Zondag 20/10/2019

film

Tot de dood hen scheidt

Beeld Victoria Will

Met zijn zopas aangekondigde verfilming van The Devil in the White City werkt regisseur Martin Scorsese voor de zesde keer samen met acteur Leonardo DiCaprio. Regisseur-acteurtandems zijn ongeveer zo oud als de filmindustrie zelf. Wat maakt die band zo onbreekbaar?

Regisseur Martin Scorsese kan het blijkbaar niet meer zonder zijn poulain Leonardo DiCaprio, die de afgelopen dertien jaar al bijna ononderbroken - op het Parijse sprookje Hugo na - de hoofdrol van zijn grote speelfilms kreeg. Het resulteerde ondertussen al in vijf samenwerkingen: beginnend bij historisch drama Gangs of New York (2002), om verder te gaan met de Howard Hughes-biopic The Aviator (2004), gangstertragedie The Departed (2006), huiverthriller Shutter Island (2010), en ten slotte voorlopig te eindigen bij hebzuchtparabel The Wolf of Wall Street (2013).

Binnenkort wordt er een zesde film aangeschoven bij dat rijtje: een verfilming van The Devil In The White City, een misdaadroman van Erik Larson, waarin DiCaprio een seriemoordenaar uit het Chicago van de late negentiende eeuw zal spelen.

Wat hebben die twee toch met elkaar? "We delen het begrip dat we hetzelfde ding aan het doen zijn", vatte DiCaprio het twee jaar geleden samen in een interview met het Amerikaanse blad The Hollywood Reporter. "Doorheen de jaren zijn we elkaar gaan vertrouwen, en weten we dat we niets doen voor ons eigen belang: het gaat erom de beste, origineelste film te maken die we kunnen."

Die wederzijdse vertrouwensband tussen een regisseur en 'zijn' topacteur is ongeveer even oud als de filmindustrie, en het fenomeen overschrijdt ook geografische grenzen. Het is het meest aanwezig in Hollywood (zie kader), maar evengoed zien we gelijkaardige tandems in Italië (Federico Fellini en Marcello Mastroiani), Japan (Akira Kurosawa en Toshiro Mifune) en Zweden (Ingmar Bergman en Max Von Sydow).

Filmregisseurs hebben bijzonder vaak hun favoriet onder de acteurs, omdat dat in de eerste plaats het werk wat makkelijker maakt: ze kennen elkaars methodes en routines. "Je hebt niet te veel woorden nodig om elkaar dingen uit te leggen", vertelde Jude Law enkele jaren geleden over zijn samenwerking met de Britse regisseur Anthony Minghella, met wie hij in Breaking and Entering (2006) voor de derde keer samenwerkte.

Intense improvisatie

Maar vaak gaat het ook dieper. Om artistieke waarden die de regisseur en de acteur met elkaar delen. Dat was in ieder geval de basis van de samenwerking tussen Scorsese en diens vorige maatje, Robert De Niro: de twee maakten uiteindelijk negen films samen, waaronder klassiekers als Taxi Driver, Raging Bull en Goodfellas, omdat ze allebei tuk waren op improvisatie, hielden van heel intense scènes en elkaar aanporden om diep tot de duistere kant van de mannelijke psyche door te dringen.

Vaak geeft de regisseur de acteur ook kansen die hij bij andere cineasten niet krijgt: James Stewart mocht bij Alfred Hitchcock bijvoorbeeld eens wat anders spelen dan de goedzak, wat resulteerde in Rear Window en Vertigo. Of de acteur kijkt gewoon op naar de regisseur. "Iedere keer dat ik met hem samenwerk, word ik verrast. Hij laat zichzelf toe om dieper te gaan en denkt niet altijd dat hij het antwoord weet", typeerde wijlen Philip Seymour Hoffman regisseur P.T. Anderson enkele jaren geleden in The New York Times.

Regisseurs smeedden in het verleden ook tandems met actrices, maar dat ging vaak nog een eindje verder: bij een regisseur-actricetweespan wordt de term 'muze' vaak bovengehaald. Soms neigt het zelfs naar obsessie. Woody Allen versleet op die manier bijvoorbeeld 'vaste' actrices als Diane Keaton, Mia Farrow en Scarlett Johansson, in een relatie die vaak veel weg had van een - al dan niet geconsumeerde - verliefdheid. "Ik zie de vrouwen in mijn films allemaal door een roze bril", noemde Allen het enkele jaren geleden. Alfred Hitchcock werd zelfs zo geobsedeerd door zijn vaste actrices Kim Novak, Tippi Hedren en Grace Kelly dat hij ze op en naast de set terroriseerde. "Het was geen liefde", noemde Hedren het enkele jaren geleden. "Als je van iemand houdt, behandel je die persoon goed."

Ook DiCaprio wordt vaak de 'muze' van Scorsese genoemd, maar dan om een andere reden: de twee zijn zo naar elkaar toe gegroeid vanuit hun leerling-mentorrelatie, dat ze ook de dieper liggende dingen op de set op dezelfde manier zien. Kortom: ze inspireren elkaar. "Ik ben dertig jaar ouder, maar hij benadert emotionele onderwerpen op dezelfde manier en denkt over het leven zoals ik dat doe", zei Scorsese.

Een andere succesvolle tandem: Johnny Depp en Tim Burton Beeld AP

Ook deze sterren zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden

George Clooney en Steven Soderbergh

Philip Seymour Hoffman en Paul Thomas Anderson

Humphrey Bogart en John Huston

Johnny Depp en Tim Burton

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234