Dinsdag 29/11/2022

NieuwsJustitie

Tot honderden minderjarige Afghaanse jongens in Belgische prostitutie gedwongen: gelokt via TikTok

Asielzoekers schuiven aan in Brussel om zich te registreren.  Beeld ANP / EPA
Asielzoekers schuiven aan in Brussel om zich te registreren.Beeld ANP / EPA

Minderjarige Afghaanse jongens belanden in België in de prostitutie om van hun smokkelschuld af te komen. Deze zomer werden er vijf Afghaanse mannen opgepakt die verdacht worden van mensensmokkel in België. Het dossier is omvangrijk. Het gaat om tientallen tot honderden slachtoffers die via illegale activiteiten hun schulden proberen in te lossen.

Ans Boersma

Het onderzoek naar de Afghaanse criminele organisatie werd eind vorig jaar opgestart. De Federale Gerechtelijke Politie heeft een dossier geopend over een Afghaans netwerk van prostitutie van minderjarige jongens, jongens tussen de 13 en 18 jaar. Dit dossier is inmiddels overgedragen aan het Antwerpse parket.

“Ja, prostitutie is onderdeel van dit onderzoek, waarin deze slachtoffers van mensenhandel inderdaad mogelijk ook seksueel misbruikt zijn. Hier zijn minderjarige jongens bij betrokken. Het gaat om tientallen tot honderden slachtoffers. Het is een omvangrijk dossier, en een bijzonder dossier. Op dit moment loopt het gerechtelijk onderzoek nog”, bevestigt woordvoerder Kristof Aerts.

Vijf Afghaanse mannen zijn voorgeleid en aangehouden. Uit eerder bericht van het parket bleek dat dit onder andere gaat om de handel en verkoop van verdovende middelen. Prostitutie van minderjarige jongens in België is een alarmerend ander onderdeel van het onderzoek.

Rekruteren via TikTok

TikTok is de belangrijkste tool waarmee verdachten, slachtoffers en ook de leidinggevende figuren met elkaar communiceerden, zo bleek. Het smokkelnetwerk gebruikte TikTok ook buiten de landsgrenzen. Er wordt gecommuniceerd met mensen in België, Turkije, Frankrijk en Duitsland. Dat criminelen TikTok gebruiken is vrij nieuw. “Maar het is onvermijdelijk dat sociale media ook worden ingezet op dit niveau”, zegt Aerts.

Sociale media zijn ontmoetingsplaatsen voor het organiseren en wederzijds faciliteren van mensenhandel en mensensmokkel. Vooral minderjarigen zijn volgens Myria, het Federaal Migratiecentrum, kwetsbare prooien op sociale media: ze geven zich sneller bloot, en criminelen misbruiken de informatie die ze vinden om in het hoofd van hun slachtoffer te kruipen.

Stef Janssens, expert mensensmokkel van Myria, herkent de problematiek van misbruik van minderjarige Afghaanse jongens. Myria besteedde er aandacht aan in zijn jaarverslag Mensenhandel en mensensmokkel 2018. “Je ziet dat smokkelaars online jongetjes van 12, 13 jaar selecteren op basis van fysieke kernmerken. In een Afghaans smokkeldossier, waar wij naar verwijzen in onze rapportage van 2018, regelde de smokkelleider via Skype een gratis smokkelreis voor een minderjarige naar Frankrijk waarbij de jongen achteraf in natura moest afbetalen.”

Speelkindje

Dat minderjarige Afghaanse jongens kwetsbaar zijn voor seksueel misbruik, heeft volgens Janssens ook een culturele lading. “In de Afghaanse samenleving is er een andere benadering ten aanzien van seksualiteit tegenover minderjarige jongens.” Het is gerelateerd aan het lokale gebruik bacha bazi (speelkindje, red), waarbij jongens een seksueel object zijn. Verkrachting van jonge jongens wordt in Afghanistan als sociaal acceptabeler beschouwd dan verkrachting van meisjes, blijkt uit de rapportage van Myria.

Bacha bazi heeft ervoor gezorgd dat deze vorm van misbruik is genormaliseerd, zegt Janssens. Daardoor zijn Afghaanse minderjarige jongens vatbaarder voor kinderprostitutie, en is seksuele uitbuiting bij Afghaanse smokkelaars veel meer aanwezig dan bij voorbeeld bij Koerdische of Syrische smokkelaars. “Afghaanse minderjarigen zijn vaak volledig afhankelijk van hun smokkelaar, wat hen kwetsbaar maakt.”

Het onderwerp ligt gevoelig, blijkt na rondvraag in de Afghaanse gemeenschap in België. Zoals de Antwerpse Ramin verwoordt: “Ik acht de kans klein dat er minderjarigen zijn die hierover in gesprek willen gaan. Ik heb me in het verleden wel uitgesproken over mijn reis naar België en het contact met mensensmokkelaars, maar was hier een uitzondering in. Er wordt niet over gepraat, ook niet onderling.”

‘Veel wantrouwen en schaamte’

Advocaat Benoit Dhondt, gespecialiseerd in asiel- en vluchtelingenrecht, herkent het geschetste beeld over de doelgroep. Zijn kantoor behandelt veel dossiers van minderjarige vluchtelingen, van wie 80 procent Afghaanse minderjarigen zijn. “Uit onderzoek blijkt dat er hoog risico is op seksueel misbruik voor niet-begeleide minderjarigen, maar ook dat het volledig taboe is bij deze doelgroep. Het ligt cultureel heel gevoelig. Er is veel schaamte, maar vooral ook angst.”

Mensen, ook Afghaanse minderjarigen, die in België aankomen en niet over voldoende financiële middelen beschikken om hun smokkelschuld af te betalen, worden gedwongen om via illegale activiteiten hun smokkelschulden af te lossen. Dhondt hekelt het narratief dat rondom de smokkelindustrie hangt. “De redenering is altijd: als iemand tienduizend dollar kan betalen voor de reis, betekent het dat de familie rijk is. Nee, zeg ik dan, dat betekent dat de familie schulden heeft.”

Dhondt kan over minderjarigen in de prostitutie ‘weinig tot niets’ zeggen. “We krijgen voor het eerst signalen, voordien zo goed als nooit. Er is veel wantrouwen bij mijn cliënten, het duurt jaren voor mensen ons in vertrouwen nemen.” De advocaat vindt dit niet verwonderlijk gezien de ervaring van de groep met autoriteiten, en de gevaarlijke reis die jonge Afghanen achter de rug hebben voordat ze in België geraken.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234