Vrijdag 17/09/2021

Hoorzitting Kamer

Tommelein overweegt meldpunt voor sociale fraude

null Beeld PHOTO_NEWS
Beeld PHOTO_NEWS

De federale regering zal de oprichting van een centraal meldpunt voor sociale fraude opnieuw onderzoeken. Dat heeft staatssecretaris voor de strijd tegen sociale fraude Bart Tommelein (Open Vld) aangekondigd in de Kamer. Bedoeling is de stroom klachten bij de verschillende diensten te centraliseren. Anonieme klachten kunnen niet, maar de anonimiteit van wie fraude aangeeft, zal worden gegarandeerd.

Staatssecretaris Tommelein mocht woensdag als eerste regeringslid zijn beleidsverklaring in het parlement uit de doeken doen. Vanaf deze legislatuur organiseert de Kamer hearings met de ministers en staatssecretarissen. Maar in tegenstelling tot de gangbare praktijk in het Europees Parlement, kunnen de Kamerleden de excellenties niet wegstemmen, al lijdt iemand die door de mand valt natuurlijk wel gezichtsverlies.

Over het meldpunt voor sociale fraude was tijdens de vorige legislatuur al sprake. De administratie was vragende partij voor zo'n gecentraliseerd systeem. "Ik wil geen heksenjacht", verzekerde Tommelein, die zei vanaf dag één na zijn aanduiding op zijn thuisadres anonieme brieven te hebben ontvangen van mensen die anderen aanklagen. Hij waarschuwde ook dat Justitie eventueel zou kunnen optreden tegen onterechte aantijgingen waarbij bewust geprobeerd wordt anderen in moeilijkheden te brengen.

"Elke fraude is misdrijf"

De nieuwe regering rekent via de strijd tegen sociale fraude op 250 miljoen euro opbrengst, waarvan 50 miljoen euro in 2015. Verschillende leden van de Kamercommissie Sociale Zaken vroegen zich af hoe Tommelein dat wil realiseren, gezien de besparingen die de regering binnen de overheidsdiensten wil doorvoeren. De staatssecretaris citeerde uit het regeerakkoord en een rapport van de Inspectie Financiën om te verzekeren dat het nodige aantal inspecteurs en de middelen voor de strijd tegen sociale fraude zullen worden voorzien.

"Voor mij is elke vorm van fraude een misdrijf", onderstreepte Tommelein, die daarom ook geen "hiërarchie" in de verschillende vormen wilde maken. Hij zal naar eigen zeggen dan ook "geslaagd" zijn als bij de bevolking dat besef is doorgedrongen. Hij ontkende ook werklozen gelijk te stellen met fraudeurs. "Ik heb ongelooflijk veel respect voor mensen die hun werk verliezen", luidde het. "Ik heb wel een probleem met mensen die profiteren van het systeem. Die mensen stigmatiseer ik, niet diegenen die door de economische crisis of omstandigheden een uitkering trekken."

Tommelein meent ook dat er "redelijkheid" moet zijn en dat niet op alles met een bazooka moet worden geschoten. "Een vergetelheid bij het invullen van een document is niet hetzelfde als een frauduleuze constructie op poten zetten". Opvallend is dat er volgens Tommelein misschien niet meer controles zullen komen, maar dat die gerichter zullen verlopen. Daarvoor ziet de staatssecretaris veel heil in datamining en de technologische mogelijkheden.

null Beeld PHOTO_NEWS
Beeld PHOTO_NEWS

Europese paraplu

Heel veel aandacht schonken de parlementsleden aan de strijd tegen de sociale dumping, één van de zeven werven in het beleid van Tommelein. Ons land heeft daarover een procedure lopen bij het Europees Hof, omdat de Europese Commissie vind dat de Belgische sociale antimisbruikbepaling te ver gaat. "We zullen de uitkomst van deze procedure afwachten", zei Tommelein.

Hij ontkende evenwel zich onder de "Europese paraplu" te verschuilen. "De verdienste van mijn voorganger John Crombez was groot, maar stoot tegen op limieten", aldus de Vlaamse liberaal. "Je kan een Don Quichote-gevecht tegen Europa niet winnen. Als bepaalde zaken niet hebben gepakt, dan moet ik een andere manier uitproberen." De staatssecretaris benadrukte wel dat hij het probleem van de sociale dumping op Benelux-niveau wil aanpakken en dat hij Europa zal "aanporren". Zo staat een gesprek met Europees commissaris Marianne Thyssen op zijn agenda.

Datamining

Andere werven slaan op een volledige fraudevrije horeca en de organisatie van rondetafels met vakbonden en werkgevers uit de risicosectoren (bouw, transport, horeca, enzovoort) die daarom vragen. Een ander werkpunt is de aanpak van bijdragefraude door Belgische bedrijven en zelfstandigen. Zo zal SIOD, de koepel van de federale inspectiediensten, verdere controleacties opzetten tegen zwartwerk. Datamining en datamatching moeten bonafide ondernemingen zoveel mogelijk ontzien. Voorts wil Tommelein social engineering, schijnzelfstandigheid en schijnwerknemers aanpakken.

Veel aandacht gaat naar domicilie- en uitkeringsfraude. Tijdens de vorige legislatuur werd een wettelijke basis in het leven geroepen om gegevens over het verbruik van gas, water en elektriciteit automatisch aan de overheden te bezorgen. Die gegevens moeten "knipperlichten" in gang zetten bij eventuele domiciliefraude en aanzetten tot verder onderzoek. Een keer per jaar moeten de burgers en ondernemingen een overzicht krijgen van welke persoons- en bedrijfsgegevens bij de overheid beschikbaar en aangewend zijn.

null Beeld BELGA
Beeld BELGA
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234