Maandag 16/09/2019

Verenigde Naties

Top van VN-agentschap Palestina in opspraak

Een hulpverlener zeult met goederen van de UNRWA. De organisatie telt ruim 30.000 personeelsleden, merendeels Palestijnen, van wie ongeveer een derde in Gaza werkt. Beeld AFP

Heeft de UNRWA zijn beste tijd gehad? Het onluisterende rapport over het VN-agentschap voor Palestijnse vluchtelingen dat is uitgelekt, roept de vraag op of de organisatie nog te redden is.

De Arabische tv-zender Al Jazeera wist de hand te leggen op een vernietigend rapport over de top van UNRWA (United Nations Relief and Work Agency). Volgens het interne VN-document hebben leidinggevenden zich schuldig gemaakt aan seksueel wangedrag, vriendjespolitiek, intimidatie en andere vormen van machtsmisbruik.

Vooral de Zwitserse topman Pierre Krähenbühl en een handjevol vertrouwelingen liggen onder vuur. Krähenbuhl wordt er onder meer van beschuldigd dat hij een relatie aanknoopte met een ondergeschikte, waardoor er een “giftige” sfeer ontstond op de werkvloer die leidde tot een “exodus” van medewerkers.

Zelfs trouwe donoren van de UNRWA zoals Nederland en Zwitserland staken, voorlopig, hun financiële bijdrage. VN-secretaris-generaal Antonio Guterres houdt de Zwitser, die de beschuldigingen verwerpt, vooralsnog de hand boven het hoofd.

Schaduwregering

Moet Krähenbühl uiteindelijk toch de aftocht blazen, na een onafhankelijk onderzoek, dan verliest de VN een belangrijke pleitbezorger van en fondsenwerver voor de Palestijnen. Zijn kwaliteiten kwamen goed van pas toen de regering-Trump in 2018 de geldkraan dichtdraaide en UNRWA in acute financiële nood bracht.

Als het aan de VS zou liggen, wordt de “hopeloos gebrekkige” organisatie opgeheven. Andere landen trekken die conclusie (nog) niet, maar de twijfel groeit. Is UNRWA onmisbaar of een obstakel voor vrede?

Een jaar na de stichting van de staat Israël besloot de Algemene Vergadering van de VN (AVVN) dat de organisatie zich moest ontfermen over zo'n 700.000 Palestijnen die verdreven waren of op de vlucht sloegen. De AVVN bepaalde dat ook hun nakomelingen recht hebben op hulp. Momenteel staan 5, 4 miljoen Palestijnen geregistreerd als vluchteling, verspreid over Libanon, Jordanië, Syrië, de door Israël bezette Westelijke Jordaanoever (inclusief oostelijk Jeruzalem) en de Gazastrook. In Gaza helpt de UNRWA een miljoen mensen - de helft van de bevolking - aan voedsel en water. Daarnaast biedt de organisatie onderwijs en medische hulp.

UNRWA heeft zich niet alleen ontpopt als een soort schaduwregering, maar fungeert ook als banenmachine. In het Midden-Oosten telt de organisatie ruim 30.000 personeelsleden, merendeels Palestijnen, van wie ongeveer een derde in Gaza werkt.

Of is UNRWA juist een obstakel voor vrede? De organisatie belichaamt ‘het recht op terugkeer’ van vluchtelingen waaraan Palestijnse leiders tot op vandaag vasthouden. Tienduizenden inwoners van Gaza demonstreerden het afgelopen jaar wekelijks aan de Israëlische grens, de zogeheten 'Mars voor de Terugkeer'. Meer dan 200 Palestijnen bekochten dat met de dood, met name door toedoen van Israëlische scherpschutters.

Naarmate het aantal geregistreerde vluchtelingen steeg, groeide in Israël de weerzin tegen UNRWA. Het toelaten van vluchtelingen zou het einde betekenen van de Joodse staat, zoals Israël zich onder premier Benjamin Netanyahu nadrukkelijk afficheert. Een van de redenen waarom de VS de handen aftrokken van UNRWA is de ‘erfelijke vluchtelingenstatus’, zoals hoge functionarissen dat noemden.

Ook Palestijnen trekken het bestaansrecht van de UNRWA soms in twijfel. Mensenrechtenactivist Bassem Eid, die opgroeide in een vluchtelingenkamp in Oost-Jeruzalem dat beheerd wordt door UNRWA, hekelde de privileges van de UNRWA-top (dure auto's, riante salarissen). Palestijnen worden 'gegijzeld' door UNRWA omdat ze van de organisatie afhankelijk zijn, stelde Eid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234