Woensdag 16/10/2019

Tour-artsen, denk eerst aan de mens en dan aan de coureur

Prof. dr. Eric van Breda is als medisch sportfysioloog verbonden aan de vakgroep revalidatieweten- schappen & kinesitherapie (UA).

Dr. Jos Benders is ronde-arts in onder meer Tour, Vuelta, Giro en Eneco-tour (nu BinckBank) en bij de WK's wielrennen.

Wie beslist of een renner nog fit genoeg is om door te rijden na een val? In ieder geval niet de ronde-arts.

Anders dan bij het boksen kan de ronde-arts niet de handdoek werpen. Dat leidt tot ongenoeglijke situaties. Neem nu Daniel Martin in deze Tour. Hij valt keihard op zijn hoofd, met een massieve beschadiging van zijn helm als stille getuige. Of Tom Skuijns die zwalkend over het wegdek zijn fiets zoekt, bijna wordt overreden door het peloton terwijl de mecanicien maar zit te sleutelen aan het achterwiel. Tom stapt dronken op en slingert verder. Wie herinnert zich niet Laurens ten Dam die met een bebloed gezicht in wat zijn Tour had moeten worden met een groot verband om zijn gezicht voortreed? Het zou medisch verdedigbaar zijn hem en al die andere genoemden uit de koers te halen. Nu is dat simpelweg niet mogelijk.

Hoe anders is de zorgverlening in het boksen? Zelfs bij voetbal tekent zich een kentering af: meerdere richtlijnen wijzen op het gevaar van 'koppen'. Hersenen verdragen geen microtrauma's is de zuivere redenering.

Ongebonden

Rondom de gevallen wielrenner in een koers hebben meerdere partijen allemaal een mening: de renner zelf zal vooral door willen gaan. Voorts zijn er de ploegarts in de wagen van de equipe en de ploegleider. Allen met een zakelijk - lees: commercieel - belang. Verder is er het organisatorische samenstel van ronde-arts, jurylid, de organisator en de wielerbond.

In het licht van bovenstaande is het zeer aannemelijk te lanceren dat de dokter in de ronde in wezen de enige 'beslispower' moet hebben, net zoals een ringarts bij het boksen. Denken wij nu maar niet dat hiermee het probleem is opgelost. Die dokter moet allereerst ongebonden zijn. Maar in hoeverre is een ronde-arts ongebonden als hij het leuk vindt als de organisator hem volgend jaar wéér vraagt?

De organisator en de ploegleider zijn zeker niet ongebonden, want zij hebben belang bij het doorgaan van de wedstrijd, zeker als het een gevallen renner van naam betreft. De naam en faam van het evenement hangt er sowieso vanaf. En op de achtergrond kijken de sponsors, onopvallend opvallend, toe. In die kringen kun je dus maar beter niet op zoek gaan naar de ongebondene.

Waar het betreft de neutraliteit van de dokter mag deze niet aan een ploeg verbonden zijn en zich niet bezig houden met dopingcontroles. Ongebonden en autonoom dienen dus de sleutelwoorden te zijn. Naast uiteraard deskundigheid.

Als wij nu eens zouden beginnen met het introduceren van de stelling dat elke val op het hoofd, met inbegrip van het gezicht, zou moeten leiden tot wedstrijdstop, en dat in dezen de neutrale wedstrijdarts - in ieder geval de meest neutraal denkbare - hierin de beslissing neemt of een niet-herroepbaar advies afgeeft aan de jury om de renner uit de koers te nemen? Natuurlijk kan hij de inschatting verkeerd maken, maar hij zal altijd eerst aan de mens-coureur denken. Dit is zijn plicht als arts met een gezworen eed.

Ziet u met ons het risico voor u? Daniel Martin uit de koers praten, vanwege zijn gebroken helm: dat is een zuivere preventieve redenering... Vervolgens blijkt dat hij toch nog een aantal dagen in de Tour kan doorfietsen. Dus het gaat dan toch niet om een ernstig hoofdletsel zeker? En de sociale media slaan tilt!

In deze volgorde der dingen is relevant dat het omgekeerde fataal kan zijn: de dokter die beslist dat hij mag doorfietsen waarna de arme renner van zijn fiets valt. Zoiets is al gebeurd.

Dan maar het zekere voor het onzekere nemen - wel gestoeld op ervaring. Dan mag zo'n beslissing ook bevoogdend zijn, zelfs al gaat het om een vergissing, als ze maar in functie van de gezondheid van de renner is. Kortom: maak van de ronde-arts een ringarts!

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234