Agency (Esa). Haar Health Care Network wil zich nu ook inzetten voor de gewone stervelingen. De impact van gewichtloosheid vertoont immers een grote gelijkenis met die van ouderdom. Alleen gaat het in de ruimte allemaal wat sneller.

Brussel

Eigen berichtgeving

Hannes Cattebeke

'Dat laatste is net het interessante", zegt Filippo Ongaro van het Healthcare Network. "Tijdens een korte periode kunnen we nagaan wat hier op aarde soms decennia duurt." Toch is de Esa vooral geïnteresseerd in remedies voor de traditionele ouderdomsziekten. Het agentschap hoopt zich op de 'welzijnsmarkt' te kunnen gooien. "Niet zozeer om winst te maken, maar wel om te breken met de heersende opvattingen in de strijd tegen overgewicht, cardiovasculaire ziekten, osteoporose en hartaanvallen." Volgens Ongaro focust de traditionele geneeskunde nog te veel op behandeling, terwijl ouderdomskwalen veel gemakkelijker te bestrijden zijn met preventieve aanwijzingen.

Die werkwijze hanteert de ruimtevaart al sinds de Rus Yoeri Gagarin als eerste mens de planeet aarde verliet. "We zorgen ervoor dat de astronauten niet verzwakt uit hun ruimteavontuur komen", stelt Ongaro. De bedoeling is nu om via spin-offs van wetenschappelijke experimenten ook de geneeskunde en de welzijnssector vooruit te helpen. Al hebben de bedrijven en de universitaire spin-offs die Esa gisteren had uitgenodigd totnogtoe vooral in de sport- en textielwereld een aardse poot gevonden om op te staan.

De ruimtetechnieken moeten niet alleen de ouder wordende bevolking langer in leven houden, Esa meent met haar ervaring ook topfitte twintigers en dertigers vooruit te helpen. Een astronaut traint tijdens een ruimtevaart ongeveer twee uur per dag. Wegens een gebrek aan plaats en gewicht ontwierpen Zweedse professoren een soort hometrainer die geen van beide nodig heeft. Toch helpt het de ruimtevaarders om bot- en spieraftakeling te beperken. Ook de spelers van FC Barcelona kruipen geregeld op de 'Yoyo Technology'. Niet zozeer om kracht bij te kweken, maar wel om de spieren zonder blessurerisico in goede conditie te houden.

Spacebra's

'Smart-T-shirts' of 'spacebra's' die met behulp van de temperatuur perfect aansluiten op het lichaam zouden de sportprestaties van tennissers en atleten moeten verbeteren, net zoals de pitstops van de Formule1-McLaren-rijders op warme dagen sneller verlopen dan die van concurrent Ferrari, omdat de McLaren-mecaniciens een 'airconditioning-pak' dragen. Een zakje op hun rug voorziet de tubes in het pak van koude vloeistof, waardoor de technici niet gehinderd worden door de hitte als ze een band vervangen of benzine tanken.

Nooit meer strijken

Ook huisvrouwen en nieuwe mannen hebben binnenkort redenen tot juichen. Via een elastisch handigheidje nemen stoffen na een metamorfose hun oorspronkelijke vorm weer aan als ze blootgesteld worden aan hoge temperaturen. Een verkreukeld hemd moet voortaan niet langer onder het strijkijzer. Even met de haardroger erover en alles zit weer netjes in de juiste plooi. Een kind dat zijn bril laat vallen, hoeft niet langer voor het montuur te vrezen: even opwarmen en het montuur schikt zich opnieuw in zijn oorspronkelijke vorm. "De ruimtevaarttechnologie kan hier op aarde ook levens redden", stelt Ongaro. "Al te veel oude alleenstaanden komen nu om het leven omdat ze na een banale val niet meer uit de voeten kunnen en niemand hen op tijd ontdekt." Daarin moet verandering komen met de 'smart watch'. Hoe laat het is, kan het ding niet zeggen, maar de ingebouwde technologie registreert elke beweging van de drager en detecteert dus ook wanneer de alleenstaande in de problemen komt. Een aangesloten alarm verwittigt vervolgens de hulpdiensten.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234