Vrijdag 20/09/2019

Interview

Tony Mary, ex-VRT-topman: ‘Een derde van de Vlaams Parlementsleden zou niet eens mijn schoenen mogen kuisen’

Tony Mary: ‘Het volk wíl geen splitsing van België. Dat is een louter politiek probleem: ezels die niet met elkaar willen praten.’

Tony Mary, de gewezen topman van de VRT, IBM en Belgacom maakt zich zorgen over de toekomst van zijn kinderen en kleinkinderen. ‘België zit zo diep in crisis dat de politici zelfs geen goesting meer hebben om eraan te beginnen.’

De Kleine Generaal was zijn bijnaam, maar Tony Mary heeft ook een hartelijke kant. Op de tram, glijdend door het historische centrum van Montpellier, steekt hij de loftrompet over hoe mooi, proper, veilig, autovrij en cultureel de stad is. “Er wordt hier bestuurd met een langetermijnvisie, exact wat in België op alle fronten ontbreekt.” In zijn smaakvol ingerichte appartement nestelt hij zich op zijn lommerrijke terras, met uitzicht op een bisschoppelijke tuin. Er is koffie, er zijn koekjes, roséchampagne, en vooral: een radde tong.

Waarom ondertekende u de open brief aan de Belgische politiek?

“Het was nodig dat een groep mensen met carrure eens deftig aan de boom schudde. Die ezels in Brussel, die geacht worden ons te leiden, moeten beseffen dat het tijd is om te stoppen met zeveren. Het land gaat erop achteruit. Vroeger bestuurde men nog bij consensus – volgens mijn definitie: een akkoord waarbij iedereen wint. Tegenwoordig zijn het allemaal compromissen: akkoorden waarbij iedereen verlíést.

“De miserie is begonnen met de eerste staatshervorming. Als je in een bedrijf een fout maakt, moet je die corrigeren, anders stapel je er een tweede fout op. Zo is het Belgische systeem een amalgaam van fouten geworden. Niemand weet nog waar we naartoe gaan.”

De brief pleit voor een drastische vereenvoudiging van de belastingen, met een vlaktaks van 20 procent, waardoor alle inkomsten uit werk, kapitaal en ondernemingen tegen hetzelfde tarief worden belast. Fiscalisten noemen dat onrealistisch én hypocriet, omdat de bedrijven van sommige ondertekenaars veel minder betalen.

“Kleinzerig, hè? In plaats van die voorstellen ernstig te nemen, probeert men uit te leggen waarom het niet kan. Killing the willing heet dat. Als bedrijfsleider weet ik dat je zulke mensen best zo snel mogelijk buitengooit: hun negativisme is besmettelijk.

“Als jij morgen met een plan komt, moet ik me afvragen waaróm, en of we er iets mee kunnen. Als ik zeg: ‘Allee man, wat is dát nu voor een gedacht,’ dan ga jij gefrustreerd buiten en doe je geen stap te veel meer. Dat is het verhaal van België: iedereen ziet dat het niet marcheert, maar houdt zijn klep.”

Vergeef me de kleinzerigheid, maar vergroot zo’n vlaktaks de kloof tussen rijk en arm niet? Wie veel verdient, betaalt ook ‘maar’ 20 procent.

“Maar het huidige systeem is veel oneerlijker! Een konijnenkot, zo complex dat alleen rijken en grote bedrijven er hun weg in vinden. Ze huren dure fiscalisten in die zorgen dat ze zo weinig mogelijk belastingen betalen en zo veel mogelijk subsidies binnenhalen.

“Elke lobbygroep probeert via haar parlementairen bijkomende uitzonderingen en aftrekposten in het systeem te pompen. Schaf dat allemaal af, maak het simpel en transparant, en er zal meer geld binnenkomen. Salariswagens: weg ermee. Als je al die koterijen schrapt, kunnen de belastingen omlaag.”

De groenen waren de enigen die durfden te raken aan de bedrijfswagens. Ze werden weggehoond.

“Dat is het probleem van de huidige generatie politici: ze durven niets meer. Ik ben als baas bij de VRT vaak ondervraagd in het Vlaams Parlement: een derde van de mensen die daar zitten, zouden in een bedrijf zelfs mijn schoenen niet mogen kuisen.”

Denkt u nu aan uw kwelduivel Carl Decaluwé, de CD&V-parlementair die nu gouverneur van West-Vlaanderen is?

“Dat was een chagrijnige klootzak, maar hij had tenminste nog verstand. Nee, ik heb het over die brave schaapjes en volgers die worden uitverkoren omdat ze netjes in de pas lopen, met in hun zog een leger medewerkers dat wordt gerekruteerd onder vrienden en familieleden. En dat noemt zich dan volksvertegenwoordigers.”

Ziet u nog toppers in de politiek? Mensen die je de sleutels van de nv België in handen kunt geven?

(lange stilte) Erg, hè? Er is een technocratisch kabinet nodig, met oude rotten die zich vijf jaar lang niets aantrekken van partijpolitiek of parlement. Zet Louis Tobback, Herman Van Rompuy en Karel De Gucht maar aan het hoofd. Dat zijn moeilijke mensen met visie die elkaar zullen respecteren, en aangezien ze niet meer verkozen moeten worden, kunnen ze ervoor gaan. In tegenstelling tot Bart De Wever, die zich alleen nog afvraagt hoe hij Vlaams Belang moet afhouden.”

Zei u nu dat het parlement vijf jaar dicht moet?

“Wilfried Martens heeft toch ook met volmachten bestuurd en België zo uit de crisis geloodst? Toen Jean-Luc Dehaene ons in de eurozone sleurde, met zware besparingsmaatregelen, mochten de vakbonden zoveel betogen als ze wilden: hij gaf geen krimp. Vandaag durft niemand dat nog. De regering-Michel zou een historisch hervormingskabinet worden, maar na het eerste salvo kwamen de vakbonden op straat, en het was finito.

“Ik mis een sense of urgency. België zit in een diepe existentiële crisis, als gevolg van jarenlang wanbeheer. De infrastructuur is verouderd, de staatsschuld blijft gigantisch, en ondanks de hoge belastingdruk is het geld op. De politieke partijen hebben zelfs geen góésting meer om dat boeltje op te rapen. Ze laten het rotten, terwijl onze economie voor de grootste omwenteling staat sinds de uitvinding van de stoommachine. Digitalisering. Automatisering. Globalisering. Tegen 2030 heeft 70 procent geen job meer.”

Dat scenario is toch al tegengesproken door verschillende studies? Er zullen massa’s jobs bijkomen die we nu nog niet kennen.

“Vooral slechtbetaalde jobs in de zorg en de horeca. Bevriende chirurgen zeggen mij: ‘Over vijf jaar hoef ik zelf niet meer te opereren, dan bestuur ik een machine.’

“Op Harvard University hebben ze een test gedaan met een ingewikkeld contract dat twintig fouten bevatte. Na enkele weken studiewerk hadden de topjuristen ze nog altijd niet gevonden, een computer flikte het binnen de 24 uur. Wat gaan we straks doen met al die dure advocatenkantoren? Dit is geen toekomstmuziek, de omwenteling is in volle gang.

“De globalisering is onze middenklasse aan het opbranden, net zoals in de VS is gebeurd. Onze autofabrieken zijn gesloten, onze vrachtwagenchauffeurs worden kapotgeconcurreerd door goedkope Bulgaren en Roemenen, we slagen er zelfs niet meer in om onze zorgverleners een deftig loon te betalen. De politici klaroenen wel: ‘200.000 nieuwe jobs!’ Maar dat zijn hamburger- en interimbaantjes.”

Hebben politici nog wel de macht om ingrijpende beslissingen te nemen?

“Dat is een probleem. Terwijl de georganiseerde misdaad en de multinationals op wereldschaal opereren, staren de natiestaten zich blind op hun eigen navel: de Amerikanen, de Engelsen, de Italianen, de Vlamingen… Zo gaan we de strijd niet winnen.

“Daarnaast wordt België gewurgd door de vakbonden en drukkingsgroepen. Ik ben eerder links: als kleinzoon van een keuterboer uit Neerpede heb ik alles te danken aan de democratisering van het onderwijs. Maar je moet wel met je tijd meegaan. De vakbonden verdedigen alleen verworven rechten. Die Marc Leemans van het ACV zouden ze in de gevangenis moeten gooien.”

Voor een linkse jongen deelt u stevige rechtse hoeken uit.

(wuift weg) Als voorzitter bij IPG, het grootste callcenter van België, moest ik een dienst naar Marokko verplaatsen omdat de vakbonden te moeilijk deden. De sector was hyperconcurrentieel en onze grootste klanten – de telecombedrijven – zeiden dat service het verschil zou maken. Ze wilden dat onze callcenters openbleven van 6 tot 22 uur, én in het weekend. In ruil eisten de vakbonden een verdubbeling van de lonen. De klant weigerde, waarop we het filiaal naar Marokko moesten verhuizen.

“De werkgeversorganisaties zijn trouwens in hetzelfde bedje ziek. Als baas van Unizo verzette Karel Van Eetvelt zich tegen het openhouden van winkels op zondag, omdat zijn leden ‘ook recht hebben op rust en een sociaal leven’. Proficiat! Zo is er over vijf jaar geen enkele winkel meer. In een land van tweeverdieners en éénoudergezinnen moet je de winkels toch niet om 18 uur sluiten, en op zondag? Steden die hun winkels ’s zondags openhouden, trekken bovendien massa’s citytrippers aan.”

Terug naar de politieke impasse. Hoe geraken we ooit nog aan een regering?

“Door te práten met elkaar. We zijn honderd dagen na de verkiezingen en het eerste echte gesprek moet nog plaatsvinden. Onder Dehaene wisten Vlamingen en Franstaligen nog van elkaar wat ze wilden, en zochten ze samen een uitweg. Als Di Rupo en De Wever elkaar zien, is het om te besluiten dat ze niets met elkaar te maken willen hebben.”

Siegfried Bracke zei vorige week: ‘Onder vier ogen geven alle politieke toppers toe dat het Belgische model onhoudbaar is.’

“Het volk wíl geen splitsing van België. Het is een louter politiek probleem: ezels die niet met elkaar willen praten. In de zakenwereld bestaan de taalgrenzen niet. Ik ken Kortrijkse ondernemers die liever een nieuw filiaal openen in Wallonië, omdat je in Vlaanderen toch niets meer gedaan krijgt. Als je bij de Waalse minister van Economie aanklopt om een project op te starten, krijg je een accountmanager die al het papierwerk regelt. In Vlaanderen moet je zelf de calvarietocht door de administratie afleggen, in de hoop dat je binnen de vijf jaar kunt starten.

“De voorbije vijftien jaar zijn er in Vlaanderen meer dan 20.000 ambtenaren bijgekomen, met een ongeziene regeldrift tot gevolg. Je kunt nergens meer bouwen zonder op een actiegroep te botsen. Het is toch absurd dat één mens de aanleg van een tramlijn kan tegenhouden? Ik geef u op een briefje: als zo’n egoïst hier in Frankrijk naar de rechter trekt, mag hij alle gerechtskosten betalen en krijgt hij er een bolwassing van de rechter bovenop. Hier bestaat nog zoiets als het algemeen belang. La République, la nation! In België gaat het alleen nog om ik, ik, ik. En onze politici hebben dat gecreëerd door de klagers en egoïsten naar de mond te praten.

“Vroeger luisterde ik alle dagen naar Voor de dag op Radio 1. Wel, ik kan dat niet meer hóren, die stoet van verongelijkten die allemaal komen uitleggen waar ze recht op hebben: een sociale woning, een job, een uitkering, winst van Anderlecht… En de journalisten vragen veel te weinig wie dat allemaal gaat betalen.

“Het Gelijkekansencentrum van Paula D’Hondt heeft in de jaren 90 fantastisch werk verricht. Vandaag is dat een klaagmuur voor kleinzerige moslims. Meer dan 60 procent van de zaken gaat over islamieten, en als je de top van Unia ziet, begrijp je dat meteen. Om de diversiteit bij de VRT te vergroten heb ik ooit taxi’s ingezet om gekleurde meisjes thuis op te halen en stage te laten lopen. Eén van die talentjes kwam me nadien uitschelden voor racist, omdat ze gebuisd was voor haar stemtest.

“Op een bepaald moment slaan die drukkingsgroepen door, net als de vakbonden. Ik hoor dat er zelfs een groep in de maak is die opkomt tegen de discriminatie van getatoeëerden op de arbeidsmarkt. Ik verzeker u: in míjn bedrijven komt een pipo met een gezichtstatoeage er niet in, want die kan altijd een klant tegenkomen. Laat ons maar eens wat meer aandacht besteden aan de plichten, en minder aan de rechten.”

Tony Mary: ‘De politici laten de boel rotten, terwijl onze economie voor de grootste omwenteling staat sinds de stoommachine. Tegen 2030 heeft 70 procent geen job meer.’

De vijftig ondernemers achter de open brief willen dat migranten met een goede kans om papieren te krijgen, zo snel mogelijk worden ingeschakeld op de arbeidsmarkt, om de tekorten op te vangen. Creëert dat geen aanzuigeffect?

“Het Canadese systeem lijkt me het beste: mensen mogen komen, maar wíj selecteren wie we kunnen gebruiken en de rest komt er niet in. We kunnen niet de sociale zekerheid van de wereld zijn. Maar we moeten veel meer investeren en zélf ingrijpen in Afrika, in plaats van geld te geven aan corrupte leiders die dat op hun rekeningen in Genève storten. Ik heb veel in Afrika gewerkt: het zal daar nooit veranderen.”

Aanvaarden de Afrikanen nog dat wij daar de lakens komen uitdelen?

“De Chinezen doen dat toch ook? Die trekken zich van al dat slappe democratische gezwam niets aan. Maar wij durven niet ingrijpen, omdat de Afrikanen ons voortdurend met onze neus in onze eigen drek duwen.

“Bij de heropening van het AfricaMuseum zei die zwarte antropologe (Bambi Ceuppens, red.) dat we ons eerst maar eens moesten verontschuldigen voor de excessen van het kolonialisme. Sorry, dat hebben we nu wel genoeg gedaan. We moeten ons toch niet blíjven excuseren voor wat onze betovergrootvaders hebben uitgevreten, terwijl de Afrikanen er zelf helemáál niets van bakken? Allee, Congo is het rijkste land ter wereld, met al zijn grondstoffen, en toch moeten de mensen er rondkomen met minder dan 1 dollar per dag. Hoe kán dat?”

Waarom denkt u dat het in Afrika nooit zal veranderen? Veel landen zijn zich toch sterk aan het ontwikkelen?

“In Kameroen moest ik de minister van Economie en Financiën ooit gaan uitleggen dat ik een verlieslatend IBM-filiaal kwam sluiten. Hij zat in het ruimste bureau dat ik ooit heb gezien. Een basketterrein, met een reusachtige mahoniehouten tafel in het midden. Achter zijn bureau zat twintig man, gehurkt, in traditionele klederdracht: dorpsgenoten van de minister, die om beurten bij hem kwamen bedelen.

“Volgens het Afrikaanse tribalisme moet je al je rijkdom delen met de leden van je stam. Onze Franse brand manager vertelde dat de minister die mensen telkens twee dagen in zijn bureau liet zitten, en als het begon te stinken gaf hij hun iets, waarna ze terugkeerden naar hun dorp en het volgende groepje arriveerde. Ik vroeg waarom hij dat deed. ‘Omdat hij bang is van de sjamaan’, zei die Fransman. Die minister was doctor in de economie, maar was bang voor tovenaars. Dat verhaal is typisch voor Afrika: de machthebbers moeten hun geld verbergen in het buitenland, want wat zichtbaar is, moeten ze delen.”

Maakt u zich zorgen over het groeiende populisme en neofascisme in Europa?

“Natuurlijk. Wat Theo Francken de voorbije jaren allemaal heeft uitgekraamd, dat is het VNV of de NSDAP in hun begintijd.”

Hij is mateloos populair, net als Matteo Salvini in Italië. Mensen beschouwen hen als ‘mannen van het volk’, omdat ze dancefeestjes bezoeken, pinten drinken en antimigratietaal spreken.

“De traditionele partijen hebben daar geen antwoord op. De N-VA heeft tenminste nog een verhaal, ook al ben ik er geen fan van. Maar de rest? Hun ideologieën dateren van de vorige eeuw, en ze blíjven er maar naar teruggrijpen.

“De leiders van die partijen zijn ook niet sterk genoeg. Meyrem Almaci is altijd buiten adem van het roepen, John Crombez is een professor, Wouter Beke een omhooggevallen Chiro-leider, en Gwendolyn Rutten ziet zichzelf zo graag dat ze twee meter naast haar schoenen loopt. Die mensen weten niet wat er onder de bevolking leeft.”

Een diepe aversie tegen ongecontroleerde migratie, bijvoorbeeld?

“Op het gevaar af voor islamofoob te worden versleten: die is terecht. Er zijn dringende maatregelen nodig om minderheden te integreren. De kraan van de gezinshereniging moet dicht.

“Als bestuurder bij een Brusselse scholengroep heb ik gezien hoe de meeste anderstalige kindjes al verloren zijn voor ze aan de lagere school beginnen. Ze starten in het eerste studiejaar en spreken geen woord Nederlands! Om te achterhalen hoe dat kwam, heb ik tientallen huisbezoeken gedaan bij Marokkaanse gezinnen. Bijna overal zag ik vaders van de derde generatie die hun bruid waren gaan halen in het Rifgebergte, het achterlijkste gebied van Marokko. De meesten waren analfabeet. ‘Waarom gaat ge de moeder van uw kinderen daar halen?’ ‘Omdat de meisjes van hier te liberaal zijn’, zeiden ze.”

Hoe lossen we dat op?

“Schoolplicht vanaf tweeënhalf jaar. Mijn kleinkinderen noemen de kleuterschool ‘de universiteit van de kindertuin’. Ze worden daar perfect voorbereid op de lagere school. Wie dat mist, kan het schudden. Ik heb dat ooit eens uitgelegd aan een minister van Onderwijs, maar hij zei dat er geen geld was voor verplicht kleuteronderwijs. Ik heb geantwoord dat hij dat geld dan over twintig jaar in de politie zou moeten steken.”

Tony Mary: ‘­Meyrem ­Almaci is altijd buiten adem van het roepen, John ­Crombez is een professor, ­Wouter ­Beke een omhooggevallen Chiro-leider, en ­Gwendolyn ­Rutten ziet zichzelf zo graag dat ze twee meter naast haar schoenen loopt.’

Kijkt u nog naar de VRT?

“Eén keer per week, om Het journaal en Terzake te zien. De afspraak? Nee, dat is een egotrippende journalist die zijn gasten onderbreekt zodra ze een antwoord geven dat hem niet aanstaat. Kathleen Cools doet dat ook vaak. En Ivan De Vadder zíé je gewoon met zijn staart kwispelen als De Wever in de studio zit. Annelies Beck vind ik nog de beste.”

Siegfried Bracke vindt dat de VRT te veel aan volksverheffing probeert te doen, door de mensen thema’s op te dringen die ze belangrijk móéten vinden.

“Die term heb ik daar gelanceerd, en ik vind dat het net te wéínig gebeurt. Ik heb gevochten tegen de dialectisering. In Thuis, de favoriete serie van mijn vrouw, spreekt geen enkel personage nog Algemeen Nederlands. Om nog te zwijgen van Natalia op VTM. Wat een platheid!”

Volgens Bracke hebt u een ander lelijk dialect binnengebracht op de VRT: de managementtaal.

“Dat heeft mijn voorganger Bert De Graeve gedaan, maar die heeft Bracke graag. Mij niet.”

Hoe komt dat?

“Ik heb hem altijd een slechte hoofdredacteur gevonden. De verloedering van de VRT-nieuwsdienst is zijn schuld. Hij was te hard bezig met de kijkcijfers, en met zichzelf. Bracke had goede ideeën over het begrijpelijker maken van politieke thema’s, maar heeft de nieuwsdienst herleid tot een entertainmentredactie. Lieven Van Gils is een aimabel man, maar zijn talkshow was de nieuwsdienst onwaardig.

“Bracke heeft ook Vlaams Belang salonfähig gemaakt. Als gezicht van de nieuwsdienst modereerde hij een debat van Vlaams Belang en hij liet zich daar in het zwart voor betalen. Ik heb hem verplicht om dat geld terug te geven. Dat heeft hij me nooit vergeven.”

Van de N-VA moet de VRT straks inzetten op ‘de versterking van de Vlaamse identiteit’.

“Dat wilde Geert Bourgeois al toen hij in 2004 minister van Media werd. ‘Over mijn lijk’, zei ik. Maar nu is het zover: de VRT krijgt een raad van bestuur waarin de N-VA en Vlaams Belang de meerderheid hebben. Angstaanjagend.”

Met Bourgeois ging u voortdurend in de clinch.

“Die man is een autoritaire psychopaat, al zal hij van mij hetzelfde zeggen. Mijn eerste drie jaar bij de VRT waren de mooiste uit mijn carrière. Dirk Van Mechelen had me overtuigd om de VRT digitaal te maken. Dat is gelukt, ondanks de Decaluwés en Van Thillo’s van deze wereld.”

Had Christian Van Thillo dan macht over de VRT?

“Van Thillo is Rupert Murdoch en Silvio Berlusconi in één persoon. Hij was in paniek omdat we VTM aan het opeten waren. Als hij in het nauw zit, gaat Van Thillo uithuilen bij zijn politieke vrienden, en schrikt hij niet terug voor chantage. Daardoor werd ik verplicht om bij de VRT op de rem te duwen, zodat onze marktaandelen niet te veel meer zouden stijgen.

“In de VRT-beheersovereenkomst die Bourgois in 2004 afsloot, stonden letterlijke passages uit een nota die Van Thillo hem had bezorgd. De baas van de commerciële concurrent mocht mee bepalen wat er bij de VRT gebeurde. Van Thillo is kind aan huis bij de N-VA, hij is altijd waar de macht zit.”

Was het daarom dat Bourgeois de digitalisering bij de VRT schrapte?

“Wat denk je zelf? In ons eerste gesprek zei Bourgeois meteen: ‘Dat gaat hier niet meer zijn zoals het was. Al dat digitale gedoe stopt onmiddellijk.’ Ik was stomverbaasd en vroeg of hij besefte dat de Vlaamse overheid daar al 47 miljoen euro in had geïnvesteerd. Bourgeois trok zich daar niets van aan en vond dat ik als ambtenaar loyaal moest zijn. Maar ik wás geen ambtenaar, ik was een CEO met een arbeidscontract. Bij mijn aanwerving had men me aangeraden om me volledig in te dekken voor de dag dat de politiek me zou willen dumpen. Ik liet ál mijn bevoegdheden in mijn contract opnemen, inclusief een ontslagregeling. Daarmee heb ik tegenover Bourgeois voortdurend moeten zwaaien.

“Bourgeois en zijn toenmalige kabinetschef zijn de ergste leugenaars die ik in mijn carrière ben tegengekomen. Voortdurend schonden ze gemaakte afspraken, en als ik dan belde om uitleg, ontkenden ze dat die afspraken waren gemaakt. Op den duur bezorgde ik hun na elke vergadering een nota met wat we hadden beslist.”

Uiteindelijk zette Bourgeois u op straat, waarna er commotie ontstond over uw ontslagvergoeding van 1,6 miljoen euro.

“Hij perkte mijn bevoegdheden in, waarna ik naar de rechter trok wegens contractbreuk. Als je zoiets doet, weet je dat je gaat verliezen. Na een ministerraad belde één van mijn vrienden binnen de regering: ‘Je ligt buiten, Geert moet het je morgen meedelen.’ Die idioot van een Bourgeois wilde me schorsen zonder loon. Ik zeg: ‘Dat feestje gaat niet door, vriend.’ ‘Ik heb beslist’, zei hij, maar de volgende dag herstelde de rechter me in al mijn functies en stond Bourgeois schaakmat.

“Ik belde Yves Leterme, toen minister-president, om te zeggen dat hij 24 uur had om mijn ontslagvergoeding uit te betalen, tot op de laatste centiem. ‘Anders kom ik morgenvroeg met de rijkswacht naar mijn bureau en ontsla ik mijn opvolger Piet Van Roe. En reken maar dat de VRT-camera’s er ook zullen zijn.’ Twee dagen later mocht ik bij Yves mijn cheque komen ophalen, al had ik nog één voorwaarde gesteld: als Bourgeois nog maar in de buurt van het Martelarenplein zou komen, ging de deal niet door en keerde ik terug naar de VRT.”

Wat doe je als je met zo’n cheque naar buiten wandelt?

“Ik heb mijn team getrakteerd op een lekker etentje bij I Due Signori in Brussel, met de betere wijnen.”

Nooit de grote Jan uitgehangen?

“Ik ben een bescheiden mens. Ik heb nooit met een Porsche gereden zoals mijn zoon Sven. Mijn enige folies zijn de kunstwerken die hier aan de muur hangen. Telkens als ik een loonsverhoging of een mooi contract kreeg, deed ik mezelf zoiets cadeau.”

Voelt u zich toch niet schuldig over die decadente ontslagvergoeding?

“Hola, je krijgt daar minder dan de helft van, hè. En als Bourgeois niet de ezel had uitgehangen, had de Vlaamse belastingbetaler dat bedrag niet moeten betalen.

“Op mijn eerste persconferentie bij de VRT kreeg ik meteen de vraag hoeveel ik zou verdienen. ‘300.000 euro’, zei ik, ‘de helft van wat ik gewend ben.’ Naast mij viel Dirk Van Mechelen van zijn stoel. Ik vond het niet erg om in te leveren. Ik was 52, had goed geboerd en vond de VRT een ongelooflijke uitdaging.”

U vindt niet dat overheidsmanagers te veel verdienen?

“Helemaal niet. Johnny Thijs verdiende 1 miljoen euro per jaar bij Bpost en leverde schitterend werk. Toen de regering besliste dat hij drie keer minder zou krijgen, stapte hij op, waarna de pers hem afschilderde als een graaier. Maar in dezelfde kranten stond het jaarloon van de Rode Duivels opgelijst: 350.000 euro per week. En díé mannen worden wel op handen gedragen.”

Vindt u dat de perverse lonen in het voetbal de perverse lonen in het bedrijfsleven rechtvaardigen?

“Als Roberto Martinez 1 miljoen per jaar mag verdienen, mag een CEO die werk biedt aan 12.000 man dat toch ook krijgen? Al zijn er wel grenzen. De CEO van Disney verdiende vorig jaar 65 miljoen dollar (59,4 miljoen euro, red.), 1.400 keer meer dan de gemiddelde Disney-medewerker. Dat is te gek voor woorden.”

Wat vond u van de keuze van uw zoon Sven om advocaat van de zware criminelen te worden?

“Daar was ik niet blij mee. We hebben er maanden discussies over gehad. ‘Ge gaat toch geen moordenaars en bandieten verdedigen?’ Op een avond had hij er genoeg van. ‘Ge hebt me altijd verteld dat in een rechtsstaat iedereen recht heeft op verdediging, en dat is precies wat ik wil doen.’ Ik keek in zijn ogen en zei: ‘I rest my case.’ Ik ben er nooit meer op teruggekomen.”

Ook niet toen hij Salah Abdeslam ging verdedigen?

“Ook die heeft recht op verdediging. Gaan we hem zonder proces berechten? Opsluiten en de sleutel weggooien? Dan zijn we geen rechtsstaat meer. Nu, ik denk niet dat hij Abdeslam nog als cliënt zou nemen. Sven is wel wat lelijke mails en doodsbedreigingen gewend, maar dat was toch een heftige periode. Zijn dochters werden elke dag onder politiebescherming van en naar school gebracht. Voor meisjes van 6 en 7 is dat zeer ingrijpend.”

Drie jaar geleden vertelde hij in De Morgen dat hij u tijdens een vakantie in Spanje had leren kennen als een vriend: ‘Iemand met wie ik sigaren kon roken, gin kon drinken en over het leven kon praten. Dat was een ontdekking. Daarvoor kende ik hem alleen als een autoritair man, die zich ook thuis gedroeg als een CEO.’

“We hebben een zware clash gehad toen hij droomde van een profcarrière bij Anderlecht, terwijl ik eiste dat hij rechten zou studeren. Ik heb hem gedwongen, en hij heeft er acht jaar over gedaan. Na twee verloren jaren dreigde ik ermee dat hij zijn studies zelf zou moeten betalen. Pas dan begon hij naar de les te gaan. Gelukkig is hij me vandaag dankbaar dat ik toen zo autoritair ben geweest.

“Ik heb met míjn vader ook hevige ruzies gehad. Mijn pa was ambtenaar, dus werd ik dat ook, op het ministerie van Arbeid. Na enkele aanvaringen met de minister riep mijn baas me bij hem. Hij zei dat ik nooit carrière zou maken bij de overheid, omdat ik niet bereid was tot compromissen. Maar hij had een afspraak voor me geregeld bij IBM. Na mijn overstap duurde het nog een jaar voor ik dat thuis durfde te vertellen. Mijn pa was razend en weigerde twee jaar lang tegen me te praten. Hij vond dat ik me aan de kant van de slechteriken schaarde, omdat ‘die Amerikanen hier iedereen kwamen uitpersen’.

“Nadien is dat helemaal goed gekomen, net zoals met Sven. De laatste jaren van zijn leven ging mijn pa elke laatste donderdag van de maand op restaurant met mij en mijn broer. Hij is gestorven door te kankeren. Bij de inspectiedienst van Financiën had hij de ene doofpotoperatie na de andere gezien en daar was hij verbitterd over. Hij kankerde en kankerde, en op een dag hád hij kanker. Ik heb gezworen dat dat me nooit zou overkomen. Als het me ergens niet aanstaat en ik voel dat ik er niet veel aan kan veranderen, ben ik weg en draai ik de bladzijde om.”

© Humo

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234