Donderdag 23/01/2020

'Tracht niet altijd te begrijpen wat er gebeurt'

De Amerikaan Terry Gilliam (die sinds 1967 in Engeland woont) heeft meegewerkt aan alle filmprojecten van de Monty Python-groep, zoals And Now For Something Completely Different, The Holy Grail, Life of Brian en The Meaning of Life. Daarnaast en daarna heeft hij ook solo een reeks films gedraaid, waarin zijn curieuze combinatie van barokke vormgeving en burleske humor voor een totaal nieuwe filmstijl zorgden: de Terry Gilliam-stijl.

Wie bijvoorbeeld Time Bandits of Brazil ziet, The Adventures of Baron Munchausen of Fear and Loathing in Las Vegas, hoeft niet eens de generiek te bekijken om te weten dat de film in kwestie alleen maar aan het buitenissige brein van deze wonderbaarlijke beeldenmaker kan ontsproten zijn. Voor Twelve Monkeys is dat dus niet anders. En tegelijk lijken al die films steeds weer om hetzelfde thema te draaien: de strijd van de verbeelding, van de bevrijdende fantasie tegen de beperkingen van de alledaagse werkelijkheid.

Voor Twelve Monkeys liet Gilliam zich inspireren door het werk van David Peoples (onder meer bekend van Blade Runner en Unforgiven) en Janet Peoples. Zij baseerden zich op hun beurt op de experimentele en poëtische kortfilm La Jetée van de Franse schrijver-filmmaker Chris Marker uit 1962, waaraan nog meegewerkt werd door de legendarische Belgische filmarchivaris Jacques Ledoux. Die zwartwitfilm van 25 minuten bestond bijna integraal uit foto's en vertelde het futuristische verhaal van een man, die na de Derde Wereldoorlog door wetenschappers gedwongen wordt om in de tijd te reizen in de hoop daarmee de overleving van het menselijke ras mogelijk te maken. Maar uiteindelijk kiest de man voor een terugkeer naar het 'heden', toen er nog echte tuinen, nog echte vogels, nog echte vrouwen en echte kinderen bestonden.

Samengevat vertelt Twelve Monkeys het complexe verhaal van een man, die vanuit de toekomst (het jaar 2035) terug naar het verleden (onder meer het jaar 1996) wordt gestuurd. Zijn reis in de tijd heeft een zeer specifieke bedoeling: de wereldbevolking is na een massale epidemie bijna totaal uitgeroeid. Het ene procent dat overbleef, heeft zichzelf onder de grond, in een hermetisch afgesloten universum weggeborgen. Vanuit de 21ste eeuw wordt de gedetineerde James Cole (rol van Bruce Willis) als 'vrijwilliger' teruggestuurd in de tijd om de herkomst te ontdekken van het dodelijke virus, dat in 1996 aan de basis lag van de catastrofe. Maar misschien komt James Cole helemaal niet uit de toekomst en is hij gewoon een van de vele 'profetische' gekken, die net zoals Jeffrey Goines (rol van Brad Pitt) behandeld en onderzocht worden door psychiater Kathryn Railly (rol van Madeleine Stowe), die we op een bepaald moment een lezing zien geven over Madness and Apocalyptic Visions.

"Ik heb de promotiemensen voorgesteld om het publiek twee toegangsbewijzen aan te bieden voor de prijs van anderhalf kaartje, want de film is beter als je hem de tweede keer ziet. Maar ze willen het niet doen", lachte regisseur Terry Gilliam indertijd bij de lancering van Twelve Monkeys. "De ene keer dat ik mijn film zie, werkt het allemaal perfect. De andere keer zie ik alleen maar de losse onderdelen en mis ik de samenhang. Daarom raad ik de mensen aan de film niet te beginnen analyseren terwijl ze hem voor de eerste keer bekijken. Neem de informatie op en aanvaard ze, maar tracht niet de hele tijd te begrijpen wat er op dat specifieke moment aan de gang is. Als men dat probeert te doen, wordt men gek. Mensen die alles altijd onder controle willen houden, zullen bij deze film een moeilijke tijd doormaken. Het maakt hen nerveus, maar de kids lijken er geen problemen mee te hebben. Zij genieten gewoon."

(Jan T.)

'Twelve Monkeys',

BBC 2 zondag 22.00

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234