Zaterdag 22/01/2022

PostuumColin Powell

Tot de Irak-oorlog dacht iedereen dat de eerste zwarte president van de VS Colin Powell zou heten

Generaal Colin Powell in 1991.  Beeld AP
Generaal Colin Powell in 1991.Beeld AP

Colin Powell, een van de bekendste Amerikaanse politici, is op 84-jarige leeftijd overleden aan complicaties na een coronabesmetting. Zijn aandeel in de Irak-oorlog is niet uit de geschiedenis weg te denken.

Maral Noshad Sharifi

Toen Barack Obama nog gewoon docent was, dacht iedereen dat de eerste zwarte Amerikaanse president Colin Powell zou heten. Een leven lang stond hij aan de wieg van talloze historische gebeurtenissen. De gisteren op 84-jarige leeftijd overleden Colin Powell was de eerste Nationale Veiligheidsadviseur, de eerste minister van Buitenlandse Zaken én de hoogste militaire leider van Afro-Amerikaanse komaf. Maar hoe langer Powell proefde van de macht, hoe meer fouten hij maakte.

Het was uiteindelijk de Irak-oorlog die zijn kansen op een presidentschap verwoestte. De oorlog, vaak als zinloos bestempeld, had desastreuze gevolgen voor de verhoudingen in het Midden-Oosten, leidde tot honderdduizenden voornamelijk Iraakse doden en veranderde het buitenlandbeleid van de Verenigde Staten voorgoed. Powells aandeel daarin is niet uit de geschiedenis weg te denken.

De familie van Powell liet weten dat hij is overleden aan de gevolgen van Covid-19. Hij was gevaccineerd tegen het coronavirus, liep het desondanks op en overleed aan de complicaties. Mogelijk had hij een kwetsbaar immuunsysteem als gevolg van bloedkanker.

Jamaicaans gezin

Powell wordt in 1937 geboren in een Jamaicaans gezin in Harlem, New York City. Hij studeert geologie, naar eigen zeggen ‘middelmatig’, en volgt een militair programma voor universitaire studenten. Op zijn 21ste wordt hij naar Vietnam gestuurd als tweede luitenant van het Amerikaanse leger. Hij keert terug voor een tweede missie. Bij een helikoptercrash aan de grens met Laos raakt hij gewond. Toch zou hij ook nog worden uitgezonden naar West-Duitsland en Zuid-Korea. Hij dient het Amerikaanse leger 35 jaar lang.

Powell met toenmalig president Ronald Reagan in 1988. Hij was toen Nationaal Veiligheidsadviseur.  Beeld AP
Powell met toenmalig president Ronald Reagan in 1988. Hij was toen Nationaal Veiligheidsadviseur.Beeld AP

Powell bouwt als militair een uitstekende reputatie op bij de politieke klasse. Hij is loyaal en geeft strategisch advies zonder zijn ‘hogergestelden’ precies te vertellen wat ze moeten doen. In 1991, wanneer de VS Irak binnenvallen tijdens de Eerste Golfoorlog, is hij de hoogste militaire leider. Met een grote troepenmacht weten de Amerikanen het Iraakse leger uit Koeweit te verjagen. Een voorbeeld van de zogenaamde Powell-doctrine: iedere operatie moet met een duidelijk doel, de steun van het volk én met een overweldigende troepenmacht worden uitgevoerd. Kort maar krachtig dus.

Regering-Bush

“Generaal Powell is een Amerikaanse held, een Amerikaans voorbeeld en een geweldig Amerikaans verhaal”, zegt oud-president George W. Bush eind 2000, als hij zijn keuze voor Colin Powell als minister van Buitenlandse Zaken aankondigt. “Het is een bijzondere dag als een jongen uit de South Bronx een functie opvolgt die als eerste werd vervuld door Thomas Jefferson.”

Aan dat geweldige Amerikaanse verhaal komt op 5 februari 2003 een pijnlijk einde tijdens een van de meest historische vergaderingen van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties. Colin Powell zwaait daar die dag met een buisje talkpoeder dat hij tussen wijsvinger en duim houdt, om het publiek ervan te overtuigen dat een oorlog met Irak gerechtvaardigd is. Zijn toespraak duurt meer dan zeventig minuten.

“Saddam Hoessein en zijn regime zullen niet stoppen totdat iets hem stopt”, zegt hij. Powell meent bewijs te hebben dat Irak over massavernietigingswapens beschikt, maar die zijn nooit gevonden. Uiteindelijk blijft de achteraf foutieve informatie in de meeste geheugens gegrift. Een smet waar hij nooit meer vanaf komt.

Waarschuwingen

Na die dag wordt duidelijk dat Powell zijn collega’s in de regering, onder wie president Bush, net waarschuwde voor de monumentale problemen die konden ontstaan bij het binnenvallen en bezetten van Irak. “You break it, you own it”, zou hij tegen de president hebben gezegd. Toch stemt Powell ermee in om internationale steun te krijgen voor de oorlog.

Tijdens een interview twee jaar later, in 2005, zegt hij dat er mensen waren “in de inlichtingengemeenschap” die wisten dat sommige bronnen die hij die dag presenteerde niet juist waren, maar dat niet met hem hadden gedeeld. “Dat maakte me kapot.” Hij blijft achter de inval staan. “En er zijn sommigen die zeggen: ‘Nu, je had het niet moeten steunen, je had ontslag moeten nemen.’ Maar ik ben blij dat Saddam Hoessein er niet meer is.”

Minister van Buitenlandse Zaken Powell krijgt een aai van Nationaal Veiligheidsadviseur Condoleezza Rice in de Oval Office (2002).  Beeld AP
Minister van Buitenlandse Zaken Powell krijgt een aai van Nationaal Veiligheidsadviseur Condoleezza Rice in de Oval Office (2002).Beeld AP

Terwijl de Republikeinse Partij de laatste jaren verder naar rechts verschuift, wordt Colin Powell steeds linkser en raakt hij almaar meer geïsoleerd binnen zijn partij. Zonder zijn lidmaatschap op te zeggen steunt hij de Democraat Barack Obama bij de presidentsverkiezingen van 2008, wat de jonge kandidaat een enorme boost geeft. Powell is nu eenmaal een van de meest prominente en gerespecteerde zwarte Amerikanen.

Veel Republikeinen zijn gefrustreerd over zijn steunbetuiging aan Obama, vooral omdat tegenkandidaat John McCain een goede vriend is van Powell. Zijn antwoord daarop: “Ik denk dat het tijd is voor een generatieverandering.”

In 2020 schaarde hij zich ook achter Joe Biden, als tegenkandidaat van zittend Republikeins president Donald Trump. Biden laat weten Powell “voor altijd dankbaar te zijn voor steun voor mijn presidentskandidatuur en onze gezamenlijke strijd om de ziel van onze natie”. Hij noemt hem “een patriot van onovertroffen eer en waardigheid”. “Hij blijft in onze herinnering als een van de grootste Amerikanen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234