Vrijdag 15/11/2019

Maffia

Topman gerechtelijke politie luidt alarmbel: door focus op terreur kon maffia zijn gang gaan

Beeld Tim Van der Zeypen

“De maffia en andere criminele organisaties hebben jaren haast vrij spel gekregen omdat we zo fel gefocust waren op de terreur­dreiging”, trekt gerechtelijk directeur van de Bergense FGP François Farcy aan de alarmbel. “Omdat de aandacht verslapte, weten we vandaag ook een pak minder over hun samenstelling en activiteiten”, bevestigen criminologen.

“Criminele organisaties en de maffia voelen zich in België als een kind in een speelgoedwinkel vlak voor Sinterklaas. Alles ligt voor het grijpen: geld, luxewagens, uitgebreide communicatiemiddelen, poepchique optrekjes en als kers op de taart is er de haven van Antwerpen, langswaar de drugs binnenstromen.” Die harde analyse maakt François Farcy, het hoofd van de federale gerechtelijke politie (FGP) van Bergen die zich specialiseert in maffiaclans, georganiseerde misdaad en rondtrekkende bendes, in de Sudpresse-kranten.

Volgens de politietopman kon het misdaadmilieu de afgelopen jaren volop bloeien dankzij onze uitstekende ligging centraal in Europa en door de grote aandacht van de gerechtelijke politiediensten voor de terreurdreiging. “Onze onderbemande diensten werden mee ingezet op terreur, waardoor de Italiaanse, Albanese en Marokkaanse maffia hun activiteiten makkelijk fors konden uitbreiden”, klinkt het. “Nu gaan we opnieuw de strijd aan, want de maffia en de georganiseerde misdaad maken meer slachtoffers dan terrorisme. Niet door hun afrekeningen, maar door de drugshandel die de grote clans in handen hebben.”

Experts begrijpen de noodkreet. “Zo’n maffiaclan of georganiseerde bende volledig in kaart brengen kost heel wat mensen en middelen, omdat je vaak verschillende dossiers moet bundelen om alle verbindingen duidelijk te zien”, vertelt professor Tom Vander Beken (UGent). “Als die tijd en mensen er niet zijn, krijg je blinde vlekken en die zijn er momenteel zeker”, stelt zijn collega-criminoloog Jelle Janssens. “De centrale directie rond georganiseerde misdaad telt nog één expert wapenhandel en twee specialisten in motorbendes, twee steuntakken van dergelijke clans of misdaadbendes. Bovendien zijn er heel wat strategische analisten die informatie van de lokale politiezones bestuderen en verwerken verdwenen.”

Toch ziet Janssens ook ‘lichtpuntjes’. “De Limburgse gerechtelijke diensten hebben successen geboekt tegen de Ndrangheta (de machtigste maffiaclan wereldwijd red.) en tegen motorbendes”, klinkt het. “Daarnaast zijn het Kanaalplan in Brussel en het Stroomplan in Antwerpen – die uit het terreurtijdperk dateren – handige tools om zicht te krijgen op de activiteiten van bepaalde organisaties die zowel in de boven- als onderwereld opduiken.”

Partners in crime

Maar hoe groot zijn de maffia­clans in ons land? Niemand kan er de vinger op leggen. “Onder meer door het gebrek aan beeldvorming de laatste jaren”, vertelt maffia­expert Letizia Paoli, een Italiaanse prof criminologie aan de KU Leuven. “Bovendien zijn er eigenlijk slechts twee ‘echte’ clans. De Ndrangheta uit Calabrië en de Cosa Nostra uit Sicilië. Zij willen naast geldgewin ook lokaal-politieke macht in hun ‘Italiaans thuisgebied’ hebben. Bij overige clans zoals de Albanese of Marokkaanse ontbreekt dat laatste element.

“In België is er ook geen gestructureerde Albanese, Russische of Turkse maffia, maar eerder een verzameling van groepjes met dezelfde etnische en culturele achtergrond. Soms ontstaan er allianties binnen zo’n etnische groep, maar evengoed werken Italianen en Albanezen samen om één bepaalde transactie in drugs geregeld te krijgen. Of wordt een motorbende ingeschakeld om een bepaalde opdracht uit te voeren.”

De diverse clans doen ook aan ‘portfoliomanagement’. “Albanese groepen regelen vaak drugstransporten, de productie van drugs, maar hebben ook tegelijk een aandeel in de prostitutie en de mensenhandel langs de snelwegen”, klinkt het. “Zo ‘verzekeren’ ze hun inkomsten door op verschillende fronten tegelijk te werken. Die spreiding en wisselende samenwerkingen maakt de strijd nu zo complex. Bovendien proberen de meeste clans meer dan ooit low profile te blijven, zelfs de Albanezen of Tsjetsenen die vroeger heel gewelddadig uit de hoek konden komen. Door hun reputatie volstaan vaak dreigementen alleen al en niemand wil met bloedvergieten slapende honden wakker maken en zo hun hele operatie op het spel zetten.” 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234