Zondag 28/11/2021

brexit

Tony Blair wil 'harde brexit' voorkomen met nieuw EU-referendum

"Wij moeten keihard zeggen waar het op staat en de werkelijke kosten van de brexit openbaren", aldus Blair.Beeld BELGAIMAGE

Tony Blair wil een nieuw EU-referendum. Volgens de oud-premier wisten zijn landgenoten door alle 'misinformatie' niet goed wat zij deden toen ze op 23 juni voor de Brexit kozen en dreigt een 'harde brexit' uit te draaien op een ramp.

Als leider van het anti-brexitkamp wil Blair het land redden van de door hem voorziene ondergang. Hij zei dat de 'verzwakking' van Labour onder Jeremy Corbyn Brexit dit mogelijk heeft gemaakt. "Ik haat het om het te moeten zeggen, maar het is waar."

In een toespraak voor Open Britain, een nieuwe pro-Europese club, toonde Blair zich even somber als strijdlustig. Hij zei te willen "aantonen wat de echte kosten zijn" van de Brexit en te laten zien dat het besluit was gebaseerd op "imperfecte kennis". Volgens de sociaal-democraat is het zaak een manier te vinden om "de sprint naar de rand van de kliffen" te stoppen. Blair maakte zich ook zorgen over zijn voornaamste verdienste als premier: de gevolgen van de Brexit voor het Noord-Ierse vredesproces.

Opper-Brexiteer Nigel Farage reageerde snel op Blairs interventie: 'Dit is de man van gisteren.' Een ander, Douglas Carswell, tweette: "Er zijn mensen die Irak zijn binnengevallen zonder goed te zijn geïnformeerd." Voormalig vice-premier Nick Clegg, daarentegen, was laaiend enthousiast: "Ik ben het met elk woord eens." De commentator Tim Momtgomery miste evenwel zelfreflectie: "Blair weigert in te zien dat Corbyn zijn creatie is en dat de Brexit een gevolg is van zijn eigen beleid."

Hoewel hij in 1983 een verkiezingscampagne voerde met een manifest om de EG te verlaten, staat Blair bekend als de meest eurogezinde premier sinds Edward Heath, de Conservatieve premier die de Britten in 1973 lid had gemaakt van de unie. Gedenkwaardig was de Europese top in Amsterdam waar de Brit met collega's vrolijk over de Amstelbrug fietste. De Labourleider gaf zelfs een deel van de Britse korting op in ruil voor een nooit doorgevoerde hervorming van het landbouwbeleid.

Met lede ogen heeft Blair toegezien hoe 52 procent van de Britten in juni stemde voor een afscheid van de Europese Unie. Naar zijn idee was de campagne van de Brexiteers gebaseerd op leugens en loze beloften. Zelf heeft hij weinig campagne gevoerd, in het besef van zijn eigen impopulariteit als gevolg van 'Irak'. De massale immigratie die het gevolg was van zijn besluit om in 2004 de grens te openen voor Oost-Europeanen heeft bovendien een cruciale rol gespeeld bij de stem voor de Brexit.

Voormalig Brits premier Tony Blair en voorzitter van de Europese Commissie Jean-Claude Juncker. Beeld epa
Voormalig Brits premier Tony Blair en voorzitter van de Europese Commissie Jean-Claude Juncker.Beeld epa

Invloed "rechts mediakartel"

Blair haalde ook uit naar het "rechtse mediakartel" dat een grote invloed zou hebben gehad op de referendumuitslag. Critici waren er snel bij om Blair eraan te herinneren dat hij ooit goed bevriend was met Rupert Murdoch, een van de rechtse persbaronnen. Of er grote behoefte is aan een nieuw referendum valt te bezien. Een voorstel van de Liberaal-democraten om de brexit opnieuw voor te leggen aan de kiezer kreeg onlangs amper bijval tijdens een stemming in het Lagerhuis.

Acht maanden na het referendum hebben de meeste Britten zich neergelegd bij een brexit, onder wie veel Blijvers. Dat weerspiegelde zich in de recente stemming in het Lagerhuis waar een grote meerderheid voor het uitroepen van artikel 50 stemde. De huidige Labour-leider Corbyn is een euroscepticus. Dat de Britse economie de snelst groeiende is binnen de G20 zorgt voor een gematigd optimisme. Onlangs beweerde Apple-topman Tim Cook zeer optimistisch te zijn over de brexit.

Open Britain bestaat uit eurogezinde politici van diverse partijen, onder wie de Conservatieven Anna Soubry en Dominic Grieve, de sociaal-democraten Chuka Umunna en Chris Leslie en de liberaal-democraat Clegg. In dat opzicht lijkt Blairs toespraak meer op de oprichting van een nieuwe partij. Maandag is er voor eurogezinde politici een nieuwe kans om hun ongenoegen kenbaar te maken. Dan begint het debat in het Hogerhuis over artikel 50. Sommige Lords en Ladies, die geen van allen gekozen zijn, zijn vastbesloten een 'harde brexit' tegen te houden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234