Zaterdag 19/10/2019

Portret

Tot voor kort poetste ze tafels in New York. Nu is ze de populairste Democrate in Washington

Alexandria Ocasio-Cortez. Beeld Gijs Kast

Tot voor kort poetste ze tafels in New York. Nu is Alexandria Ocasio-Cortez, het jongste Congres-lid ooit, de populairste Democrate in Washington. Dankzij een progressieve achterban, 2,5 miljoen Twitter-volgers en vernieuwende ideeën kan ze op links spelverdeler worden bij de volgende presidentsverkiezingen.

“Wat kan ik nog meer zeggen dan: dank je…? Zoveel mensen offerden zoveel op om dit mogelijk te maken – vooral mijn moeder.” 

Toen Alexandria Ocasio-Cortez begin deze maand de eed aflegde als jongste lid van het Huis van Afgevaardigden ooit, aarzelde de flamboyante Democrate uit New York City geen moment om haar steenrijke collega’s te confronteren met de armoede die ze recent nog kende.

“Mijn Puerto Ricaanse moeder en mijn vader, een echte Bronx boy, begonnen van nul. Ze deden alles opdat ik zou kunnen studeren. Mami schrobde vloeren, bestuurde schoolbussen en werkte als telefoniste.” Met die baantjes verdienden haar ouders net genoeg om Alexandria internationale politiek te kunnen laten studeren in Boston.

Maar meteen al, in 2008, sloeg het noodlot toe. Haar vader stierf onverwacht, zonder adequaat testament. Haar moeder verloor de gezinswoning en zag plots zwarte sneeuw. Ocasio-Cortez haalde haar diploma maar werd bartender om de eindjes aan elkaar te knopen voor haar moeder en broer.

“Ik poetste tafels en krabde kaarsvet af. Ik werd eens bestolen door een zakkenroller. Alles wat ik die dag verdiend had was weg. Ik sloot mezelf op in mijn kamer en huilde. Ik dacht dat de trein waarop ik kon springen om mijn talent te ontplooien, zonder mij vertrokken was.”

Vandaag prijkt haar aanvaardingstoespraak voor het Huis op haar sociale media met de woorden: let us never, ever, ever give up.

Sneer

@AOC heeft op Twitter 2,5 miljoen volgers, meer dan Huis-voorzitter Nancy Pelosi. Ze is niet weg te slaan uit Amerikaanse kranten, talkshows en sociale media. In elk gesprek looft ze haar kiezers: “Dit gaat niet over mij, dit draait om een beweging van gewone werknemers”, zegt ze dan.

Al in haar eerste tussenkomst in het Huis sprak ze over mensen zoals Yahi Obed, die op 8-jarige leeftijd vanuit Jemen naar New York kwam, piloot werd en inmiddels chef is van de luchtverkeersleiders op JFK Airport. Door de ‘shutdown’ van de federale overheid raken nu zelfs ambtenaren uit de middenklasse als hij in de financiële problemen omdat ze niet meer kunnen voldoen aan de aflossing van hun torenhoge hypotheek. “Iemand als Obed heeft dagelijks duizenden mensenlevens in handen. Het is beangstigend dat hij extra gestresseerd raakt omdat hij niet weet wanneer de volgende pay check komt”, wierp ze haar collega’s voor de voeten. “Het is niet normaal dat 800.000 ambtenaren worden gegijzeld omdat ‘iemand zijn zin niet krijgt.’”

Duidelijker kon haar sneer niet zijn aan het adres van president Donald Trump, die de federale uitgaven bevroor omdat hij van het Huis van Afgevaardigden geen geld krijgt om zijn muur op de Mexicaanse grens te bouwen. En dat, voerde Ocasio-Cortez eerder aan, terwijl nieuwe migranten “door hun inzet voor de VS zich meer naar de Amerikaanse traditie gedragen dan de president”.

In een Congres waar de gemiddelde leeftijd 59 jaar bedraagt, botste de aanvallende stijl van Ocasio-Cortez al snel op kritiek van oudere leden, ook uit haar eigen partij. Oud-senator Claire McCaskill noemde haar een ‘glimmend nieuw object’, verwijzend naar haar grote gouden oorringen en vuurrode lippen, waarmee Ocasio-Cortez haar latina-wortels trots in de verf zet.

“Ze zeggen: wacht je beurt af, ga trager, vraag niet zoveel tegelijk”, parafraseerde sterinterviewer Stephen Colbert in The Late Show enkele van haar partijgenoten, om dan met een kwinkslag te vragen: “Hoeveel f*cks kan jou dat eigenlijk schelen?” Haar antwoord, met een grijns: “Nul f*cks.”

Net omdat Ocasio-Cortez haar kiezers en het algemeen belang voorrang geeft op de belangen van de partijelite in D.C., versloeg ze als 28-jarige in de voorverkiezingen voor de Huis-zetel verrassend de ervaren Democraat Jim Crowley. En juist daarom veroverde ze in november die zetel voor haar superdiverse 14de district in New York. Haar Republikeinse tegenstander strandde op 20 procent van de stemmen.

Minder bekend is dat ze beide zeges dankt aan de linkse ‘Justice Democrats’. Deze jonge, diverse en progressieve vleugel van haar partij strijdt voor meer werknemersrechten en tegen de nefaste invloed van Big Money in de politiek. Ocasio-Cortez nam daarom geen giften aan van commerciële belangengroepen, die beide partijen tegelijk financieren. De 2 miljoen dollar die ze nodig had voor haar campagne kreeg ze bij elkaar via crowdfunding-giften van minder dan 200 dollar elk.

Green New Deal

De Justice Democrats ontdekten Ocasio-Cortez in 2016 tijdens de campagne ‘Brand New Congress’, waarbij gewone burgers andere mensen, die in hun gemeenschap opvielen door hun belangeloze inzet voor anderen, konden nomineren voor verkiezingslijsten.

Ocasio-Cortez kwam bovendrijven uit 10.000 inzendingen. Ze was voorgedragen door haar broer Gabriel, die opkeek naar zijn zus omdat ze zich vol overgave had ingezet voor campagnes van Barack Obama en Bernie Sanders, voor onderwijsprojecten voor latino’s in de Bronx en voor slachtoffers van de loodvergiftiging door verouderde drinkwaterleidingen in Flint, Michigan.

Met de radicale hervormers van de Justice Democrats klikte het ook inhoudelijk over groene en sociale thema’s. “We voelden de passie in haar stem, dat ze wilde gaan voor the big thing”, zei co-stichter Saikat Chakrabarti, een 32-jarige ex-webdesigner die voor Bernie Sanders’ campagne had gewerkt en nu in het Huis haar kabinetschef is. Chakrabarti, die de vierde plaats bekleedt op Politico’s ‘Power List’ van dit jaar, droomt van een ‘Green New Deal’, die de strijd tegen klimaatverandering koppelt aan een drastische hervorming van de Amerikaanse economie.

In Ocasio-Cortez vond hij een geestesgenote. “Als je niet bang bent”, zegt zij, “kun je in één termijn als Congres-lid voor tien jaar verandering zorgen. En: “Alleen radicalen hebben dit land veranderd.”

Haar eerste grote beleidsvoorstel zet in op zo’n ommezwaai. Ze stelt voor om het belastingtarief op alle persoonlijke inkomsten boven de 10 miljoen dollar op te trekken tot 70 à 80 procent. Met de opbrengst kunnen investeringen worden bekostigd in de vergroening van de economie, in het onderwijs en in de volksgezondheid, want “een systeem dat het mogelijk maakt dat er miljardairs zijn, terwijl in regio’s in Alabama mensen nog ringworm krijgen omdat ze geen toegang hebben tot publieke zorgverlening, is verkeerd”, zegt Ocasio-Cortez.

In The New York Times kreeg ze prompt steun van Nobelprijs-winnaar Paul Krugman. “Ocasio-Cortez zegt gewoon wat goede economen zeggen, zoals Nobelprijs-winnaar Peter Diamond, dé expert op het gebied van openbare financiën”, schreef hij. Het idee maakt sindsdien snel opgang.

Volgens een nationale enquête is nu 71 procent van de Democraten, 60 procent van de onafhankelijken en zelfs 45 procent van de Republikeinen voor de extra heffing gewonnen.

Op naar het Witte Huis?

Dé vraag die nu in D.C. over de tong gaat: leidt haar bestorming van de hemel al naar het Witte Huis? Democratische partijstrategen droomden er deze week in het tijdschrift Vanity Fair al luidop over. Te vroeg, weliswaar. Ocasio-Cortez is volgens de wet nog te jong voor ‘2020’. Zowel de presidentskandidaat als zijn running mate moeten minstens 35 jaar zijn.

Zonder uitschuivers – ze moet net zoals president Trump soms oppassen om niet te snel te tweeten – lijkt ze wel al zeker van een sleutelrol als linkse spelverdeler in de komende verkiezingscampagne voor het presidentschap.

Met de senatoren Kamala Harris, Elizabeth Warren, Kirsten Gillibrand en Cory Booker telt de partij al enkele sterke presidentskandidaten, die Ocasio-Cortez’ présence en progressieve achterban goed kunnen gebruiken in de de Democratische voorverkiezingen, die keihard beloven te worden. Ze moeten er dan wel haar kritiek op de interne keuken bij nemen. “Ik denk dat de Democratische partij niet moedig genoeg is”, zei ze eerder. “Als wij niet voor mensen opkomen, komen zij niet voor ons op.”

Bij de Republikeinen dringt ook al het besef door dat Ocasio-Cortez als latina, millennial én digitale duizendpoot op sociale media, zich heel scherp in de markt zal kunnen zetten tegenover hun eigen partij, die het imago met zich meedraagt van een verzameling conservatieve oude, blanke, mannen. Ook voor president Trump kan ze uitgroeien tot een te duchten tegenstander, en dat niet alleen door haar tweets. Ocasio-Cortez mag immers ook zetelen in de Huis-commissie die audits kan doen naar zijn financiële huishouding. Het is dan ook geen toeval dat de conservatieve nieuwszender Fox en trollen op sociale media haar de klok rond onder vuur zijn gaan nemen, onder meer door een nepnaaktfoto te verspreiden en te proberen haar belachelijk te maken met een filmpje waarin ze als studente gekke dansjes doet.

Ocasio-Cortez sloeg terug op haar manier, met een video op haar Instagram-account waarin ze opnieuw danst, voor haar kantoor in het Huis. “Als Republikeinen denken dat vrouwen die op de universiteit dansen schandalig zijn,” zei ze, “wacht dan maar tot ze dansende vrouwen in het Congres ontdekken.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234