Dinsdag 24/05/2022

Toni Kukoc treedt uit de schaduw van Michael Jordan

Kroatische basketter is spilfiguur in NBA-finale

Als de Chicago Bulls de halve finales tegen de Indiana Pacers overleefd hebben, is dat in niet geringe mate te danken aan Toni Kukoc. De Kroaat is aan zijn beste play-offs ooit bezig. En dat heeft zo zijn consequenties. Wanneer Kukoc goed bij schot is, moeten tegenstanders hun verdediging aanpassen, draait het spel van de Bulls niet alleen meer rond Michael Jordan en Scottie Pippen. Toni Kukoc is dé man die ook dat klein beetje extra kan inbrengen in de finale tegen Utah, die vandaag begint. Portret van een Europeaan die het maakte in de VS.

Toni Kukoc werd geboren in Split op 18 september 1968. Zijn vader werkte op de scheepswerf van Split, moeder was huisvrouw. Kleine Toni was verzot op voetbal en tafeltennis. Wanneer hij op bezoek gaat bij zijn familie in Split, zoekt hij nog steeds zijn vrienden op voor een potje shotten. Een pingpongpalet heeft hij echter al tien jaar niet meer in zijn naar basketbalnormen kleine, fijne handen (hij heeft de smalste kampioenenring van alle spelers van Chicago) gehad, ook al was hij vroeger echt wel goed: hij werd op zijn veertiende nationaal kampioen in zijn leeftijdscategorie.

Pas op zijn vijftiende begon Kukoc te basketten. Toen was hij al veel groter dan zijn leeftijdsgenoten (vandaag meet hij 2,11 meter). Op zijn zestiende was hij al een uitblinker in het nationale jeugdteam van Joegoslavië, twee jaar later was hij een vaste waarde bij de grote jongens.

In 1990 besloot Toni Kukoc zich in te schrijven voor de NBA-draft, de jaarlijkse transfermarkt voor de start van het seizoen. De Bulls kozen hem in de tweede ronde, als 29ste speler. Kukoc wou wel nog even verder doorgroeien in Europa en speelde na zijn lange loopbaan bij Jugoplastika nog enkele seizoenen voor Benetton Treviso, voor hij in juli '93 zijn eerste contract tekende bij de Bulls. Eén zomer eerder had hij zijn besluit genomen in Barcelona, tijdens de Spelen, tijdens de wedstrijd tegen het Dream Team. "Ik heb niks meer te leren in Europa. Ik moet naar de NBA", wist hij. "Als het niet lukt, keer ik terug naar Europa, beëindig ik daar mijn carrière, maar zal ik beseffen dat ik maar 'een goeie Europese basketter' zal zijn geweest", voegde hij eraan toe.

Hij haatte meteen de afstanden in Amerika omdat hij bang is van vliegtuigen, vooral van het landen. En hij baalde al snel van het koude weer in The Windy City. Hij vindt Chicago ook veel te groot, wordt ziek van het drukke verkeer, hunkert naar het gematigde klimaat van Split en klampt zich vast aan zijn herinningen van zondersondergangen langs de Adriatische Zee. Zijn aardig salaris bij de Bulls (17,6 miljoen dollar verspreid over 8 jaar) maakte het niet allemaal goed. En het feit dat hij in een team zat dat voor de derde keer op rij kampioen was geworden, maar waar de beste basketter aller tijden had besloten ermee te kappen, was ook al een dikke tegenvaller. Sinds de return van Michael Jordan aan het einde van het seizoen '94-'95 groeide Kukoc echter uit tot één van de beste Europeanen en één van de beste 6th men in de NBA. Kukoc keeft wel het geluk gehad dat His Royal Airness op een goeie dag besloot hem onder zijn vleugels te nemen. Overigens was Jordan aanvankelijk helemaal geen fan van Kukoc en was hij maar wat blij dat die magere van Split besloot naar Treviso te verhuizen en zijn komst naar de NBA nog wat uit te stellen. Vlak voor zijn beslissing in '93 om basketbal te ruilen voor baseball, nam Jordan Kukoc wel even terzijde. "Je komt er wel. Just do your thing", zei Jordan.

Kukoc leerde al snel dat hij te laat naar de NBA was overgestapt. "Bepaalde dingetjes krijg je er niet meer uit, je moet ze op jongere leeftijd hebben", zei coach Phil Jackson voor de start van het seizoen in een gesprek met De Morgen. Kukoc beseft dat. "Als je 21 of 22 bent, moet je de stap durven zetten. Als het tegenvalt, kan je dan nog altijd terug naar Europa. Als je langer in Europa blijft, zal je misschien wel aardig wat poen scheppen, maar mis je een unieke kans. Je moet jezelf alleen de tijd geven om aan te passen. Het duurt wel even voor je het basketbal in de VS begrijpt."

Kukoc is een allrounder, die door Phil Jackson al zowat op elke positie is opgesteld, maar blijft hoofdzakelijk een outside shooter. Wanneer hij op dreef geraakt, kan hij met een paar worpen een match beslissen. Zoals in dat derde kwart van de beslissende partij van de conference final tegen Indiana zondagnacht, toen hij niet één keer miste. Amerikaanse atleten noemen het the zone, een tijdelijke mentale beleving waarin alles lukt, waarin het spel zich in slowmotion lijkt af te spelen, waarin je bewegingen van teamgenoten en tegenstanders kan voorspellen. "En waarin de ring zo groot lijkt als een vuilnisbak", zegt Kukoc. "Shaquille O'Neal mag dan voor je staan. Het maakt op zo'n moment niks uit wie of wat voor je staat. Je weet dat de bal binnen vliegt."

Tegen Utah de volgende twee weken rekent Chicago meer dan ooit op zijn driepunters. De Bulls staan dan misschien wel weer in de finale, het heeft hen bloed, zweet en tranen gekost. Het was al jaren geleden dat de Bulls nog eens een zevende wedstrijd moesten spelen in een play-off-duel, en Indiana is wel héél dicht bij de eindzege geweest. De Bulls worden een beetje oud, en Utah wordt steeds sterker. In Utah beseffen ze maar al te goed dat ze de geschiedenis kunnen ingaan als het team dat het Chicago van Michael Jordan en Scottie Pippen van een zesde en laatste titel heeft gehouden. Volgend seizoen zal de NBA-kampioen namelijk sowieso moeten leven met de bedenking dat ze alleen maar kampioen zijn geworden omdat Michael Jordan er niet bij was. Want de volgende twee weken zijn het onherroepelijke afscheid van wat een van de beste basketbalteams ooit zal zijn geweest.Patrick Cusse

Carrière Toni Kukoc: 1985: Europees kampioen -16 (Joegoslavië). 1986: Europees kampioen -18 (Joegoslavië). 1987: wereldkampioen -18 (Joegoslavië) en 'speler van het toernooi'. 1988: zilver op de Spelen van Seoel (Joegoslavië). 1989: Europees clubkampioen (Jugoplastika). 1990: Europees clubkampioen (Jugoplastika). 1991: Europees clubkampioen (Jugoplastika), wereldkampioen (Joegoslavië) en 'speler van het toernooi'. 1992: zilver op de Spelen van Barcelona (Kroatië). 1995: brons op het EK (Kroatië). 1996: NBA-kampioen (Chicago) en 'Best Sixth Man'. 1997: NBA-kampioen (Chicago).

Finale:

3/6. Utah - Chicago; 5/6. Utah - Chicago; 7/6. Chicago - Utah; 10/6. Chicago - Utah; 12/6. Chicago - Utah; 14/6. Utah - Chicago; 17/6. Utah - Chicago (alle wedstrijden live op Canal+: op vrijdag en woensdag om 3u Belgische tijd, op zondag om 1.30u)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234