Zondag 04/12/2022

Blik op BelgiëTongeren

Tongeren is een wat schizofrene stad, waar je zomaar een olifant tegen het lijf kunt lopen

null Beeld RV
Beeld RV

Voor de meeste Vlamingen is Tongeren het equivalent van Verweggistan. Het einde van de wereld en dan nog een paar kilometer. Dat is zonde, want de oudste stad van dit land leeft. Oud is niet out. Iedere zomer vibreert Tongeren zelfs nog net iets meer, want dan wordt MoMeNT georganiseerd, een cultuurevenement dat helemaal draait rond tijd.

Frank Van Laeken

MoMeNT palmt de stad nu al voor de zesde keer drie maanden lang in met tentoonstellingen, theatervoorstellingen, lezingen, allerhande animatie.

Dankzij MoMeNT hebben ze in Tongeren afgeleerd om zich ‘de oudste stad’ noemen. Het sleutelbegrip is nu ‘eerste stad’. Wie eerst is wordt nu eenmaal meer gerespecteerd dan wie oud is. “Vergeleken met Tongeren zijn alle andere Belgische steden pubersteden”, benadrukt afscheidnemend MoMeNT-intendant Barbara Wyckmans.

Olifant naast de bib

Tongeren is een beetje een schizofrene stad. Het centrum is compact, op mensenmaat. Alle toeristische hoogtepunten – van het standbeeld van Ambiorix over de basiliek tot het Gallo-Romeins Museum – liggen op wandelafstand van elkaar, je komt met moeite aan tienduizend stappen.

Er is veel leegstand, maar er zijn ook nieuwe handelszaken die je met hun opvallende etalages proberen binnen te lokken. Op de Grote Markt zijn er wel tien brasserieën die met elkaar in concurrentie gaan, de terrassen zitten doorgaans behoorlijk vol.

Tongeren telt maar liefst drie restaurants die met één ster in de Michelingids pronken, maar elders in de stad verdwijnen dan weer jaar na jaar ooit bloeiende horecazaken. Nergens valt dat contrast zo goed op als in de Maastrichterstraat, de centrale winkelstraat. Commercieel leven staat er dicht bij de economische dood.

Honderd meter van de Grote Markt word je plots geconfronteerd met een olifant in de tuin van het Praetorium. Levensecht, zo lijkt het op een afstand. Hij staat netjes tussen Huis Theelen, de plek waar Nicolaas Theelen aan de wieg stond van Het Belang van Limburg en waar tegenwoordig de bib is gevestigd, en het administratief centrum, waar burgemeester Patrick Dewael (Open Vld) in afwachting van de renovatie van het stadhuis zijn territorium bestiert.

null Beeld RV
Beeld RV

Kom je dichterbij, dan ontwaar je nog andere savannedieren: twee neushoorns, een babyolifant en een nijlpaard. Binnenkort krijgen ze nog het gezelschap van een giraf. Allemaal op ware grootte en daardoor bijzonder imposant. Het is het werk van de Tongerse kunstenares Hedwig Snoeckx, die gespecialiseerd is in replica’s van grote dieren. In 2008 was haar gestrande, stinkende potvis van vijftien en een halve meter lang wereldnieuws. Voor de expo Open hart van Wim Opbrouck in het Gentse Museum Dr. Guislain creëerde ze dit jaar een bultrug.

“Ik hou ervan om wilde dieren uit hun context te rukken en naar een onnatuurlijke omgeving te verplaatsen”, zegt Snoeckx. “Dit zijn replica’s die je verwacht in een natuurhistorisch museum, maar die hier heel vreemd ogen. Een passant moet zich afvragen: wie ben ik, waar ben ik, hoe ervaar ik mijn omgeving? Je komt heel even in een andere wereld terecht.”

Bevreemdend is het passende adjectief, zeker wanneer je er ’s avonds langswandelt. Met kunstlicht ziet de olifant er nog dreigender uit.

Elk detail telt

Aan zo’n savannedier op ware grootte heeft Snoeckx met een driekoppig team drie maanden gewerkt, vertrekkend van een mal. Het is precisiewerk, elk detail telt. Je voelt heus niet de neiging om het agressief ogende nijlpaard met die wijd opengesperde muil te aaien. Jonge kinderen blijken minder terughoudend, ook al torenen de dieren boven hen uit.

null Beeld RV
Beeld RV

“Ik heb alleen maar goede reacties gekregen”, vertelt Snoeckx. “Dit is geen abstracte kunst. Visueel is het heel toegankelijk, iedereen kan ervan genieten. Zelfs de Tongerse honden naar het schijnt, ook al vertrouwen die het blijkbaar toch niet helemaal.”

Na MoMeNT verhuizen de savannedieren naar het ruime atelier van Hedwig Snoeckx in Tongeren. “Terug naar huis”, lacht ze.

‘Grazende savannedieren’, nog tot en met 18 september in de tuin van het Praetorium in het centrum van Tongeren, gratis. moment.tongeren.be

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234