Maandag 25/05/2020

Tour d'Irlande

Dublin Castle was een tijd de residentie van de Britse onderkoningen van Ierland. Vandaag fungeert het als hoofdkwartier van de Ronde van Frankrijk

Wie stilaan de buik vol heeft van alles wat met Frankrijk en het wereldkampioenschap voetbal te maken heeft, kan opgelucht ademhalen. Althans voor heel even: vandaag, morgen en overmorgen zijn de sportcamera's immers gericht op het groene Ierland. Voor het eerst in de geschiedenis slaat het Tourcircus er zijn tenten op voor de proloog en de eerste twee ritten van de Tour. Wij gingen op voorhand het parcours verkennen en nemen u mee van Dublin naar de Wicklow Mountains.

I work my legs

I pump my thighs

Take in the scenery passing me by

The Kerry mountains or the

Wicklow hills

The antidote to my emotional ills

A motion built upon human toil

Nuclear free needs no oil

(Luka Bloom, The Accoustic Motorbike)

Proloog: rondje Dublin Vandaag, zaterdag, nemen de Ronderenners u als volleerde stadsgidsen op sleeptouw door het stadscentrum van Dublin. Het tempo van de rondleiding is wellicht niet echt bevorderlijk voor de gezondheid van de gemiddelde toerist, maar laat dat vooral de pret niet bederven. Zoek uw eigen wandeltempo ter plaatse of laat u gewoon thuis de televisiebeelden welgevallen. Vertrekpunt is College Green, de straat recht tegenover de hoofdingang van het prestigieuze Trinity College. Voor een keer zal het aantal fietsen voor de Front Gate het aantal erachter op de Front Square ruim overtreffen. Wie bij het bekijken van de grotendeels 19de-eeuwse universiteitsgebouwen een onverklaarbaar déjà vu-gevoel niet kan onderdrukken, hoeft zich daarover niet te verbazen. Soms lijkt het Trinity College immers meer op een filmset dan op een universiteit. Bepaalde scènes uit Educating Rita, Circle of Friends en Michael Collins werden hier gedraaid. Kickt u op Keltische motieven of bent u het soort boekenwurm dat het liefst tussen oude boeken en in stoffige bibliotheken rondhangt, dan zullen het wereldberoemde Book of Kells en The Long Room in het oude bibliotheekgebouw van de universiteit u nog lang verblijden. Voor de renners gaat het vandaag van Trinity College via Nassau Street naar Merrion Square, Fitzwilliam Square en St Stephen's Green. Een ommetje naar het National Museum of Ireland in Kildare Street, een zijstraat van Nassau, zit er voor hen niet in. Voor de minder gehaaste Ierlandbezoeker is het museum wel een aanrader. Aan de buitenkant ziet het gebouw er niet bepaald uitnodigend uit, maar binnenin gaat u misschien wel uit de bol voor de bonte verzameling Ierse gouden sieraden en voorwerpen uit de eerste eeuw voor Christus. De hebbedingetjes ogen heel actueel. Aan de Vikingen, die in 841 de stad Dublin stichtten, is eveneens een museumafdeling gewijd. Om de ruime zalen te verkennen zou een toerfiets niet misstaan; we houden het voorlopig bij een aangename wandeling over, onder en op de mozaïekvloeren, de glazen dakkoepel en de marmeren trapleuningen in een overduidelijk 19de-eeuws interieur. William Butler Yeats, George Russell, Daniel O'Connell... De elegante Georgiaanse panden op Merrion Square zagen de bekende dichters, schrijvers en nationalisten komen en gaan. De renners zien ze slechts in een flits. De kans is klein dat ze oog zullen hebben voor de in felle kleuren geschilderde deuren, de fraaie waaiervormige deurvensters en kunstig bewerkte deurkloppers van deze 18de-eeuwse woningen. Staaltjes van Georgiaanse architectuur zijn eveneens te vinden rond St Stephen's Green en Fitzwilliam Square. St Stephen's Green was ooit een cadeautje van Sir Arthur Edward Guinness aan de inwoners van Dublin. Het zwarte brouwsel van de Guinnessfamilie, al dan niet gezoet met een scheut bessensap of vergezeld van een portie oesters, moet u beslist eens gaan proeven in een van de zeshonderd pubs. De beste pint of Guinness wordt in Dublin getapt, zeggen ingewijden; en na een nachtje doorzakken zijn ook wij geneigd dat volmondig te beamen. De historische St James's Gate Guinness Brewery is niet toegankelijk, het commercieel opgevatte museum annex bezoekerscentrum The Guinness Hop Store is dat wel. Wie gek is op die grappig ouderwetse Guinness-reclamepanelen wordt hier dronken van het kijken.

Om te weten wat zich in de hoofden van Ulrich, Pantani en Virenque heeft afgespeeld toen ze voorbij St Patrick's Cathedral en Christ Church Cathedral fietsten, dien je de sportpagina's te lezen. Feit is dat wij er even halt houden. De twee Churches of Ireland, protestantse kathedralen, buitenbeentjes dus in een overwegend katholiek land, werden gebouwd op moerassige grond in de omgeving van de Liffeyrivier. Nadat ze eerst ettelijke keren zwaar werden beschadigd volgde een ingrijpende restauratie in de 19de eeuw. Tussen deze kathedralen in bevindt zich Dublin Castle. Van het van oorsprong Normandisch kasteel rest enkel nog de Record Tower. In de tijd dat de Viceregal Lodge in Phoenix Park nog moest worden gebouwd, deed het kasteel dienst als officiële residentie van de Britse onderkoningen van Ierland. Behalve wanneer er zaken van staatsbelang ter tafel liggen of wanneer hoge buitenlandse gasten worden verwacht, kunnen de staatsiekamers met gids bezocht worden. Vandaag, morgen en overmorgen fungeert het kasteel als hoofdkwartier van de Ronde van Frankrijk.

Vanaf Ormond Quay aan de overkant van de Liffey zullen de renners niet meer dan een glimp opvangen van Temple Bar, een van de oudste stadsdelen van Dublin. De vele Ierse pubs, restaurants en trendy winkels maken van Temple Bar ook de hipste buurt van Dublin, al zit de verandering er wel aan te komen. Tot voor een aantal jaren kon je de sfeer nog als behoorlijk alternatief omschrijven., tegenwoordig word je overmand door een lichtelijk irritante commerciële aanpak. De kunstcentra, zoals het Irish Film Centre er duidelijk een is, staan gelukkig nog overeind en blijven de op te zoeken ontmoetingsplaatsen. Herinneringen aan Bono, U2 en Sinead O'Connor raap je in deze wijk zomaar van straat. Let ook op de borden van de Rock 'n' Stroll Trail, een wandelroute - de gids hoort erbij - langs pubs, restaurants en studio's waar beroemde popsterren ooit een optreden ten beste gaven. De proloogrit eindigt in O'Connell Street, hoofdstraat en belangrijkste verkeersader van Dublin. Beneden bij O'Connell Bridge staat het bronzen standbeeld van Daniel O'Connell, bovenaan dat van Charles Stewart Parnell. Beide heren hebben een belangrijke rol gespeeld in de Ierse politieke geschiedenis. Wie wil weten hoe het hen en zovele andere Ierse vrijheidsstrijders verging, mag niet nalaten Kilmainham Gaol in het westen van Dublin te bezoeken. Vanaf het eind van de 18de eeuw tot zelfs na 1900 werden de Ierse politieke gevangenen hier opgesloten en vaak ook geëxecuteerd. Op een van de sombere binnenplaatsen herinnert een eenvoudig zwart houten kruis aan de executie van veertien leiders van de Easter Rising (Paasopstand) in 1916. De donkere gangen met hun weergalm en de akelig kille cellen spreken boekdelen. Het hoeft dan ook niet te verbazen dat de gevangenisscènes uit In the Name of the Father en Michael Collins hier werden gedraaid. In het museumgedeelte van de Kilmainhamgevangenis liggen onder meer enkele afscheidsbrieven die de veel te jonge nationalisten aan hun moeder of vrienden richtten. Met die lectuur nog fris in het geheugen sluiten we de proloog af.

But it makes me hot, makes me hard

I never thought I could have come this far

Through miles of mountains, valleys, streams

This is the right stuff filling my dreams

So come on, get up on your bike

Ah go on, get up on your bike

(Luka Bloom, The Accoustic Motorbike)

Rit 1: rondje Wicklow Mountains

Ierland lijkt wel één groot filmdecor. En dat geldt heus niet alleen voor de hoofdstad en de westelijke graafschappen. Voor indrukwekkende landschappen hoeft u niet meteen westwaarts te trekken. De uitgestrekte heidevelden, moerasachtige gebieden en piepkleine meren van de Wicklow Mountains in County Wicklow, zo'n 16 km ten zuiden van Dublin, leveren eveneens prachtige beelden op. Denk maar eens aan John Boormans film Excalibur of de televisiereeks Ballykissangel. Het aantal regisseurs, acteurs, actrices en popmuzikanten die hier een bescheiden optrekje of riant landhuis bezit of geregeld bij nog bekendere vrienden op bezoek komt, is niet meer te tellen. Het leverde de streek de bijnaam Paddywood op. Enkele klinkende namen: Daniel Day Lewis, John Boorman, Mia Farrow, Bono, Marianne Faithfull, Jack Nicholson.

County Wicklow staat daarnaast ook bekend als Garden of Ireland. Bekende en minder bekende tuinen stellen jaarlijks tijdens het Wicklow Gardens Festival in mei en juni hun deuren open voor het publiek. Ook prachtige stranden, indrukwekkende herenhuizen en belangrijke historische sites liggen in dit graafschap verscholen.

Dat belooft dus voor de beelden tijdens de eerste etappe van de Ronde van Frankrijk op zondag 12 juli 1998. Die eerste rit, zo'n 180 km lang, gaat van start in Dundrum (Dublin), thuishaven van wielrenner Stephen Roche. Vervolgens gaat het naar Bray, Wicklow, Arklow, Woodenbridge, Avoca, Rathdrum, Laragh, Wicklow Gap, Hollywood, Blessington in County Wicklow en tenslotte via Brittas, Tallaght, Walkinstown, Inchicore terug naar Phoenix Park in Dublin. De eerste rit is de lastigste klus die de renners in Ierland moeten zien te klaren. Vanaf Arklow zullen de klimmers zeker vooraan te vinden zijn. Fietstoeristen die zich geroepen voelen om dit stukje Tour de France te rijden zijn best in een behoorlijke conditie, zeker om de Wicklow Hills te beklimmen. Aan de Military Road, een door de Engelsen aangelegde toegangsweg van Dublin naar hartje Wicklow Mountains, zullen ze een flinke kluif hebben. De 132 kilometer lange Wicklow Way is dan weer een uitdaging voor onverbeterlijke wandelaars. Dit bijzonder populaire langeafstandspad biedt prachtige uitzichten en de mogelijkheid om toeristische kleppers zoals Powerscourt Estate en Glendalough te bezoeken.

Powerscourt Estate ligt net buiten het dorp Enniskerry, ten westen van het kuststadje Bray. Bijzonder geslaagd is de combinatie van de 19de-eeuwse formele tuinen en de natuurlijke Great Sugar Loaf Mountain op de achtergrond. Niet te missen zijn de Italiaanse en de Japanse tuinen. Richard Castle ontwierp Powerscourt House, waarvan het interieur door een brand in 1976 zwaar beschadigd werd. Russborough House, een ander 18de-eeuws landhuis zo'n vijf kilometer ten zuidwesten van het dorp Blessington, is van de hand van dezelfde architect. Blikvanger hier is de schilderijencollectie. Net ten zuiden van Bray bevinden zich Kilruddery House & Gardens en ten noordoosten van Wicklow de Mount Usher Gardens. Bij Rathdrum liggen Avondale House & Forest Park. Avondale House is het gerestaureerde geboortehuis van de Ierse politicus Charles Stewart Parnell. Dit als museum ingerichte woonhuis is gelegen in een schitterend landgoed met arboretum.

Wat u zeker moet doen is langsgaan in de ouderwetse pub Fitzgerald's vlakbij de brug over de Avoca in het gelijknamige dorpje. Niet alleen om de Guinness te proeven, ook om de foto van acteur Stephen Tompkinson en actrice Dervla Kirwan te bekijken. De pub was in 1996 het decor voor de opnamen van de televisiereeks Ballykissangel, handelend over de lotgevallen van een Engelse priester in een Iers dorpje. Sindsdien gaat de Guinness er heel wat vlotter over de toog. Toeristen drinken iets in de pub en bezoeken daarna de winkel van de Avoca Handweavers, of omgekeerd.

Bij Laragh, ten noordwesten van Avoca, bevindt zich een van de belangrijkste vroeg-christelijke historisch sites van Ierland. Glendalough betekent letterlijk 'de diepe vallei van de twee meren'. Aan de ingang van de vallei ligt het Glendalough Visitor Centre, met daarachter de restanten van een 6de-eeuws klooster gesticht door St.-Kevin. Achter de kloosterruïne, waarin u nog vaag een ronde toren, zeven stenen kerkjes en een kerkhof herkent, strekken zich het Lower en het Upper Lake uit. In de vallei zijn verscheidene wandelroutes uitgezet, wat maakt dat hier nogal wat dagjesmensen de benen komen strekken. Wilt u nog enigszins genieten van dit heerlijke plekje, vermijd dan het hoogseizoen en de weekends.

Rit 2: Enniscorty-Cork

De laatste Ierse rit van de Tour vertrekt in Enniscorthy in het zuidoosten van County Wexford. Precies tweehonderd jaar geleden werd in dit stadje op de oevers van de Slaneyrivier The Battle of Vinegar Hill beslecht, in het nadeel van de Ierse opstandelingen. Vanuit Enniscorthy rijden de renners door het zuiden van County Kilkenny. Vervolgens belanden ze in de industrie- en havenstad Waterford in het gelijknamige graafschap. De finish van de Tour d'Irlande bevindt zich in het bedrijvige Cork. Hoog tijd om ons aan een pronostiek te wagen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234