Vrijdag 18/09/2020

Tot hij het fysiek bijna niet meer aankon

el lebrijano in desingel HHHII

Flamenco

Antwerpen

Van onze medewerker

André Fonteyne

We waren benieuwd de blonde zigeuner met de blauwe ogen nog eens terug te zien na zoveel jaren afwezigheid. Het blond is vergrijsd en de man verzwaard, maar de ogen en de stem zijn dezelfde gebleven. Een stem als een klok, die de teksten met autoriteit in de zaal slingert, zonder die intieme momenten die andere cantaores in hun zang inlassen. Juan El Lebrijano schreeuwt het uit. In de blues zou je spreken van een shouter, Lebrijano is een echte flamenco-shouter. Alles in dienst van de expressiviteit.

De man zou een overtuigende redenaar of assisenpleiter geweest zijn. Trouwens, hij pleit graag: hij klaagt nog altijd de vervolgingen van eeuwen geleden aan, vooral in zijn cante de galeras, een genre waar hij de auteur van is. Inhoud: de pijn van de dwangarbeid op de koninklijke galeien, "veroordeeld wegens het gitano-zijn", en de knagende vrees dat zijn kinderen opgroeien om als galeislaven te eindigen. Een echte nieuwe cante, met een origineel ritme, geïnspireerd op het ritme van de roeiers, maar die nooit de doorbraak vond die hij er zelf van verwachtte. Flamenco of niet, tekst en muziek treffen doel, en de zang is voortreffelijk. De 'moderne' kant van de vedette was voorts vertegenwoordigd door de melodische wijzigingen die hij aanbracht aan de cantiñas en door een niet zo geslaagd lied, 'En el soto', op een gedicht van Lorca, dat meer bij opera dan bij flamenco aanleunde.

Maar de roots van El Lebrijano reiken diep, tot in de veertiende eeuw, waar hij een romance (verhalend gedicht) vandaan haalde, die naar hij zei van Moorse oorsprong was. Flamenco door zijn ritmische ondergrond, op het metrum van de bulería. En dat hij uit een familie stamt waar de flamencozang dagelijkse kost was, daar bracht hij hulde aan door het kiezen van traditionele cantes, typische zigeunergenres als de siguiriyas, tientos en soleares. Hij gaf zich volledig, zo volledig dat hij op zeker ogenblik de indruk gaf het fysiek niet meer aan te kunnen. Dat was tijdens prachtige soleares, voor ons misschien het hoogtepunt van de avond, een staalkaart van stijlen. Opvallend daarbij was ook het grote ritmische meesterschap van Lebrijano, die een soort groove installeerde waar je je zalig bij voelde.

Was het niet van de gitarist, die hier en daar dat tempo wijzigde. Die gitarist was niet de aangekondigde begeleider Pedro Peña (65), maar een knaap van 35 jaar: gitarist Pedro Peña is de zoon van gitaarmeester Pedro Peña. Gitano's geven hun eerste zoon altijd hun eigen voornaam mee. Was het een last minute vervanging, vroegen we hem achteraf. Neen, want vader Peña besliste in december al van alle tournees af te zien, en zoon Pedro is al langer de vaste begeleider van El Lebrijano, zijn oom. Zoon Pedro klinkt 'moderner' dan zijn vader, heeft naar Paco de Lucía en andere hedendaagse gitaristen geluisterd en lijkt op zekere momenten virtuozer en op andere technisch minder. Wel heeft hij soms een mooie keuze aan donkere akkoorden om cantes in te leiden, zo in de siguiriyas en in het begin van zijn eerste solo, een taranto die in bulerías uitliep.

El Lebrijano verzoende conservatieven en progressievelingen. En de zaal ging luid akkoord met zijn uitgesproken wens: dat deSingel nog zulke flamencoreeksen mag organiseren.

WIE Flamencozanger Juan El Lebrijano WAAR EN WANNEER Antwerpen, deSingel, 2 maart

Oud en nieuw verzoend in slotakkoord flamencoreeks

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234