Donderdag 24/09/2020

Totaal en zonder voorbehoud

aar theater kijken doe je samen met andere mensen. Dat is niet altijd een voordeel. Als de buurvrouw voor de voorstelling nog snel een martino heeft binnengewerkt en dientengevolge licht boerend wolkjes americain preparé afvuurt, bijvoorbeeld. Of als de buurman alleen maar stopt met op zijn stoel te wiebelen om zuchtend naar zijn horloge te kijken. Of als het koppel vlak voor jou om de drie scènes heen en weer begint te fluisteren, alsof ze naar een tv-programma zitten te kijken dat dringend commentaar behoeft.

Maar af en toe is het prachtig, dat collectieve. Ook al ben ik niet zo'n meisje dat uit nostalgie naar de jeugdbeweging elk groepsmoment koestert, tijdens Aida*, de openingsproductie van het NTGent, was het een kwartier lang goed prijs. Wim Opbrouck nodigde de hele zaal, van parterre tot derde balkon, uit om vierstemmig te zingen. En onder leiding van de innemende Christoph Homberger lukte dat gewoon. Ook toeschouwers met een gemotiveerde hekel aan participatietoneel, ook dames die speciaal naar de kapper waren geweest, ook pubers die fan zijn van Justin Bieber, ook bange mannen en stijve harken en oude heren met krakende stemmen. Iedereen deed mee. Het was alsof er een zucht van tijdelijke vrede neerdaalde over de mensheid, alsof het nooit meer stuk kon in dat vers geopende NTGent.

En ongelooflijk maar waar, de voorbije week overkwam het me nog een keer. Anders, maar daarom niet minder intens. Ik ging naar een schoolvoorstelling van Brooddoos kijken, de nieuwe 5+ Bronksproductie van Dimitri Leue. In dit Brusselse tophuis is theater voor iedereen. De kindjes kleurden van bleek wit tot gitzwart en alles daartussenin, en er kwam ook nog een groepje mentaal gehandicapte kids en volwassenen kijken.

In rijen van twee, handje in handje, lopen ze allemaal naar de zaal. Iedereen gaat zitten, en dat begint het. Tweehonderd kleuters op het puntje van hun stoel. Hier en daar valt er een mondje open, her en der wipt er een voetje van pure opwinding, occasioneel loopt er een neusje zonder dat het wordt opgemerkt, zo totaal is de concentratie.

Brooddoos is ook een feest van een voorstelling. Want alles klopt. Janne Desmet is een dijk van een actrice. Aarich Jespers, Kobe Proesmans, Jon Birdsong spelen bij de beste artiesten en groepen van dit land, en zij doen zoveel meer dan sfeer scheppen. Het decor is inventief, en de rekwisieten (Mattias De Leeuw is creatief met karton en creëert zo extra personages en hele omgevingen) spreken prettig tot de verbeelding. En Dimitri Leue schreef minder woordspelerig dan soms, met een mooie tekst als resultaat.

Brooddoos gaat over Casie, een meisje dat gepest wordt. De gemene Mo noemt haar dik en dom en lui, Casie laat hem zeggen. Maar dan scheldt hij haar uit voor brooddoos, en haar lip begint te bibberen. Iedereen ziet hoe ze begint te huilen, klasgenoten lachen haar uit. En niemand kan Casie helpen. De juf niet, de directrice niet, haar ouders nog minder. Dan gaat ze zelf maar in het verweer en maakt van brooddoos een eretitel. Haar kleedje wordt een cape en - Spiderman achterna - wordt ze voor de gelegenheid superheldin. Ze gaat op strooptocht naar een naburige school waar ze uit iedere brooddoos een boterhammetje wil pikken om aan de daklozen te geven. Tot de directeur haar betrapt. Omdat ze zwijgt, wordt ze verward met een Roemeense leerling die ook rond die tijd zou arriveren. Casie speelt het rolletje mee.

En dan gebeurt het. Als Roemeentje van dienst wil ze de kindjes van haar nieuwe klas een dansje uit haar geboorteland leren. “Zou ik dat durven? Zouden de kindjes gaan rechtstaan, als ik daarom vroeg?” Ze stelt het voor één keer als een vraag waarop ze ook echt een antwoord verwacht. En hup, tweehonderd toeschouwertjes veren op uit hun zetels en beginnen uitbundig te dansen. Het ene jongetje smooth als Michael Jackson, het meisje met de blonde haren als was ze een prinsesje op het bal, het verlegen ventje zwaait voorzichtig met alle ledematen die hij kan vinden, en het stevige kind springt wild op en neer, alles is dans, weet zij. Maar allemaal vatten ze vuur. Allemaal geven ze zich over. Totaal en zonder voorbehoud. En dat is meer dan leuk om zien, dat is ontroerend. Omdat plezier altijd prachtig is om naar te kijken. Omdat samenleven opeens zo makkelijk lijkt. Omdat ik op die seconde zo ongelooflijk hou van theater. De kunstvorm die gaat over het hier en nu, over contact, over zweet ruiken, de poging voelen, de twijfel zien, de energie delen. Als dat gebeurt, kan daar heel even geen film, geen schilderij, geen gedicht tegenop.

Brooddoos loopt daarna gewoon goed af. En dat is fijn zo, want vijfjarigen moeten nog geloven in happy endings, en de volwassenen in de zaal kunnen er maar hun voordeel mee doen. Hoop is tenslotte iets om nooit helemaal af te leren.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234