Dinsdag 24/05/2022

Tongeren is draaischijf Franse geroofde kunst

'In Tongeren wordt veel geroofde kunst uit Frankrijk verhandeld', zegt Janpiet Callens, rechercheur kunstcriminaliteit van de federale politie. 'De situatie verontrust ons hier in Brussel ook.'

Brussel

Eigen berichtgeving

Armand Plottier

Callens reageert hiermee op recente uitlatingen van Bernard Darties van de OCBC, de afdeling die zich met kunstdiefstallen bezighoudt. In het Nederlandse Algemeen Dagblad verklaarde Darties: "Afgelopen jaar werden in Frankrijk ruim 5.400 diefstallen gepleegd van meerdere kunstvoorwerpen of objecten met historisch-culturele waarde. Franse kastelen waren 451 keer het doelwit, waarbij vier- tot vijfduizend objecten zijn gestolen. Daarvan blijkt 40 procent naar Nederland te worden geëxporteerd, dus oplopend tot tweeduizend voorwerpen per jaar. Eenzelfde hoeveelheid komt in België terecht. In de grensstreek tussen Tongeren en Roermond is het allemaal terug te vinden. Die streek zit vol antiquairs."

Callens: "De as Tongeren-Roermond heeft bij de Fransen natuurlijk een slechte naam door de activiteiten van welgeteld één bende, met name die van de Nederlandse antiekhandelaar Cornelius Martens, die in juli 2002 tot veertien jaar onvoorwaardelijke gevangenisstraf werd veroordeeld." Martens huurde zigeuners in die voor hem antiek roofden in honderden kastelen en villa's in Frankrijk. Bij zijn arrestatie vond de Turnhoutse politie zelfs een pendule van de voormalige Franse president Valéry Giscard d'Estaing.

Toch geven insiders toe dat "Tongeren het standgeld van sommige middenstanders belangrijker vindt dan het belang van de slachtoffers van kunstdiefstallen". Zover wil Callens niet gaan. "Laat ons zeggen dat meer controle in Tongeren wenselijk zou zijn", lacht hij fijntjes. Ter verdediging van Tongeren wil hij wel kwijt dat "de stad onder criminelen een begrip is geworden. Helers bekennen gemakshalve dat ze hun spullen in Tongeren op de kop hebben getikt. En vaak stellen we dan vast dat dit niet blijkt te kloppen (lacht)".

Volgens Callens heeft de rechterlijke macht in Frankrijk nu eenmaal meer belangstelling voor kunst dan de Belgische. "Maar zij maken zich er wel makkelijk van af door de schuld naar Nederland en België door te schuiven. Zij zouden hun stukken beter moeten beschermen, en dat is door de uitgestrektheid van hun territorium natuurlijk niet evident."

Net zoals Maastricht wordt Tongeren bij de politie al lang met argusogen gevolgd, zegt ook Dirk Deklerck, Belgisch kunstexpert bij Europol in Den Haag. "Beide steden zijn drielandenpunten, belangrijk voor de trafiek vanuit Frankrijk naar België-Nederland-Duitsland."

Exacte gegevens over het traject en de bestemming van gestolen kunstvoorwerpen zijn volgens Deklerck niet beschikbaar. Belangrijk is volgens hem wel dat Frankrijk de kunstdieven streng aanpakt. "Bij onze zuiderburen kun je zwaar gestraft worden als je bij herhaling stukken nationaal patrimonium steelt. Anders dan bij ons blijft wie in Frankrijk een gestolen kunstvoorwerp koopt, zijn leven lang strafbaar. In België verjaren dergelijke feiten na vijf jaar. En de Belgische kunsthandelaars hoeven ook geen register van verkochte voorwerpen bij te houden. Wel een boekhouding natuurlijk, maar dat is lang niet voldoende."

Europol houdt zich met de kunstcriminaliteit in de zone Tongeren-Roermond niet bezig. Deklerck: "Voor wij in actie treden, moeten we door twee lidstaten van de EU gesolliciteerd worden. Bovendien kunnen we ook maar gevraagd worden als het om georganiseerde criminaliteit gaat."

OCBC-chef Bernard Darties, van zijn kant, pleit voor een pan-Europese regelgeving, "zodat de internationale handel in gestolen voorwerpen effectiever kan worden aangepakt. Als overal dezelfde wetgeving van kracht is, en dezelfde controles plaatsvinden, wordt de opsporing een stuk makkelijker."

Deklerck kan die noodkreet alleen maar bijtreden, maar toch hangt het succes van de bestrijding van kunstcriminaliteit volgens hem af van de prioriteit die de politie aan die bestrijding toekent. "En in geen enkel Europees land is die bestrijding topprioriteit." Vormen van criminaliteit die menselijk leed tot gevolg hebben verdienen volgens Deklerck terecht voorrang. Hoe erg hij het stelen van kunstwerken ook vindt.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234