Woensdag 25/11/2020

Update

Topman voedselagentschap weert zich: "Veel geruchten in de pers kloppen niet"

FAVV-directeur Herman Diricks weerde zich als een duivel in een wijwatervat.Beeld BELGA

Minister van Landbouw Denis Ducarme (MR) start een audit van het voedselagentschap FAVV. Hij heeft al "te veel tekortkomingen opgemerkt". Topman Herman Diricks mag – vooralsnog – blijven.

Een voedselschandaal. Sinds de dioxinecrisis in 1999 de politieke orde liet wankelen, doet het altijd wat met de Wetstraat. Dat bleek vanmiddag opnieuw tijdens een spoedzitting in het parlement over het schandaal rond het slachthuis van de vleesgroep Verbist in Bastenaken. De hele commissiezaal zat stampvol met parlementsleden, de ministers Denis Ducarme (Landbouw - MR), Maggie De Block (Volksgezondheid - Open Vld) en Kris Peeters (Consumenten - CD&V), journalisten en uiteraard ook Herman Diricks, de belaagde baas van het voedselagentschap.

Nog voor de zitting wist Diricks waar hij aan toe was. Ducarme liet dit weekend al weten dat er een periode voor en na dit vleesschandaal zou zijn. "We moeten ingrijpen." En gisteren eiste oppositiepartij sp.a zijn ontslag. De partij verweet Diricks dat hij niet leert uit zijn fouten. Concreet: vorige zomer maakte Diricks er al een boeltje van tijdens de eierencrisis. Zijn voedselagentschap had toen dagen en zelfs weken nodig om een sluitende uitleg te geven over de aanwezigheid van het giftige antiluizenmiddel fipronil in duizenden eieren.

Ook in deze zaak lijkt het voedselagentschap te lang achter de feiten aan te hinken. Ducarme liet er daarom geen twijfel over bestaan: dit moet anders, de inspecties moeten scherper. Het kan volgens hem niet dat de voedselwaakhond deze "maffiose praktijken", die misschien al jaren lopen, niet heeft opgemerkt. Zeker omdat hier in 2016 al een tip over binnenkwam vanuit Kosovo.

"Sinds mijn aantreden als minister (in juli 2017, JVH) heb ik al te veel tekortkomingen vastgesteld. Daarom start ik nu met een doorlichting van het voedselagentschap", zei Ducarme. "Het moet straks beter. Want hoe kon het voedselagentschap dit niet ontdekken?" De liberale minister wil van het agentschap nu eerstdaags alle rapporten krijgen van inspecties die zijn uitgevoerd sinds 2001.

Zwart op wit

Diricks verdedigde zich als een duivel in een wijwatervat. Hij bracht een uitgebreide powerpoint mee naar het parlement, met daarin een reeks cijfers en statistieken. De boodschap die daaruit moest spreken: het voedselagentschap doet vandaag al het mogelijke om frauduleuze praktijken op te sporen.

In slachthuizen zijn volgens Diricks vier inspecties per jaar. "We hebben vijftien controleurs voor 140 slachthuizen." Bij het bewuste slachthuis van Verbist in Bastenaken zouden de laatste jaren wel meer inspecties hebben plaatsgevonden: in 2016 twaalf en in 2017 acht. "We hebben de inspecties uitgevoerd volgens de frequenties die vastgelegd worden in de wet. We hebben daarbij geen fouten vastgesteld. Bij bijkomende audits van andere instanties en klanten gebeurde dat evenmin."

"Veel geruchten die de ronde doen in de pers kloppen niet", probeerde Diricks tegen te werpen. "Zo focussen we niet alleen op de voedseldistributie: we komen ook vaak in de slachthuizen. We kondigen onze bezoeken ook niet aan. En er is nooit een klacht van binnen het bedrijf geweest. Blijkbaar zijn die er nu wel, maar wij kregen die nooit binnen. We kunnen dit allemaal zwart op wit bewijzen."

En wat dan met die gouden tip vanuit Kosovo? Hoe kon die achttien maanden blijven liggen? Volgens Diricks heeft die tip niets te maken met de wantoestanden die nu zijn vastgesteld bij Verbist. "Toen ging het over het vervalsen van etiketten. Dat was economische fraude zonder een direct gevolg voor de volksgezondheid. Nu, bij onze huiszoeking begin deze maand, hebben we iets anders vastgesteld: dat stukken vlees die niet bestemd zijn voor consumptie toch in gehakt zijn beland. Dan is er wel een risico en hebben we ingegrepen."

Minister van Landbouw Denis Ducarme (MR) en Herman Diricks (r.), topman van het voedselagentschap.Beeld BELGA

Ministers De Block en Peeters hielden zich intussen op de achtergrond. De Block deed uit de doeken dat het vleesschandaal geen impact heeft op de volksgezondheid – "al blijven we waakzaam". Peeters verduidelijkte dat het slachthuis Verbist geen aanspraak kan maken op het systeem van tijdelijke werkloosheid. "De werkgever is zelf verantwoordelijk voor de problemen en moet dus zelf de lonen van zijn personeel blijven uitbetalen." Peeters voegde toe dat er ook een onderzoek is geopend rond mogelijke sociale fraude in het slachthuis.

Kwaad, echt kwaad

De oppositie was niet overtuigd door de uitleg van Diricks. De scherpste tussenkomst kwam van Jean-Marc Nollet (Ecolo): "Ik ben kwaad, echt kwaad. Dit zijn maffiose praktijken. Hoe hebben we die jaren niet kunnen opmerken? Dat is totaal onaanvaardbaar. Ik denk dat het voedselagentschap zich verbergt achter het geheim van het gerechtelijk onderzoek. De consumenten hadden ingelicht moeten worden over dit onderzoek na de tip vanuit Kosovo. Als je in 2016 fraude met etiketten opmerkt, kan je niet verder gaan met routine-inspecties."

Vooraan in de zaal schudde Diricks het hoofd. Hij bleef erbij: als je geen harde bewijzen hebt dat de volksgezondheid in gevaar is, moet je als waakhond niet op de rode alarmknop drukken. Vraag is of je zo – per definitie – niet altijd net te laat komt. 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234